miniatura|Anticonvulsivos para o tratamento da epilepsia. Epilepsia é un grupo de trastornos neurolóxicos non transmisibles caracterizado por convulsións epilépticas recorrentes, acompañadas frecuentemente de perda do coñecemento. Un ataque epiléptico é a manifestación clínica dunha descarga eléctrica anormal, excesiva, sen propósito e sincronizada nas células cerebrais chamadas neuronas. A aparición de dúas ou máis crises non provocadas define a epilepsia. A aparición dunha soa crise pode xustificar a definición (establecida pola Liga Internacional contra a Epilepsia) nun uso máis clínico no que a recorrencia poida prexulgarse. As crises epilépticas poden variar desde períodos breves e case imperceptibles ata longos períodos de sacudidas enérxicas debidas a unha actividade eléctrica anormal no cerebro. Estes episodios poden dar lugar a lesións físicas, xa sexa directamente, como fracturas óseas, ou provocando accidentes. Na epilepsia, os ataques tenden a repetirse e poden non ter unha causa subxacente inmediata. As crises illadas provocadas por unha causa específica, como unha intoxicación, non se consideran epilepsia. As persoas con epilepsia poden ser tratadas de forma diferente en diversas zonas do mundo e experimentar diversos graos de estigma social debido á natureza alarmante dos seus síntomas.
O mecanismo subxacente dun ataque epiléptico é unha actividade neuronal excesiva e anormal no córtex do cerebro. que pode observarse no electroencefalograma (EEG) dun individuo. Descoñécese a razón pola que isto ocorre na maioría dos casos de epilepsia (criptoxénica); algúns casos prodúcense como resultado de lesión cerebral, ictus, tumor cerebrals, infeccións do cerebro ou defectos conxénitos a través dun proceso coñecido como epileptoxénese. As mutacións xenéticas coñecidas están directamente relacionadas nunha pequena proporción de casos. O diagnóstico implica descartar outras afeccións que poderían causar síntomas similares, como desmaio, e determinar se existe outra causa de convulsións, como abstinencia de alcol ou problemas electrolíticos. Isto pode facerse en parte mediante unha imaxe do cerebro e a realización de análise de sangue. A epilepsia pode confirmarse a miúdo cun electroencefalograma, pero unha proba normal non descarta a enfermidade.
A epilepsia que se produce como consecuencia doutros problemas pode previrse. As convulsións son controlables con medicación en aproximadamente o 69% dos casos; A miúdo disponse de medicamentos anticonvulsivos baratos. Naqueles casos nos que as crises non responden á medicación, pódese considerar a cirurxía, a neuroestimulación ou os cambios na dieta cetoxénica. Non todos os casos de epilepsia son para sempre, xa que moitas persoas melloran ata o punto de que xa non necesitan tratamento.
A partir de 2020, preto de 50 millóns de persoas teñen epilepsia. Case o 80% dos casos danse nos países en desenvolvemento. En 2015, causou 125.000 mortes, un aumento respecto a as 112.000 de 1990. A epilepsia é máis frecuente nas persoas maiores. Nos países desenvolvidos, a aparición de novos casos é máis frecuente en bebés e anciáns. No mundo en desenvolvemento, a aparición é máis común nos extremos da idade: en nenos pequenos e en nenos maiores e adultos novos, debido ás diferenzas na frecuencia das causas subxacentes. Ao redor do 5-10% das persoas sufrirán unha crise non provocada antes dos 80 anos. A probabilidade de sufrir unha segunda crise nos dous anos seguintes á primeira é de ao redor do 40%. En moitas zonas do mundo, as persoas con epilepsia teñen restrinxida a súa capacidade para conducir ou non poden facelo ata que non sufrisen crise durante un período de tempo determinado. A palabra epilepsia procede do grego antigo ἐπιλαμβάνειν, "apoderarse, posuír ou aflixir".
Terminoloxía O vocábulo epilepsia pode resultar confuso, xa que adoita empregarse coloquialmente para toda aquela persoa que presenta unha convulsión, de tal forma que un individuo puido ter unha convulsión por niveis baixos de azucre no sangue ou un neno cunha febre alta. Non obstante, a epilepsia describe un trastorno en que unha persoa ten convulsións recorrentes no tempo debido a un proceso crónico subxacente, de causa descoñecida ou non. Signos e síntomas miniatura|upright|Imaxe fixa dunha crise xeneralizada A epilepsia caracterízase por un risco a longo prazo de convulsións epilépticas recorrentes. Estas convulsións poden presentarse de varias formas, dependendo das partes do cerebro afectadas e da idade da persoa. Ataques O tipo máis común (60%) das crises son convulsións que implican contraccións musculares involuntarias. Destas, un terzo comezan como crises xeneralizadas desde o principio, afectando a ambos os hemisferios cerebrais e alterando a consciencia. Dous terzos comezan como crises focais (que afectan a un hemisferio do cerebro) que poden evolucionar a crises xeneralizadas. O 40% restante das crises son non convulsivas. Un exemplo deste tipo é a crise de ausencia, que se presenta como unha diminución do nivel de conciencia e adoita durar uns 10 segundos.
Certas experiencias, coñecidas como auras adoitan preceder ás convulsións focais.As convulsións poden incluír fenómenos sensoriais (visuais, auditivos ou olfactivos), psíquicos, autonómicos e fenómenos motores dependendo de que parte do cerebro estea implicada. As sacudidas musculares poden comezar nun grupo muscular específico e estenderse aos grupos musculares circundantes, nese caso coñécese como marcha jacksoniana. Poden producirse automatismos, que son actividades xeradas de forma non consciente e, na súa maioría, movementos repetitivos simples como chasquear os beizos ou actividades máis complexas como tentar coller algo.
