Un malware (unha amálgama de software malicioso)Tahir, R. (2018). A study on malware and malware detection techniques. . International Journal of Education and Management Engineering, 8(2), 20. é calquera software deseñado intencionadamente para interromper un ordenador, servidor, cliente ou rede informática, filtrar información privada, obter acceso non autorizado a información ou sistemas, privar do acceso á información ou interferir sen sabelo na privacidade e seguridade do ordenador dun usuario. Os investigadores tenden a clasificar o malware nun ou máis subtipos (é dicir, virus informáticos, vermes, cabalos de Troia, bombas lóxicas, ransomware, spyware, adware, software fraudulento, wipers e keyloggers).
Características O software malicioso supón graves problemas para particulares e empresas en Internet. Segundo o Informe de ameazas á seguridade en Internet (ISTR) de Symantec de 2018, o número de variantes de software malicioso aumentou ata as 669.947.865 en 2017, o que supón o dobre de variantes de software malicioso que en 2016. Prevese que a ciberdelincuencia, que inclúe ataques de software malicioso e outros delitos informáticos, lle custe á economía mundial 6 billóns de dólares en 2021 e está a medrar a un ritmo do 15% anual. Desde 2021, o software malicioso deseñouse para dirixirse a sistemas informáticos que executan infraestruturas críticas, como as redes de distribución de electricidade.
As estratexias de defensa contra o software malicioso varían segundo o tipo, pero a maioría pódense frustrar instalando software antivirus, devasas, aplicando parches regulares, protexendo as redes contra intrusións, facendo copias de seguridade regulares e illando os sistemas infectados. O software malicioso pode estar deseñado para evadir os algoritmos de detección do software antivirus.
Historia A noción dun programa informático autorreplicante remóntase ás primeiras teorías sobre o funcionamento de autómatas complexos. John von Neumann demostrou que, en teoría, un programa podía reproducirse a si mesmo. Isto constituíu un resultado plausible na teoría da computabilidade. Fred Cohen experimentou con virus informáticos e confirmou o postulado de Neumann e investigou outras propiedades do malware, como a detectabilidade e a autoofuscación mediante criptografía rudimentaria. A súa tese doutoral de 1987 tratou sobre o tema dos virus informáticos. A combinación da tecnoloxía criptográfica como parte da carga útil dos virus, explotándoa con fins de ataque, foi pioneira e investigada desde mediados da década de 1990 e inclúe as primeiras ideas de ransomware e evasión.
Antes de que o acceso a Internet se xeneralizase, os virus propagáronse aos ordenadores persoais infectando programas executables ou os sectores de arranque dos disquetes. Ao inserir unha copia de si mesmo nas instrucións do código máquina destes programas ou sectores de arranque, un virus provoca a súa execución cada vez que se executa o programa ou se inicia o disco. Os primeiros virus informáticos foron escritos para Apple II e Mac, pero xeneralizáronse co dominio do IBM PC e MS-DOS. O primeiro virus de IBM PC que se produciu foi un virus de sector de arranque alcumado (c)Brain, creado en 1986 polos irmáns Farooq Alvi en Paquistán. Os distribuidores de software malicioso enganaban aos usuarios para que arrancasen ou executasen desde dispositivos ou soportes infectados. Por exemplo, un virus podía enganar a un ordenador infectado para que engadise código autoexecutable a calquera unidade flash USB que estivese conectada a el. Calquera que logo conectase a unidade flash a outro ordenador que estivese configurado para executarse automaticamente desde USB infectaríase e transmitiría a infección do mesmo xeito.
O software de correo electrónico máis antigo, abría automaticamente correos electrónicos HTML que contiñan código JavaScript potencialmente malicioso. Os usuarios tamén podían executar anexos de correos electrónicos maliciosos disfrazados. O Informe de investigacións de violacións de datos de 2018 de Verizon, citado por CSO Online, afirma que o correo electrónico é o principal método de entrega de software malicioso, representando o 96% das entregas de malware en todo o mundo.
Os primeiros worms, programas infecciosos que se propagaban polas redes, non se orixinaron en ordenadores persoais, senón en sistemas Unix multitarefa. O primeiro worm coñecido foi o Morris de 1988, que infectou os sistemas SunOS e VAX BSD. A diferenza dun virus, este verme non se inseriu noutros programas. En vez diso, aproveitou os buratos de seguridade (vulnerabilidades) nos programas dos servidores de rede e comezou a executarse como procesos separados. Este mesmo comportamento tamén o empregan os vermes hoxe en día.
Co ascenso da plataforma Microsoft Windows na década de 1990, e as macros flexibles das súas aplicacións, fíxose posible escribir código infeccioso na linguaxe de macros de Microsoft Word e programas similares. Estes virus de macros infectan documentos e modelos en lugar de aplicacións (executables), pero baséanse no feito de que as macros dun documento de Word son unha forma de código executable.
Moitos dos primeiros programas infecciosos, incluído o verme Morris, o primeiro worm de Internet, foron escritos como experimentos ou bromas. Hoxe en día, tanto os hackers sombreiros negros como os gobernos, empregan o malware para roubar información persoal, financeira ou empresarial. Hoxe en día, calquera dispositivo que se conecte a un porto USB (mesmo luces, ventiladores, altofalantes, xoguetes ou periféricos como un microscopio dixital) pode empregarse para propagar malware. Os dispositivos poden infectarse durante a produción ou a entrega se o control de calidade é inadecuado.
