La voce elenca le specie di Ranunculus europee più note (i nomi comuni in italiano sono evidenziati in grassetto accanto al nome scientifico). Questa lista è stata compilata in base ai nominativi accettati nella checklist Flora Europaea della Royal Botanic Garden Edinburgh. Le specie contrassegnate da una “P” sono contenute nella FLORA d'ITALIA di Sandro Pignatti. e non nella Flora Europaea; le specie contrassegnate da una “FA” sono contenute nella FLORA ALPINA di AA.VV.. e non nella Flora Europaea.
A
Ranunculus abnormis Cutanda & Willk. (1859) Ranunculus acetosellifolius Boiss. (1838) Ranunculus aconitifolius L. (1753) - Ranuncolo a foglie di aconito Ranunculus acris L. - Ranuncolo comune (sinonimi: R. acer Auct.; R. stevenii Beck) subsp. acris subsp. borealis (Regel) Nyman (1878) (sinonimi: R. stevenii Hiitonen; R. glabriusculus Rupr.; R. borealis Trautv.) subsp. friesianus (Jord.) Rouy & Foucaud (1893) (sinonimi: R. stevenii Auct. gall.; R. acris subsp. despectus M.Lainz) subsp. pumilus (Wahlenb.) A.Löve & D.Löve (1958) subsp. strigulosus (Schur) Hyl. (1943) (sinonimo: R. stevenii Auct. ross.) Ranunculus aduncus Gren. (1847) - Ranuncolo adunco (sinonimo: R. villarsii Auct.) Ranunculus aesontinus Pign. (P) Ranunculus affinis R.Br. (1824) (sinonimi: R. auricomus var. glabratus Lynge; R. pedatifidus Auct.) Ranunculus allemannii Br. - Bl. (P) Ranunculus alpestris L. (1753) - Ranuncolo alpestre (sinonimo: R. caballeroi Losa & P.Monts.) subsp. alpestris subsp. traunfellneri (Hoppe) P.Fourn. (1936) Ranunculus amplexicaulis L. (1753) Ranunculus apenninus (Chiov.) Pignatti (1983) - Ranuncolo dell'Appennino Ranunculus aquatilis L. (1753) - Ranuncolo acquatico (sinonimi: R. heterophyllus Weber; Batrachium radians (Revel) Dumort.; Batrachium aquatilis (L.) Dumort.; R. diversifolius Gilib.; R. capillaceus Thuill.; Batrachium gilibertii V.I.Krecz.; R. godronii Gren.; R. radians Revel) Ranunculus arvensis L. (1753) - Ranuncolo dei campi Ranunculus asiaticus L. (1753) - Ranuncolo asiatico (sinonimo: Cyprianthe asiatica (L.) Freyn) Ranunculus augustanus Pign. (P) Ranunculus auricomus L. (1753) - Ranuncolo botton d'oro (sinonimo: R. binatus Kit.)
B
Ranunculus barceloi Grau (1984) (sinonimi: R. chaerophyllos var. balearicus Barceló; R. pusillus Pomel non Poiret) Ranunculus batrachioides Pomel (1874) - Ranuncolo giallo-bianco (sinonimo: R. xantholeucos Coss. & Durieu) subsp. brachypodus G.López (1985) Ranunculus baudotii Godr. (1840) - Ranuncolo di Baudot (sinonimi: Batrachium petiveri (W.D.J.Koch) F.W.Schultz; Batrachium marinum Fr.; Batrachium baudotii (Godr.) Bosch; Ranunculus fucoides Freyn; R. tripartitus Auct. Fl. Sic. Non DC.; R. confusus Godron) Ranunculus bilobus Bertol. (1858) - Ranuncolo bilobo Ranunculus boreoapenninus Pign. (P) Ranunculus braum-blanquetii Pign. (P) Ranunculus brevifolius Ten. (1815) - Ranuncolo a foglie brevi Ranunculus breyninus Crantz. (1763) (FA) - Ranuncolo della Raxalpe (sinonimi: R. hornschuchi; R. oreophilus