As illas Aleutianas (posiblemente o nome vén da lingua chukchi aliat, illa) forman unha cadea de pequenas illas volcánicas que forman un arco situado no norte do océano Pacífico que se estende ao longo de 1 900 km dende o extremo da península de Alasca ata a península de Kamchatka.

Case todo o arquipélago forma parte do estado de Alasca, Estados Unidos, pero o extremo oeste pertence a Rusia.

Segundo o censo do ano 2000 as Aleutinas tiñan 8 162 habitantes, deles 4 282 concentrados na cidade de Unalaska.

Xeografía

As illas, coñecidas antes de 1867 como o arquipélago de Catarina, comprende catro grupos: Fox, Andreanof, Rat e Near, localizadas entre os 52° N e os 174° O.

A gran maioría das illas mostran as marcas da súa orixe volcánica e hai numerosos volcáns na parte norte da cadea, algúns aínda activos, Shishaldin (3041 m), en Unimak, é o máis importante.

O clima das illas é oceánico, con temperaturas moderadas e uniformes e con abondosa chuvia. As néboas son constantes. A temperatura media anual de Unalaska, a illa máis importante do grupo, é 3,4 °C, e en xaneiro a media é de 1,1 °C e 11,1 °C en agosto, con 250 días de chuvia por ano (2 032 mm).

Historia Os Ungangan son o pobo orixinario das Aleutianas, coñecidos internacionalmente como aleutianos. A súa lingua está relacionada coas linguas inuit. Moitos antropólogos cren que os primeiros seres humanos en pisar América seguiron a rota das agora illas Aleutinas que entón formaba un paso de terra entre Asia e América. En 1741 o goberno ruso enviou a Vitus Bering, un danés ao servizo de Rusia, e a Aleksei Chirikov, nunha viaxe de exploración ao Pacífico Norte. Chirikov descubriu moitas das illas Aleutianas orientais, e Bering a maioría das occidentais. Nas illas establecéronse compañías comerciais rusas dedicadas ao comercio de peles, algúns aleutianos mesmo foron transferidos ás Illas Pribilof para cazaren lontras mariñas. As illas pertenceron a Rusia ata a merca de Alasca polos Estados Unidos en 1867.

Lista das Illas Aleutianas

Listaxe de leste a oeste dos maiores grupos das Illas Aleutianas, as illas esta por orde alfabetico. O nome en aleutiano está entre parentese.

miniatura|300px|Localización das illas Aleutianas miniatura|300px|Xeografía física das illas Aleutianas miniatura|300px|As Illas Aleutianas e a Península de Alasca, vistos dende a órbita da Terra miniatura|300px|Vista de Atka, Amlia e outras das illas Aleutianas dende o espazo miniatura|300px|Mapa das illas Fox miniatura|300px|Mapa das illas Andreanof miniatura|300px|Mapa das illas Rat miniatura|300px|Mapa da illa Amchitka miniatura|300px|Mapa que mostra a posición das illas do Comandante, ao leste de Kamchatka. A illa máis grande, no oeste, é a illa de Bering, e a pequena é a illa Medni

Illas Fox Illa Aiktak (Ugangax) Illa Akun (Akungan) Illa Akutan (Akutanax̂) Illa Amak (Amax) Illa Amaknak (Amaxnax̂) Illa Amukta (Amuux̂tax̂) Illa Ananiuliak Illa Avatanak (Agutanax̂) Illas Baby Illa Bird (Kitnamax) Illa Bogoslof (Aĝasaaĝux̂) Illa Breadloaf (Taanĝiinax̂) Illa Buck (Ukdax̂sxix) Illa Caton (Qagan Unimgix̂) Illa Chagulak (Chugssĝinax̂) dereita|Alasca with Aleutian island chain (at bottom), Unalaska Island is marked. Illa Deer (Animin) Illa Derbin Illa Dushkot (Duxsxan) Illa Egg (Ugalĝa) Illa Emerald Illa Expedition (Guchiganang) Illa Fire Illa Gargoyle Illa Gull Illa Hog (Uknadax) Illa Kaligagan (Qisxagan) Illa Kigul (Kiigalux̂) Illas Krenitzin (grupo de Illas) Illa Kudiakof Illa Ogangen Illa Ogchul (Uxchalux̂) Pancake Rock (Kaduuĝix̂ Tanax̂) Illa Peter Illa Poa (Saduuĝinax̂) Illa Pustoi (Taĝilgadax) Illa Rootok (Aayux̂tax̂) Illa Round (Imlichin) Illa Samalga (Samalĝa) Illa Sanak (Sanaĝax) Illa Sedanka (Sidaanax̂) Illa Sushilnoi (Tanĝimax) Illa Tangik (Tan'gax̂) Illa Tanginak Illa Tigalda (Qigalĝan) Illa Ugamak (Ugangax̂) Illa Umnak (Unmax) Illa Unalaska (Nawan-Alaxsxa) Illa Unalga (Unalĝa) Illa Unimak (Unimax) Illa Vsevidof (Uyagax̂) Illa Wislow