Existen seis tipos principais de convulsións xeneralizadas: tónico-clónica, tónica, clónica, mioclónica, ausencia, e crise atónicas.
Todos implican perda de coñecemento e adoitan ocorrer sen previo aviso.
As crises tónicas-clónicas prodúcense cunha contracción das extremidades seguida da súa extensión e arqueo das costas que dura entre 10 e 30 segundos (a fase tónica). Pode oírse un berro debido á contracción dos músculos do peito, seguido dunha sacudida das extremidades ao unísono (fase clónica). As crises tónicas producen contraccións constantes dos músculos. A persoa adoita poñerse azul ao deixar de respirar. Nas crises clónicas hai sacudidas das extremidades ao unísono. Tras o cesamento das sacudidas, a persoa pode tardar entre 10 e 30 minutos en volver á normalidade; este período denomínase "estado postictal" ou "fase postictal". Durante unha crise pode producirse unha perda do control dos esfínteres. As persoas que sofren un ataque poden morderse a lingua, xa sexa a punta ou os lados; en convulsión tónico-clónica, son máis frecuentes as mordeduras nos costados. As mordeduras de lingua tamén son relativamente frecuentes nas crises psicóxenas non epilépticas. As crises psicóxenas non epilépticas son comportamentos similares ás crises sen unha descarga eléctrica sincronizada asociada no electroencefalograma (EEG) e considéranse un trastorno disociativo.
As crises mioclónicas consisten en espasmos musculares moi breves nunhas poucas zonas ou en todo o corpo. Ás veces provocan caídas, que poden causar lesións. As crises de ausencia poden ser sutís, con só un lixeiro xiro da cabeza ou pestanexo dos ollos con alteración da consciencia; Normalmente, a persoa non cae e volve á normalidade xusto despois de que termine. As crises atónicas implican a perda de actividade muscular durante máis dun segundo, que adoita darse en ambos os lados do corpo. Os tipos de crises máis raros poden provocar risa involuntaria non natural (gelástica), pranto (discrásica) ou experiencias máis complexas como déjà vu'''.
Ao redor do 6% dos epilépticos sofren crises que adoitan desencadearse por acontecementos específicos e que se coñecen como crises reflexa. As persoas con epilepsia reflexa teñen crise que só se desencadean por estímulos específicos. Os causantes habituais son as luces intermitentes e os ruídos repentinos. En determinados tipos de epilepsia, os ataques prodúcense con maior frecuencia durante o soño, e noutros tipos prodúcense case só ao durmir. Recentemente, a liga Internacional contra a epilepsia publicou novas directrices uniformes para a clasificación das crises, así como das epilepsias xunto coa súa causa e comorbilidades. Grupos de convulsións Os pacientes con epilepsia poden experimentar grupos de convulsións que poden definirse en termos xerais como unha deterioración aguda no control das convulsións. A prevalencia dos grupos de crises é incerta, dado que os estudos utilizaron diferentes definicións para definilos. Con todo, as estimacións suxiren que a prevalencia pode oscilar entre o 5% e o 50% dos pacientes epilépticos. Os pacientes con epilepsia refractaria que presentan unha elevada frecuencia de crise son os que corren maior risco de sufrir crise en acio. Os grupos de crises epilépticas asócianse a un maior uso da asistencia sanitaria, peor calidade de vida, deterioración do funcionamento psicosocial e, posiblemente, maior mortalidade. As benzodiacepinas utilízanse como tratamento agudo das crises convulsivas. Postictal Despois da parte activa dunha convulsión (o estado ictal) adoita haber un período de recuperación durante o cal hai confusión, denominado período postictal, antes de que se recupere un nivel de conciencia normal. Adoita durar entre 3 e 15 minutos pero pode durar horas. Outros síntomas comúns inclúen sensación de cansazo, dor de cabeza, dificultade para falar e comportamento anormal.. A psicose despois dunha convulsión é relativamente común, prodúcese no 6-10% das persoas. A miúdo as persoas non lembran o que ocorreu durante ese tempo.. A debilidade localizada, coñecida como parálise de Todd, tamén pode aparecer tras unha convulsión focal. Adoita durar de segundos a minutos, pero de cando en cando dura un ou dous días.. Psicosocial A epilepsia pode ter efectos adversos sobre o benestar social e psicolóxico. Estes efectos poden incluír illamento social, estigmatización ou discapacidade. Poden dar lugar a un menor rendemento educativo e a peores resultados laborais. As dificultades de aprendizaxe son frecuentes nas persoas que padecen esta afección, especialmente entre os nenos con epilepsia. O estigma da epilepsia tamén pode afectar as familias das persoas que padecen este trastorno.
Varios trastornos psiquiátricos e do neurodesenvolvemento son máis comúns en persoas con epilepsia. Estes inclúen depresión, ansiedade, trastorno obsesivo–compulsivo (TOC), e xaqueca. O trastorno por déficit de atención con hiperactividade (TDAH) é particularmente prevalente entre os nenos con epilepsia, e ocorre de tres a cinco veces máis a miúdo que na poboación xeral. O TDAH e a epilepsia xuntos poden afectar notablemente o comportamento, a aprendizaxe e o desenvolvemento social. A epilepsia tamén é máis común en nenos con trastorno do espectro autista.