1933 (MCMXXXIII) foi un ano común comezado en domingo segundo o calendario gregoriano.
Acontecementos miniatura|300px|1933, Ourense. Banquete galeguista homenaxe a Emilia Docet e a Manuel Luís Acuña. Na foto, entre outros: Risco, Ramiro Isla, Leuter González, Cunqueiro, Otero Pedrayo, María Luz Morales, Blanco Amor, Xoán L. Ramos Colemán e Manuel Peña Rei. 2 de xaneiro, Edgardo Day realiza o traxecto entre Buenos Aires e Montevideo cun biplano Moth 60. 4 de xaneiro, Un incendio destrúe o transatlántico francés Atlantic, cando navegaba xunto á costa francesa e causa numerosas vítimas. 5 de xaneiro, comeza a construción do Golden Gate en San Francisco. 30 de xaneiro, O presidente de Alemaña Paul von Hindenburg nomea a Adolf Hitler chanceler. 20 de febreiro : 21ª emenda á Constitución dos Estados Unidos suprimindo a prohibición do alcohol. 4 de marzo - Franklin Delano Roosevelt convértese no 32° presidente dos Estados Unidos. 5 de marzo, Nas eleccións alemás, o partido Nazi, NSDAP, vence co 43,9% dos votos. 25 de marzo, prohibición dos sindicatos libres en Alemaña. 26 de abril, fundación da Gestapo, a policía política alemá. 16,17 e 18 de setembro, Galiza é recoñecida como nación polo Congreso de Nacionalidades Europeas, organismo da Sociedade de Nacións, predecesora da ONU. 16 de outubro, A Alemaña de Hitler anuncia a intención de abandonar a Liga das Nacións oficialmente. 29 de outubro, acto fundacional de Falange Española no Teatro da Comedia, en Madrid.
Arte e cultura Publícase na colección Lar, A modelo de Paco Asorey, novela en galego de Xoán Xesús González. Publícase Nós, os inadpatados de Vicente Risco. Publícase Corazón ao vento, poemario de Aquilino Iglesia Alvariño. Publícanse Poemas do si e do non e Cantiga nova que se chama Riveira de Álvaro Cunqueiro. Publícase Nao senlleira de Fermín Bouza-Brey.
Nacementos 2 de xaneiro - Seiichi Morimura, novelista xaponés. 2 de xaneiro - Julieta Serrano, actriz española. 5 de xaneiro - Umberto Eco, escritor italiano. 6 de xaneiro - Oleg Makarov, astronauta soviético. 12 de xaneiro - Francisco Bustelo García del Real, político español de orixe galega. 13 de xaneiro - Ron Goulart, escritor norteamericano. 15 de xaneiro - Agustín Gómez Arcos, escritor español (m. 1998).
16 de xaneiro - Susan Sontag, escritora norteamericana.
25 de xaneiro - Corazón Aquino, presidenta de Filipinas.
12 de febreiro - Constantin Costa-Gavras, director de cine francés de orixe grega. 14 de marzo - Michael Caine, actor británico. 19 de marzo - Philip Roth, escritor estadounidense (m. 2018). 9 de abril - Jean-Paul Belmondo, actor francés 12 de abril - Montserrat Caballé, cantante de ópera catalá. 9 de xullo - Oliver Sacks, neurólogo e escritor inglés. 15 de xullo - Guido Crepax, debuxante de cómics italiano. 25 de xullo - Álvaro Siza, arquitecto portugués. 31 de xullo - Cees Nooteboom, escritor e xornalista neerlandés. 1 de agosto - Antonio Negri, filósofo italiano. 18 de agosto - Roman Polanski, director de cine polaco. 20 de agosto - Miguel Ángel Jusayú, escritor e lingüista wayuu venezolano. 29 de novembro - James Rosenquist, pintor estadounidense. 22 de decembro - Abel Pacheco de la Espriella, expresidente de Costa Rica. 23 de decembro - Akihito, emperador xaponés.
Mortes 3 de xaneiro - Jack Pickford, actor canadense. 5 de xaneiro - Calvin Coolidge, 30º presidente dos Estados Unidos. 15 de xaneiro - Constantino Candeira González, empresario e político galego. 31 de xaneiro - John Galsworthy, escritor inglés. 14 de febreiro - Cesare De Titta, poeta italiano (n. 1862). 15 de febreiro - Pat Sullivan, deseñador de banda deseñada norteamericano, creador de Félix o gato. 16 de marzo - Manuel Ortiz Novo, mestre, escritor e xornalista galego (n. 1891). 9 de abril - Sigfrid Karg-Elert, compositor alemán. 29 de abril - Konstantinos Kavafis, poeta grego. 10 de xuño - José García Acuña, diplomático e escritor galego (n. 1933). 3 de xullo - Hipólito Yrigoyen, presidente da Arxentina (1916-1922 e 1928-1930). 8 de xullo - Anthony Hope, escritor británico (n. 1863). 14 de xullo - Raymond Roussel, poeta, novelista e músico francés. 15 de xullo - Irving Babbitt, académico e crítico literario estadounidense (n.1865) 24 de agosto - Carlos María Cortezo Prieto, médico e político español (n. 1850). 29 de outubro - Paul Painlevé, matemático, enxeñeiro aeronáutico e político francés. 8 de novembro - Alejandro Rodríguez Cobelas, avogado, xornalista e político galego. 9 de decembro - Roberto Nóvoa Santos, médico e ensaísta galego (n. 1885). 9 de decembro - Manuel Amor Meilán, escritor e antropólogo galego (n. 1867). 15 de decembro - Alejandro Rodríguez Cadarso, médico e político galego (n. 1887). 16 de decembro - Robert William Chambers, escritor de literatura de terror e misterio. 25 de decembro - Francesc Macià, político catalán, presidente da Generalitat de Cataluña
Premios Nobel Física: Erwin Schrödinger e Paul Dirac Química: Frédéric Joliot e Irène Joliot-Curie Fisioloxía ou Medicina: Thomas Hunt Morgan Literatura: Ivan Bunin Paz: Norman Angell
Historia ano a ano Notas
Categoría:1933