Illas das Catro Montañas (Uniiĝun) Illa Amukta (Amuux̂tax̂) Illa Chagulak (Chugaaĝinax̂) Illa Chuginadak (Tanax̂ Angunax̂) Illa Carlisle (Kigalĝa) Illa Herbert (Chiĝulax) Illa Kagamil (Qagaamila) Illa Uliaga (Ulaĝa) Illa Yunaska (Yunax̂sxa)

Illas Andreanof (Niiĝuĝin tanangis) Illa Adak (Adaax) Illa Agligadak (Aĝligadax) Illas Amatigis Illa Amatignak (Amatignax̂) Illa Amlia (Amlax) Illa Anagaksik (Anagaxsax̂) Illa Argonne Illa Asuksak (Hasux̂sax̂) Illa Atka (Atx̂ax̂) Illa Aziak (Haazax) Illa Barbara Illa Black Illa Bobrof (Walĝa) Illa Bolshoi (Tanax̂ Angunax̂) Illa Box Illa Castle Chaika Rock (Hasax̂sax̂) Illa Channel Illa Chisak (Hatmax) Chugul (Chiĝulax̂) Illa Cone Illa Cormorant Illa Crone Illas Delarof (Naahmiĝun tanangis) Illa Dora Illa Eddy (Ugidaagamax) Illa Egg (Ugalĝa) Illa Elf Fenimore Rock (Taxchisax̂) Illa Gareloi (Anangusix̂) Gramp Rock Illa Great Sitkin (Stitxinax̂̂) Illa Green (Hmiikaayaĝus) Illa Igitkin (Igitxix̂) Illa Ikiginak (Ikiiĝinax̂) Illa Ilak (Iilax̂) Illa Ina Illa Kagalaska (Qigalaxsix̂) Illa Kanaga (Kanaga) Illa Kanu (Yunax̂) Illa Kasatochi (Qanan-tanax) Illa Kavalga (Qawalĝa Illa Koniuji (Tanĝimax) Illa Little Tanaga (Tanagax̂) Illa North (Chihngax̂) Illa Ogliuga (Aglaga) Illa Oglodak (Ungluudâ) Illa Plum Illa Ringgold (Tanam Aduu) Illa Sadatanek (Sadan-tanax̂) Illa Sagchudak (Saĝuugax̂) Illa Sagigik (Amlagim Saĝuugaa) Illa Salt (Uladax) Illa Sea Parrot Illa Seguam (Saĝuugamax) Illa Silak (Silax̂ Illa Skagul (Sxaĝulax̂ Illa South Illa Staten (Iluuĝix̂ Tanax̂) Illa Tag (Tagachaluĝis) Illa Tagadak (Tanadax) Illa Tagalak (Tagalax̂) Illa Tanadak (Tanaadax̂) Illa Tanaga (Tanax̂ax) Illa Tanaklek (Tanaqlax̂) The Signals The Three Sisters Illa Tidgituk (Aakutanas) Illa Ugidak (Qagan-tanax̂) Illa Ulak (Uulax) Illa Umak (Uhmax̂) Illa Unalga (Unalĝa) Illa Uyak (Uuyax) Illa Whip

Illas Rat (Qax̂um tanangis) Illa Amchitka (Amchixtax̂) Bird Rock Illa Davidof (Qanan-tanax) Illa Khvostof (Atanax̂) Illa Kiska (Qisxa Illa Little Kiska (Kangxhix̂) Illa Little Sitkin (Sitignax̂) Illa Pyramid Illa Rat (Hawadax) Illa Segula (Chiĝulax̂) Illa Semisopochnoi (Unyax) Illa Tanadak (Tanaadax̂)

Illa Buldir (Idmaax) Illa Buldir (Idmaax)

Illas Near (Sasignan Tanangin) Illa Agattu (Angatux̂) Illa Alaid (Igingiinax̂) Illa Attu (Atan) Illas Cooper Illas Gibson Illa Hammerhead Illa Hodikof Illa Kennon Illa Kohl Illa Loaf Illa Lotus Illa Nizki (Avayax̂) Illa Peaked Illa Savage Illas Semichi (Samiyan) Illa Shemya (Samiyax̂)

Illas do Comandante (Rusia) Illa de Bering Illa Medni

Véxase tamén

Bibliografía Bergsland, K. Aleut Dictionary, Fairbanks: Alaska Native Language Center, 1994 Orth, Donald J. 1971. Dictionary of Alaskan place names. U.S. Geological Survey Professional Paper 567, 1083 pp.

Categoría:Illas dos Estados Unidos de América Categoría:Illas e arquipélagos da costa de Norteamérica Categoría:Arquipélagos Categoría:Illas Aleutianas Categoría:Illas do mar de Bering