miniatura|dereita|En cor azul a extensión territorial da dinastía tolemaica A Dinastía tolemaica (; , Ptolemaioi), tamén coñecida como dinastía láxida () ou Lagidae (; , Lagidai, logo de Lagos, pai de Tolomeo I), foi unha familia real grego macedónica que gobernou o Reino tolemaico en Exipto durante o período helenístico. O seu dominio durou 275 anos, do 305 ao 30 a.C., Epifanio de Salamina, con todo, sitúa o número total de anos da dinastía Ptolomeo en 306. Vexa: Tratado de Epiphanius sobre pesos e medidas - A versión siríaca (ed. James Elmer Dean), University of Chicago Press 1935, p. 28 (nota 104), ou o que foi do 306/5 BCE ao 1 CE. Foron a última dinastía do antigo Exipto. Esta dinastía adoptou desde o principio os costumes exipcios e foi unha constante inimiga da dinastía macedonia seléucida.

Historia

Ptolomeo, o seu fundador, foi un dos sete somatophylakes (gardacostas) de Macedonia que serviu como xeneral e deputado de Alexandre o Grande, foi nomeado sátrapa de Exipto despois da morte de Alexandre no 323 a.C. No 305 a.C., declarouse a si mesmo como Ptolomeo I, máis tarde coñecido como "Sóter" "Salvador". Os exipcios pronto aceptaron ós Ptolomeos como os sucesores dos faraóns do Exipto independente. A familia de Ptolomeo gobernou Exipto durante o período helenístico dende a morte de Alexandre até a conquista romana no ano 30 a.C., en que converteuse en provincia romana.

Tamén se coñece co nome de dinastía láxida, pois o pai (ou presunto pai) de Tolomeo I chamábase Lagos, quen estabeleceu a capital deste reino en Alexandría, a gran cidade da época e que foi un dos meirandes centros comerciais e intelectuais da antigüidade.

Como as anteriores dinastías do antigo Exipto, a dinastía tolemaica practicaba a endogamia incluíndo o matrimonio entre irmáns, pero isto non comezou en serio ata case un século despois na historia da dinastía.Move over, Lannisters: No one did incest and murder like the last pharaohs on The A.V. Club Todos os gobernantes masculinos da dinastía tomaron o nome de Ptolomeo, mentres que as raíñas reinantes chamáronse todas Cleopatra, Arsinoe ou Berenice. O membro máis famoso da liña foi a última raíña, Cleopatra VII, coñecida polo seu papel nas batallas políticas romanas entre Xulio César e Pompeio, e máis tarde entre Octavio Augusto e Marco Antonio. O seu aparente suicidio na conquista por Roma marcou o final do dominio tolemaico en Exipto. Durante o reinado dun dos seus monarcas (Tolomeo V) publicouse (no 197 a.C.) un decreto en tres tipos de escritura sobre unha pedra negra que se coñece hoxe en día como Pedra de Rosetta.

