La classificazione APG IV (Angiosperm Phylogeny Group IV) è la quarta versione di classificazione scientifica delle piante angiosperme basata sulla filogenetica molecolare, pubblicata nel 2016 dall'Angiosperm Phylogeny Group.

Sintesi delle novità In confronto alla precedente classificazione (APG III, 2009), la classificazione APG IV riconosce cinque nuovi ordini (Boraginales, Dilleniales, Icacinales, Metteniusales e Vahliales), e numerose nuove famiglie tra cui Petenaeaceae (Huerteales), Kewaceae, Limeaceae, Macarthuriaceae e Microteaceae (tutte Caryophyllales), per un totale di 64 ordini e 416 famiglie.

La nuova classificazione ridisegna inoltre la collocazione e i confini di alcune famiglie (Dasypogonaceae, Sabiaceae, Cynomoriaceae, Apodanthaceae) e in più introduce dei cambi nomenclaturali che comprendono l'adozione di Asphodelaceae al posto di Xanthorrhoeaceae e di Francoaceae al posto di Melianthaceae.

Altre modifiche ai limiti di alcune famiglie coinvolgono la famiglia Icacinaceae, con numerosi generi trasferiti in Metteniusaceae; cambi minori interessano Aristolochiaceae (che ora comprende Lactoridaceae e Hydnoraceae), Maundiaceae (segregata da Juncaginaceae), Restionaceae (che ora comprende Anarthriaceae e Centrolepidaceae), Buxaceae (che include Haptanthaceae), Peraceae (separata da Euphorbiaceae), Petiveriaceae (separata da Phytolaccaceae). La nuova classificazione inoltre introduce cambiamenti nella composizione generica di Ixonanthaceae e Irvingiaceae (con lo spostamento di Allantospermum dalle prime alle seconde), il trasferimento di Pakaraimaea (in precedenza Dipterocarpaceae) alle Cistaceae, il trasferimento di Borthwickia, Forchhammeria, Stixis e Tirania (in precedenza tutte Capparaceae) alle Resedaceae, Nyssaceae separata da Cornaceae, lo spostamento di Pteleocarpa a Gelsemiaceae, lo spostamento di Sanango a Gesneriaceae (in precedenza Loganiaceae), l'ampliamento dei confini di Orobanchaceae (che ora include Lindenbergiaceae e Rehmanniaceae) e il riconoscimento di Mazaceae come distinta Phrymaceae.

Classificazione: versione sintetica clade angiosperme clade Angiosperme basali ordine Amborellales ordine Nymphaeales ordine Austrobaileyales clade Mesangiosperme clade Magnoliidi ordine Canellales ordine Laurales ordine Magnoliales ordine Piperales linea indipendente (independent lineage) ordine Chloranthales clade Monocotiledoni ordine Acorales ordine Alismatales ordine Asparagales ordine Dioscoreales ordine Liliales ordine Pandanales ordine Petrosaviales clade Commelinidi ordine Arecales ordine Commelinales ordine Poales ordine Zingiberales clade probabile sister group delle eudicotiledoni (probable sister of eudicots) ordine Ceratophyllales clade Eudicotiledoni clade Eudicotiledoni basali ordine Buxales ordine Proteales ordine Ranunculales ordine Trochodendrales clade Eudicotiledoni centrali (core eudicots) ordine Gunnerales ordine Dilleniales † clade Superrosidi ordine Saxifragales clade Rosidi ordine Vitales clade Eurosidi I (o fabidi) ordine Cucurbitales ordine Fabales ordine Fagales ordine Rosales ordine Zygophyllales clade COM ordine Celastrales ordine Malpighiales ordine Oxalidales clade Eurosidi II (o malvidi) ordine Brassicales ordine Crossosomatales ordine Geraniales ordine Huerteales ordine Malvales ordine Myrtales ordine Picramniales ordine Sapindales clade Superasteridi ordine Berberidopsidales ordine Caryophyllales ordine Santalales clade Asteridi ordine Cornales ordine Ericales clade Euasteridi I (o lamiidi) ordine Boraginales † ordine Garryales ordine Gentianales ordine Icacinales† ordine Lamiales ordine Metteniusales† ordine Solanales ordine Vahliales † clade Euasteridi II (o campanulidi) ordine Apiales ordine Aquifoliales ordine Asterales ordine Bruniales ordine Dipsacales ordine Escalloniales ordine Paracryphiales

