As linguas ta-arauacas, tamén coñecidas como ta-maipureanas, son un grupo de linguas arauacasRamirez, Henri (2019). Enciclopédia das línguas arawak: acrescida de seis novas línguas e dois bancos de dados. (no prelo)Ramirez, Henri, & França, Maria Cristina Victorino de. (2019). Línguas Arawak da Bolívia. LIAMES: Línguas Indígenas Americanas, 19, e019012. https://doi.org/10.20396/liames.v19i0.8655045Ramirez, Henri (2001). Línguas arawak da Amazônia Setentrional. Manaus: Universidade Federal do Amazonas. (PDF) faladas nas costas do mar Caribe de América Central e do Sur. Distínguense polo prefixo da primeira persoa pronominal: ta-, que se opón ao prefixo común no resto de linguas arauacas: na-.
Clasificación Kaufman (1994) achega a seguinte subclasificación:
Arauaco caribe Taíno Guajiro (Wahiro) Wayuu (Guajiro, Wahiro) Paraujano (Parauhano, Añun) Arauaca (Lokono) Iñeri (Inyeri) Kalhíphona (caribe das illas, moderno garífuna ou caribe negro)
Aikhenvald engade o shebayo, que Kaufman deixara sen clasificar, e elimina o iñeri:
Arauaco caribe Iñeri Kalhíphona Ta-araucas Taíno Wayuu Paraujano Arauaca (Lokono) Shebayo Caquetío
Comparación léxica Os numerais en diferentes linguas arauacas do Caribe son:Captain, D. (1991 ). Proto-Lokono-Guajiro. Revista Latinoamericana de Estudios Etnolingüísticos, 10:137-172. {|class=wikitable style="text-align:center" |- ! rowspan=2|GLOSA ! colspan=4|Guajiro ! colspan=2|Iñeri ! rowspan=2|Taíno ! rowspan=2|PROTO-ARAUCOCARIBEÑO |- ! Arauaco(Lokono) ! Paraujano(añu) !! Wayuu !! PROTO-LOK.-WAY. ! Garífuna !! Kalhíphona(Iñeri) |- | '1' || abã || maneiʤa || wɐˈneː || *abã || aban || ábana || heketi || *aba-n(e) |- | '2' || bian || pimi || piˈɐ.mɐ || *biama || biama || biama || yamoka || *biama |- | '3' || kabɨn || apaniw || ɐˈpɨ.nɨiɲ || *kabɨnV || (ɨrɨwa) || (íriua) || kanokum || *kabɨnV |- | '4' || bitʰi || pinʧi || piˈeɲ.ʧi̥ || *pinti || (ɡadɨrɨ) || (gádoro) || yamonkobrebibiti || *pinti |- | '5' || (a)badakʰabo || nadâ || hɐʔˈrɐi || *aba-da- || (seiŋɨ) || (sęgo) || || *aba-da- |- | '6' || (a)batʰian || siami || ˈɐi.pi.ru.ɐ || * || (sisi) || || || * |- | '7' || biantʰian || beremi || ɐˈkɐ.rɐt.ʃi̥ || * || (sedɨ) || || || * |- | '8' || kabɨtʰian || pinjüwen || meˈkiː.sɐt̪̚ || * || (widɨ) || || || * |- | '9' || bitʰitʰian || heberemi || meˈki.et̪.sɐt̪̚ || * || (nefu) || || || * |- | '10' || biandakʰabo || || poˈɺoː || * || (diːsi) || || || * |} Os numerais iñeri e garífuna a partir do 3 son préstamos do francés.
Notas
Categoría:Linguas arauacas