M.Bieb.; R. montanus Willd.) Ranunculus brutius Ten. (1811) - Ranuncolo di Calabria (sinonimo: R. calabrus Grande) Ranunculus bulbosus L. (1753) - Ranuncolo bulboso (sinonimo: R. heucherifolius C.Presl) subsp. bulbifer (Jordan) Neves (P) subsp. bulbosus (sinonimi: R. bulbosus subsp.bulbifer (Jord.) P.Fourn.; R. bulbifer Jord.) subsp. aleae (Willk.) Rouy & Foucaud (1893) (sinonimi: R. bulbosus subsp. broteri (Freyn) Vasc.; R. gallecicus Willk.; R. adscendens Brot.; R. occidentalis Freyn; R. aleae Willk.; R. bulbosus subsp. adscendens (Brot.) J.B.Neves; R. bulbosus subsp.gallecicus (Willk.) P.W.Ball & Heywood; R. broteri Freyn) subsp. castellanus (Freyn) P.W.Ball & Heywood (1962) (sinonimo: R. castellanus Freyn) Ranunculus bullatus L. (1753) - Ranuncolo rosulato Ranunculus bupleuroides Brot. (1804)
C
Ranunculus carinthiacus Hoppe (1826) - Ranuncolo di Carinzia Ranunculus carpaticus Herbich (1836) (sinonimo: R. dentatus (Baumg.) Freyn) Ranunculus cassubicus L. (1753) - Ranuncolo polacco (sinonimi: R. flabellifolius Heuff. & Rchb.; R. allemannii Braun-Blanq.) Ranunculus caucasicus M.Bieb. (1808) Ranunculus chius DC. (1817) - Ranuncolo ingrossato (sinonimi: R. schraderianus Fischer & Meyer; R. incrassatus Guss.) Ranunculus circinatus Sibth. (1794) - Ranuncolo circinnato (sinonimi: R. divaricatus H.J.Coste; Batrachium foeniculaceum Auct.; R. capillaceus Thuill.; Batrachium circinatum (Sibth.) Fr.; R. foeniculaceus Gilib.) Ranunculus clethraphilus Litard. (1909) - Ranuncolo montano della Corsica (sinonimo: R. geraniifolius var. aurimontanus Briq.) Ranunculus concinnatus Schott (1857) (sinonimo: R. croaticus Schott) Ranunculus constantinopolitanus (DC.) d'Urv. (1822) (sinonimo: R. villosus subsp. constantinopolitanus (DC.) Jelen.) Ranunculus cordiger Viv. (1824) - Ranuncolo cordato (sinonimi: R. cordiger subsp. diffusus (Moris) Arrigoni; R. angulatus Fiori) Ranunculus cornutus DC. (1817) (sinonimo: R. lomatocarpus Fisch. & C.A.Mey.) Ranunculus cortusifolius Willd. (1809) (sinonimo: R. megaphyllus Steud.) Ranunculus crenatus Waldst. & Kit. (1799) (sinonimo: R. magellensis Ten.) Ranunculus creticus L. (1753) Ranunculus cupreus Boiss. & Heldr. (1849) Ranunculus cymbalaria Pursh (1814) Ranunculus cymbalarifolius Balb. ex Moris (1827) - Ranuncolo a foglie di cimbalaria (sinonimo: R. balbisii Moris)
D Ranunculus degenii Kümmerle & Jáv. (1921) Ranunculus demissus DC. (1817) - Ranuncolo modesto Ranunculus dissectus M.Bieb. (1808)
F
Ranunculus falcatus L (1753) (FA) – Ranuncolo falcato (sinonimi: Ceratocephala falcata; Ranunculus falcatus subsp. incurvus) Ranunculus fallax (Wimm. & Grab.) Sloboda (1888) - Ranuncolo incerto (sinonimo: R. megacarpus W.Koch Ranunculus ficaria L. (1753) - Ranuncolo favagello (sinonimi: Ficaria degenii Hervier; Ficaria nudicaulis A.Kern.; Ficaria ranunculoides Roth; Ficaria verna Huds.; Ficaria vulgaris A.St.