Albero filogenetico La classificazione APG IV è rappresentata schematicamente dal seguente albero filogenetico:

Classificazione: versione estesa Legenda: † = ordine non presente nella classificazione APG III (2009).

*= famiglia non presente o ridisegnata rispetto alla classificazione APG III (2009).

angiosperme basali Amborellales Melikyan et al. Amborellaceae Pichon, nom. cons. Nymphaeales Salisb. ex Bercht. & J.Presl Hydatellaceae U.Hamann Cabombaceae Rich. ex A.Rich., nom. cons. Nymphaeaceae Salisb., nom. cons. Austrobaileyales Takht. ex Reveal Austrobaileyaceae Croizat, nom. cons. Trimeniaceae Gibbs, nom. cons. Schisandraceae Blume, nom. cons.

mesangiosperme magnoliidi Canellales Cronq. Canellaceae Mart., nom. cons. Winteraceae R.Br. ex Lindl., nom. cons. Piperales Bercht. & J.Presl Saururaceae Rich. ex T.Lestib., nom. cons. Piperaceae Giseke, nom. cons. Aristolochiaceae Juss., nom. cons. * (include Asaraceae Vent., Hydnoraceae C.Agardh, nom. cons., Lactoridaceae Engl., nom. cons.) Magnoliales Juss. ex Bercht. & J.Presl Myristicaceae R.Br., nom. cons. Magnoliaceae Juss., nom. cons. Degeneriaceae I.W.Bailey & A.C.Sm., nom. cons. Himantandraceae Diels, nom. cons. Eupomatiaceae Orb., nom. cons. Annonaceae Juss., nom. cons. Laurales Juss. ex Bercht. & J.Presl Calycanthaceae Lindl., nom. cons. Siparunaceae Schodde Gomortegaceae Reiche, nom. cons. Atherospermataceae R.Br. Hernandiaceae Blume, nom. cons. Monimiaceae Juss., nom. cons. Lauraceae Juss., nom. cons.

linea indipendente Chloranthales Mart. Chloranthaceae R.Br. ex Sims, nom. cons.