Gobernantes e consortes tolemaicos

NomeConsorteCorrexenteReinadoDescendentes Dinastía toloméica (305-31 a. C.)Tolomeo I Sóter(367-285 a.C.)Tais (cortesana). Artacama, Eurídice e Berenice I. 305 a. C. - 285 a. C.Tolomeo Cerauno, Meleagro, Arsinoe II e Ptolomeo II FiladelfoTolomeo II Filadelfo(308-246 a. C.)Arsinoe IArsinoe II Arsinoe II (279-270 a. C.)285 a. C. - 246 a. C.Ptolomeo III Evergetes, Berenice Sira, Lisímaco de ExiptoTolomeo III Evergetes(282-222 a. C.)Berenice II (246-222 a. C.)246 a.C. - 222 a.C.Tolomeo IV Filopátor, Arsínoe III, Magas e BereniceTolomeo IV Filopátor(¿-203 a. C.)Arsínoe III Berenice II (222-221 a. C.)Arsínoe III (221-204 a. C.)222 a. C. - 203 a. C.Tolomeo V EpífanesTolomeo V Epífanes(210-181 a. C.)Cleopatra I 203 a. C. - 181 a. C.Ptolomeo VI, Ptolomeo VIII e Cleopatra IIPtolomeo VI Filomáter(¿-145 a. C.)Cleopatra II Cleopatra I (181-175 a. C.)Cleopatra II (175-164 a. C.)Tolomeo VIII Evergetes II(170-164 a. C.)181 a. C. - 164 a. C.Tolomeo VIITolomeo VIII Evergetes II(182-116 a. C.)Cleopatra II Tolomeo VI Filomáter(170-164 a. C.)Cleopatra II (175-164 a. C.)170 a. C. - 163 a. C.-Tolomeo VI Filomáter(¿-145 a. C.)Cleopatra II Cleopatra II (164-145 a. C.)Tolomeo VIII Evergetes II(145 a. C.)163 a. C. - 145 a. C.Tolomeo VII e Cleopatra IIITolomeo VII Neo Filopátor (¿-144 a. C.)- Cleopatra II145 a. C. - 144 a. C.-Tolomeo VIII Evergetes II(182-116 a. C.)Cleopatra IICleopatra III 144 a. C. - 131 a. C.Tolomeo IX Sóter II Latiros, Tolomeo X Alexandre, Trifena, Cleopatra IV e Cleopatra Selene I.Cleopatra II(185-116 a. C.)- Tolomeo Menfitis (131-130 a. C.)131 a. C. - 126 a. C.-Tolomeo VIII Evergetes II(182-116 a. C.)Cleopatra IICleopatra III 126 a. C. - 116 a. C.Tolomeo IX Sóter II Latiros, Tolomeo X Alexandre, Trifena, Cleopatra IV e Cleopatra Selene I.Tolomeo IX Sóter II Latiros(¿-81 a. C.)Cleopatra IVCleopatra Selene I Cleopatra IIICleopatra IV (116-115 a. C.)116 a. C. - 110 a. C.Tolomeo XII Neo Dioniso e Berenice IIITolomeo X Alexandre I(¿-88 a. C.)Cleopatra Selene I Cleopatra III110 a. C. - 109 a. C.Tolomeo XI Alexandre IITolomeo IX Sóter II Latiros(¿-81 a. C.)- Cleopatra III109 a. C. - 107 a. C.Tolomeo XII Neo Dioniso e Berenice IIITolomeo X Alexandre I(¿-88 a. C.)Berenice III Cleopatra III (107-101 a. C.)Berenice III (101-88 a. C.)107 a. C. - 88 a. C.Tolomeo XI Alexandre IITolomeo IX Sóter II Latiros(¿-81 a. C.)--88 a. C. - 81 a. C.Tolomeo XII Neo Dioniso e Berenice IIIBerenice III(116/115 a. C.-80 a. C.)Tolomeo X e Tolomeo XI Tolomeo XI Alexandre II(80 a. C.)81 a. C. - 80 a. C.Cleopatra VTolomeo XI Alexandre II(¿-80 a. C.)Berenice III 80 a. C.-Tolomeo XII Neo Dioniso(112-51 a. C.)Cleopatra V 80 a. C. - 58 a. C.Berenice IV, Berenice IV(76-55 a. C.)- Cleopatra V58 a. C. - 55 a. C.-Tolomeo XII Neo Dioniso(112-51 a. C.)-- 55 a. C. - 51 a. C.Berenice IV, Cleopatra VII, Tolomeo XIII, Tolomeo XIV e Arsínoe IV Guerra civil (49-44 a. C.)Tolomeo XIII Teos Filopátor(61-47 a. C.)Cleopatra VII (51-49 a. C.) 51 a. C. - 47 a. C.-Arsínoe IV(68/67-41 a. C.)--48 a. C. - 47 a. C.-Tolomeo XIV Teos Filopátor II(59-44 a. C.)Cleopatra VII (47-44 a. C.) 47 a. C. - 44 a. C.- Dinastía tolomaica (44-30 a. C.)Cleopatra VII(69-30 a. C.)Tolomeo XIIITolomeo XIVXulio César (amante)Marco Antonio (esposo) Tolomeo XIIITolomeo XIVTolomeo XV51 a. C. - 30 a. C.Tolomeo XV César, Alexandre Helios, Cleopatra Selene II e Tolomeo XVI FiladelfoTolomeo XV César(47-30 a. C.)-Cleopatra VII (47-44 a. C.) 44 a. C. - 30 a. C.- Exipto convértese en provincia romana (30 a. C.)

Titulatura Cartucho exipcio dos tolomeos: P T U L M Y S <-p:t-wA-l:M-i-i-s->

Cronoloxía gráfica

Notas

Véxase tamén Outros artigos Moeda tolemaica

Ligazóns externas Xenealoxía, reis e reinos da dinastía tolemaica de Exipto Dinastía precedente Período helenístico de Exipto Dinastía seguinte Dinastía macedónica Dinastía tolemaica Imperio Romano

Categoría:Dinastías de Exipto Categoría:Dinastía tolemaica