-Hil.) subsp. ficaria subsp. bulbilifer Lambinon (1981) (sinonimo: R. ficaria subsp. bulbifer Lawalrée) subsp. calthifolius (Rchb.) Arcang. (1882) (sinonimi: Ficaria calthifolia Rchb.; R. calthifolius Rchb.) subsp. chrysocephalus P.D.Sell (1991) subsp. fertilis Laegaard (2001) (FA) (sinonimi: R. ranunculoides; R. verna) subsp. ficariiformis (F.W.Schultz) Rouy & Foucaud (1893) (sinonimi: R. ficariformis F.W.Schultz; R. ficariiformis F.W.Schultz; Ficaria grandiflora Robert; R. calthifolius (Guss.) Jord.) subsp. nudicaulis (Kerner) Hegi (P) (sinonimo: Ficaria calthaefolia Rchb.) Ranunculus ficariiformis F.W.Schultz (P) – Ranuncolo favagello maggiore (sinonimi: R. ficaria subsp. ficariiformis Rouy & Fouc.; Ficaria grandiflora Robert; Ficaria calthaefolia Auct. Fl. Ital. non Rchb.) Ranunculus ficarioides Bory & Chaub. (1838) (sinonimo: Ficaria ficarioides (Bory & Chaub.) Halácsy) var. gracilis Barbey Ranunculus flabellatus Desf. (P) – Ranuncolo paludoso (sinonimi: R. chaerophyllus Auct. Fl. Ital. non L.; R. paludosus Poiret) Ranunculus flammula L. (1753) - Ranuncolo delle passere subsp. flammula subsp. minimus (A.Benn.) Padmore (1957) subsp. scoticus (E.S.Marshall) A.R.Clapham (1952) (sinonimo: R. scoticus E.S.Marshall Ranunculus fluitans Lam. (1779) - Ranuncolo fluitante (sinonimo: Batrachium fluitans (Lam.) Wimm. ) Ranunculus fontanus C.Presl (1822) - Ranuncolo delle fonti (sinonimo: R. ophioglossifolius var fontanus Chab.) Ranunculus friesianus Jordan (P) – Ranuncolo di Fires (sinonimi: R. steveni Auct. non Andrz.; R. acris subsp. steveni Hegi.)
G
Ranunculus gardenensis Pign. (P) Ranunculus garganicus Ten. (P) – Ranuncolo del Gargano Ranunculus glacialis L. (1753) - Ranuncolo glaciale (sinonimi: Oxygraphis vulgaris Freyn ; Oxygraphis gelidus (Hoffmgg.) O.Schwarz) Ranunculus gmelinii DC. (1817) Ranunculus gortanii Pign. (P) Ranunculus gouanii Willd. (1800) Ranunculus gracilis E.D.Clarke (1814) - Ranuncolo gracile (sinonimi: R chaerophyllos Hayek, non L.; R. agerii Bertol.; R. ageri Bertol.) Ranunculus gramineus L. (1753) - Ranuncolo gramineo Ranunculus granatensis Boiss. (1853) (sinonimi: R. acris subsp. granatensis (Boiss.) Nyman; R. stevenii Freyn) Ranunculus gregarius Brot. (1804) (sinonimo: R. hollianus Rchb.; R. olyssiponensis Pers.) Ranunculus grenieranus Jord. (1854) - Ranuncolo di Grenier
H
Ranunculus hayekii Dörfl. (1918) Ranunculus hederaceus L. (1753) (sinonimo: Batrachium hederaceum (L.) Gray ) Ranunculus hostiliensis Pign. (P) Ranunculus hybridus Biria (1811) - Ranuncolo ibrido Ranunculus hyperboreus Rottb. (1770) subsp. hyperboreus subsp. arnellii Scheutz (1888) (sinonimo: R. samojedorum Rupr. ) subsp. samojedorum (Rupr.) Hultén (1944)
I
Ranunculus illyricus L. (1753) - Ranuncolo illirico (sinonimo: R. scythicus Klokov) Ranunculus incomparabilis Janka (1872) Ranunculus isthmicus Boiss. (1846) - Ranuncolo dell'istmo (sinonimi: R. orientalis Auct., non L.; R. archesinii Lojacono) Ranunculus insubricus Pign. (P)
K
Ranunculus kamchaticus DC. (1817) (sinonimo: Oxygraphis glacialis (Fisch.) Bunge ) Ranunculus keupferi Greuter & Burdet (1987) (sinonimo: R. pyrenaeus subsp. plantagineus (All.) Rouy & Foucaud )