monocotiledoni Acorales Mart. Acoraceae Martinov Alismatales R.Br. ex Bercht. & J.Presl Araceae Juss., nom. cons. Tofieldiaceae Takht. Alismataceae Vent., nom. cons. Butomaceae Mirb., nom. cons. Hydrocharitaceae Juss., nom. cons. Scheuchzeriaceae F.Rudolphi, nom. cons. Aponogetonaceae Planch., nom. cons. Juncaginaceae Rich., nom. cons. * Maundiaceae Nakai * Zosteraceae Dumort., nom. cons. Potamogetonaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons Posidoniaceae Vines, nom. cons. Ruppiaceae Horan., nom. cons. Cymodoceaceae Vines, nom. cons. Petrosaviales Takht. Petrosaviaceae Hutch., nom. cons. Dioscoreales Mart. Nartheciaceae Fr. ex Bjurzon Burmanniaceae Blume, nom. cons. (non monofiletico) Dioscoreaceae R.Br., nom. cons. Pandanales R.Br. ex Bercht. & J.Presl Triuridaceae Gardner, nom. cons. Velloziaceae J.Agardh, nom. cons. Stemonaceae Caruel, nom. cons. Cyclanthaceae Poit. ex A.Rich., nom. cons. Pandanaceae R.Br., nom. cons. Liliales Perleb Campynemataceae Dumort. Corsiaceae Becc., nom. cons. Melanthiaceae Batsch ex Borkh., nom. cons. Petermanniaceae Hutch, nom. cons. Alstroemeriaceae Dumort., nom. cons. Colchicaceae DC., nom. cons. Philesiaceae Dumort., nom. cons. Ripogonaceae Conran & Clifford Smilacaceae Vent., nom. cons. Liliaceae Juss., nom. cons. Asparagales Link Orchidaceae Juss., nom. cons. Boryaceae M.W.Chase et al. Blandfordiaceae R.Dahlgren & Clifford Asteliaceae Dumort. Lanariaceae H.Huber ex R.Dahlgren Hypoxidaceae R.Br., nom. cons. Doryanthaceae R.Dahlgren & Clifford Ixioliriaceae Nakai (as 'Ixiolirionaceae'; spelling corrected) Tecophilaeaceae Leyb., nom. cons. Iridaceae Juss., nom. cons. Xeronemataceae M.W.Chase et al. Asphodelaceae Juss., nom. cons. prop. (include Xanthorrhoeaceae Dumort., nom. cons.) Amaryllidaceae J.St.-Hil., nom. cons. Asparagaceae Juss., nom. cons. commelinidi Arecales Bromhead Dasypogonaceae Dumort. Arecaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons. (=Palmae Juss., nom. cons.) Commelinales Mirb. ex Bercht. & J.Presl Hanguanaceae Airy Shaw Commelinaceae Mirb., nom. cons. Philydraceae Link, nom. cons. Pontederiaceae Kunth, nom. cons. Haemodoraceae R.Br., nom. cons. Zingiberales Griseb. Strelitziaceae Hutch., nom. cons. Lowiaceae Ridl., nom. cons. Heliconiaceae Vines Musaceae Juss., nom. cons. Cannaceae Juss., nom. cons. Marantaceae R.Br., nom. cons. Costaceae Nakai Zingiberaceae Martinov, nom. cons. Poales Small Typhaceae Juss., nom. cons. Bromeliaceae Juss., nom. cons. Rapateaceae Dumort., nom. cons. Xyridaceae C.Agardh, nom. cons. Eriocaulaceae Martinov, nom. cons. Mayacaceae Kunth, nom. cons. Thurniaceae Engl., nom. cons. Juncaceae Juss., nom. cons. Cyperaceae Juss., nom. cons. Restionaceae R.Br., nom. cons. * (include Anarthriaceae D.W.Cutler & Airy Shaw, Centrolepidaceae Endl., nom. cons.) Flagellariaceae Dumort., nom. cons. Joinvilleaceae Toml. & A.C.Sm. Ecdeiocoleaceae D.W.Cutler & Airy Shaw Poaceae Barnhart, nom. cons. (= Gramineae Juss., nom. cons.)

probabile sister group delle eudicotiledoni Ceratophyllales Link Ceratophyllaceae Gray, nom. cons.

eudicotiledoni eudicotiledoni basali Ranunculales Juss. ex Bercht. & J.Presl Eupteleaceae K.Wilh., nom. cons. Papaveraceae Juss., nom. cons. Circaeasteraceae Hutch., nom. cons. Lardizabalaceae R.Br., nom. cons. Menispermaceae Juss., nom. cons. Berberidaceae Juss., nom. cons. Ranunculaceae Juss., nom. cons. Proteales Juss. ex Bercht. & J.Presl Sabiaceae Blume, nom. cons. Nelumbonaceae A.Rich., nom. cons. Platanaceae T.Lestib., nom. cons. Proteaceae Juss., nom. cons. Trochodendrales Takht. ex Cronq. Trochodendraceae Eichler, nom. cons. Buxales Takht. ex Reveal Buxaceae Dumort., nom. cons. * (include Haptanthaceae C.Nelson)

eudicotiledoni centrali (core eudicots) Gunnerales Takht. ex Reveal Myrothamnaceae Nied., nom. cons. Gunneraceae Meisn., nom. cons. Dilleniales DC. ex Bercht. & J.Presl † Dilleniaceae Salisb., nom. cons.