Obxectivos Desde a chegada do acceso xeneralizado a internet de banda larga, o malware deseñouse cada vez máis con fins lucrativos. Desde 2003, os virus e vermes máis estendidos foron deseñados para tomar o control dos ordenadores dos usuarios con fins ilícitos. Os "ordenadores zombis" infectados poden usarse para enviar correos electrónicos de spam, aloxar datos de contrabando como pornografía infantil, ou participar en ataques de denegación de servizo distribuídos como forma de extorsión. O malware úsase amplamente contra sitios web gobernamentais ou corporativos para recompilar información confidencial, ou para interromper o seu funcionamento. O software malicioso tamén se pode empregar contra individuos para obter información como números ou datos de identificación persoal, números bancarios ou de tarxetas de crédito e contrasinais.
Ademais de lucrarse coa delincuencia, o malware pode empregarse para sabotar, a miúdo por razóns políticas. Stuxnet, por exemplo, foi deseñado para interromper equipos industriais moi específicos. Os ataques con motivación política estendéronse e pecharon grandes redes informáticas, incluíndo a eliminación masiva de ficheiros e a corrupción do rexistro de arranque mestre, descrita como "matazón de ordenadores". Estes ataques leváronse a cabo contra Sony Pictures Entertainment (25 de novembro de 2014, usando software malicioso coñecido como Shamoon ou W32.Disttrack) e Saudi Aramco (agosto de 2012).
Tipos O malware pódese clasificar de varias maneiras e certos programas maliciosos poden clasificarse en dúas ou máis categorías simultaneamente. En termos xerais, o software pódese clasificar en tres tipos: (i) goodware; (ii) greyware; e (iii) malware.
+Clasificación de software potencialmente maliciosoDatos obtidos de: Molina-Coronado et al. (2023)TipoCaracterísticasExemplosGoodwareObtido dunha fonte fiableGreywareConsenso ou métricas insuficientesMalwareExiste un amplo consenso entre o software antivirus de que o programa é malicioso ou obtivo de fontes sinalizadas.
Malware Virus
miniatura|Saída do virus «Kuku» de MS-DOS. Un virus informático é un software que normalmente se agocha dentro doutro programa aparentemente inofensivo e que pode producir copias de si mesmo e inserilas noutros programas ou ficheiros, e que normalmente realiza unha acción prexudicial (como destruír datos), polo que foron comparados cos virus biolóxicos. Un exemplo disto é unha infección por execución portátil, unha técnica que se emprega habitualmente para propagar software malicioso e que insire código ou datos executábeis adicionais nos ficheiros PE. Un virus informático é un software que se integra noutro software executable (incluído o propio sistema operativo) no sistema de destino sen o coñecemento e consentimento do usuario e, unha vez executado, o virus propágase a outros ficheiros executables.
Worms
thumb|Volcado hexadecimal do worm Blaster, que mostra unha mensaxe deixada ao cofundador de Microsoft, Bill Gates, polo programador do verme. Un worm (verme informático) é un elemento de software malicioso autónomo que se propaga activamente por unha rede para infectar outros ordenadores e pode replicarse sen infectar ficheiros. Estas definicións levan á observación de que un virus require que o usuario execute software infectado ou un sistema operativo infectado para que o virus se propague, mentres que un verme se propaga por si só.
Rootkits
Unha vez instalado o software malicioso nun sistema, é fundamental que permaneza oculto para evitar a súa detección. Os paquetes de software coñecidos como rootkits permiten esta ofuscación modificando o sistema operativo anfitrión para que o malware quede oculto ao usuario. Os rootkits poden evitar que un proceso malicioso sexa visible na lista de procesos do sistema ou que se lean os seus ficheiros.
Algúns tipos de malware conteñen rutinas para evadir os intentos de identificación ou eliminación, non só para ocultarse. Un exemplo temperán deste comportamento está rexistrado no glosario «Jargon File», sobre un par de programas que infestan un sistema de tempo compartido Xerox CP-V:
Backdoors Un backdoor («porta traseira») é un termo amplo para un programa informático que permite a un atacante acceso remoto persistente e non autorizado á máquina dunha vítima, a miúdo sen o seu coñecemento. O atacante normalmente emprega outro ataque (como un troiano, worm ou un virus) para eludir os mecanismos de autenticación, normalmente a través dunha rede non segura, como Internet, para instalar a aplicación de porta traseira. Unha porta traseira tamén pode ser un efecto secundario dun erro de software en software lexítimo que é explotado por un atacante para obter acceso ao ordenador ou á rede dunha vítima.
A miúdo suxeriuse a idea de que os fabricantes de ordenadores preinstalen backdoors nos seus sistemas para proporcionar soporte técnico aos clientes, pero isto nunca se verificou de forma fiable. En 2014 informouse de que axencias gobernamentais dos Estados Unidos estaban a desviar ordenadores comprados por aqueles considerados «obxectivos» a talleres secretos onde se instalaba software ou hardware que permitía o acceso remoto por parte da axencia, considerada unha das operacións máis produtivas para obter acceso a redes de todo o mundo. As portas traseiras poden ser instaladas por troianos, vermes, implantes ou outros métodos.
Cabalos de Troia
Un cabalo de Troia disfrazase de programa ou utilidade normal e benigna para persuadir a unha vítima de que o instale. Un cabalo de Troia normalmente leva unha función destrutiva oculta que se activa cando se inicia a aplicación. O termo deriva da antiga historia grega do cabalo de Troia usado para invadir furtivamente a cidade de Troia.