L
Ranunculus lanuginosus L. (1753) - Ranuncolo lanuto (sinonimo: R. umbrosus Ten. ) Ranunculus lapponicus L. /1753) (sinonimo: R. altaicus Laxm.) Ranunculus lateriflorus DC. (1817) - Ranuncolo a fiori sessili (sinonimo: R. nodiflorus Ten.) Ranunculus lingua L. (1753) - Ranuncolo delle canne Ranunculus ligusticus Pign. (P) Ranunculus longipes Lange ex Cutanda (1861) (sinonimo: R. dichotomiflorus Freyn) Ranunculus luminarius Rigo (P)
M
Ranunculus macrophyllus Desf. (1798) - Ranuncolo a foglie grandi (sinonimi: R. byzantinus P.H.Davis; R. palustris Auct., non L. ex Sm; R. procerus Auct. an Moris) Ranunculus magellensis Ten. (P) - Ranuncolo della Majella Ranunculus marginatus d'Urv. (1822) - Ranuncolo marginato (sinonimo: R. angulatus C.Presl) var. trachycarpus (Fisch. & C.A.Mey.) Azn. (sinonimo: R. trachycarpus Fisch. & C.A.Me ) Ranunculus marschlinsii Steud. (1841) - Ranuncolo di Marschlins Ranunuclus marsicus Guss. & Ten. (P) Ranunculus miliarakesii Halácsy (1912) Ranunculus millefoliatus Vahl (1791) - Ranuncolo millefoglio (sinonimo: R. garganicus Ten.) Ranunculus millii Boiss. & Heldr. (1867) Ranunculus monophyllus Ovcz. (1922) Ranunculus monspeliacus L. (1753) - Ranuncolo di Montpellier (sinonimo: R. cylindricus Jord.) subsp. monspeliacus (P) subsp. saxatilis (Balbis) Rouy (P) (sinonimo: R. saxatilis Balbis) Ranunculus montanus Willd. (1800) - Ranuncolo montano (sinonimo: R. geranifolius Schinz & Thell.) Ranunculus muricatus L. (1753) - Ranuncolo spinoso Ranunculus mutinensis Pign. (P)
N Ranunculus neapolitanus Ten. (1825) - Ranuncolo napoletano (sinonimi: R. eriophyllus K.Koch; R. panormitanus Tod.; R. bulbosus subsp. neapolitanus (Ten.) H.Lindb.; R. heucherifolius Arcang., non C.Presl; R. tomasinii Rchb.) Ranunculus nigrescens Freyn (1880) Ranunculus nivalis L. (1753) Ranunculus nodiflorus L. (1753)
O Ranunculus ollissiponensis Pers. (1806) (sinonimo: R. gregarius Tutin, non Brot ) subsp. ollissiponensis (sinonimi: R. nevadensis Willk.; R. escurialensis Boiss. & Reut.; R. suborbiculatus Freyn; R. carpetanus Boiss. & Reut.) subsp. alpinus (Boiss. & Reut.) Grau (1984) (sinonimi: R. blepharicarpos Auct., non Boiss.; R. carpetanus var. alpinus Boiss. & Reut.) Ranunculus ololeucos J.Lloyd (1844) (sinonimi: R. lusitanicus Freyn; Batrachium ololeucos (J.Lloyd) Bosch) Ranunculus omiophyllus Ten. (1830) - Ranuncolo ederaceo (sinonimi: R. homoiophyllus Auct.; Batrachium lenormandii (F.W.Schultz) Fr.; R. lenormandii F.W.Schultz; R. coenosus Guss.; R. hederaceus Auct. Fl. Ital. non L.) Ranunculus ophioglossifolius Vill. (1789) - Ranuncolo con foglie d'Ofioglosso
Ranunculus oxyspermus Willd. (1800)
P
Ranunculus palaeoeuganeus Pign. (P) Ranunculus pallasii Schltdl. (1819) Ranunculus paludosus Poir. (1789) (sinonimi: R. flabellatus Desf.; R, chaerophyllos H.J.Coste, non L.; R. winkleri Freyn; R. heldreichianus Jord.; R. chaerophyllos Arcang., non L.)