superrosidi Saxifragales Bercht. & J.Presl Peridiscaceae Kuhlm., nom. cons. Paeoniaceae Raf., nom. cons. Altingiaceae Lindl., nom. cons. Hamamelidaceae R.Br., nom. cons. Cercidiphyllaceae Engl., nom. cons. Daphniphyllaceae Mu€ll.Arg., nom. cons. Iteaceae J.Agardh, nom. cons. Grossulariaceae DC., nom. cons. Saxifragaceae Juss., nom. cons. Crassulaceae J.St.-Hil., nom. cons. Aphanopetalaceae Doweld Tetracarpaeaceae Nakai Penthoraceae Rydb. ex Britton, nom. cons. Haloragaceae R.Br., nom. cons. Cynomoriaceae Endl. ex Lindl., nom. cons.

rosidi Vitales Juss. ex Bercht. & J.Presl Vitaceae Juss., nom. cons.

eurosidi I (fabidi) Zygophyllales Link Krameriaceae Dumort., nom. cons. Zygophyllaceae R.Br., nom. cons. Fabales Bromhead Quillajaceae D.Don Fabaceae Lindl., nom. cons. (= Leguminosae Juss., nom. cons.) Surianaceae Arn., nom. cons. Polygalaceae Hoffmanns. & Link, nom. cons. Rosales Bercht. & J.Presl Rosaceae Juss., nom. cons. Barbeyaceae Rendle, nom. cons. Dirachmaceae Hutch. Elaeagnaceae Juss., nom. cons. Rhamnaceae Juss., nom. cons. Ulmaceae Mirb., nom. cons. Cannabaceae Martinov, nom. cons. Moraceae Gaudich., nom. cons. Urticaceae Juss., nom. cons. Fagales Engl. Nothofagaceae Kuprian. Fagaceae Dumort., nom. cons. Myricaceae Rich. ex Kunth, nom. cons. Juglandaceae DC. ex Perleb, nom. cons. Casuarinaceae R.Br., nom. cons. Ticodendraceae Gomez-Laur. & L.D.Gomez Betulaceae Gray, nom. cons. Cucurbitales Juss. ex Bercht. & J.Presl Apodanthaceae Tiegh. ex Takht. * Anisophylleaceae Ridl. Corynocarpaceae Engl., nom. cons. Coriariaceae DC., nom. cons. Cucurbitaceae Juss., nom. cons. Tetramelaceae Airy Shaw Datiscaceae Dumort., nom. cons. Begoniaceae C.Agardh, nom. cons.

clade COM Celastrales Link Lepidobotryaceae J.Leonard, nom. cons. Celastraceae R.Br., nom. cons. Oxalidales Bercht. & J.Presl Huaceae A.Chev. Connaraceae R.Br., nom. cons. Oxalidaceae R.Br., nom. cons. Cunoniaceae R.Br., nom. cons. Elaeocarpaceae Juss., nom. cons. Cephalotaceae Dumort., nom. cons. Brunelliaceae Engl., nom. cons. Malpighiales Juss. ex Bercht. & J.Presl Pandaceae Engl. & Gilg, nom. cons. Irvingiaceae Exell & Mendonça, nom. cons. * (include Allantospermum Forman) Ctenolophonaceae Exell & Mendonça Rhizophoraceae Pers., nom. cons. Erythroxylaceae Kunth, nom. cons. Ochnaceae DC., nom. cons. Bonnetiaceae L.Beauvis. ex Nakai Clusiaceae Lindl., nom. cons. (= Guttiferae Juss., nom. cons.) Calophyllaceae J.Agardh