Serguei Pávlovich Koroliov (en ruso: Серге́й Па́влович Королёв, ás veces transcrito como Koroliev; en , Serhí Pávlovich Koroliov), nado en Zhitómir o 30 de decembro de 1906 (calendario xuliano) e finado en Moscova o 14 de xaneiro de 1966, foi un enxeñeiro soviético de orixe ucraína, considerado o pai da cosmonáutica soviética.
Comezou a traballar co equipo de Andréi Túpolev deseñando avións de combate a partir de 1940. Durante a segunda guerra mundial tamén traballou no desenvolvemento do lanzafoguetes "Katiuixa". Os aspectos relacionados co programa espacial soviético durante a Guerra fría eran considerados segredo de Estado. Deste xeito, Koroliov foi un personaxe descoñecido até a súa morte, malia ser unha peza importante deste programa.
O foguete espacial R-7 foi deseñado no seu taller para uso militar, do que se fixo unha versión civil, o Semiorka. O 4 de outubro de 1957 lanzou o primeiro satélite artificial, Sputnik-1 (a palabra rusa "sputnik" ("спутник") aquí significa "satélite"). Este foguete foi o que permitiu que Iuri Gagarin se convertese na primeira persoa en chegar ao espazo dentro do programa Vostok. Pouco tempo despois este foguete lanzou a primeira nave Soiuz, moi semellante ás que aínda transportan astronautas á Estación Espacial Internacional (ISS).
Koroliov morreu tras unha operación cirúrxica e as súas cinzas foron espalladas polas paredes do Kremlin. O presidente Vladimir Putin rendeulle homenaxe o 12 de xaneiro de 2007, con motivo do centenario do seu nacemento.
Traxectoria
Infancia e xuventude Koroliov naceu en Zhitómir, capital do óblast homónimo, entón parte do Imperio Ruso. Os seus pais, Pavel Yakovlevich Koroliov e Maria Nikolayevna Moskalenko (Balánina), casaron nun matrimonio concertado e a unión non foi feliz. Tres anos despois de nacer Sergei, a parella separouse por dificultades económicas. A súa nai díxolle que o seu pai morrera, pero máis tarde descubriu que Pável viviu até 1929. A parella non se volveu ver tras a ruptura, aínda que Pável escribíralle a María para solicitar un encontro co seu fillo.
Sergei creceu en Nizhin, unha cidade da rexión de Chernigov, baixo o coidado dos seus avós. A súa nai quería unha educación superior para o seu fillo, polo que Koroliov estaba a miúdo ausente para recibir clases en Kíiv. Creceu como un neno solitario con poucos amigos, mais demostrou ser un bo estudante, especialmente en matemáticas. En 1916 a súa nai casou con Grigori Mikhailovch Balanin, enxeñeiro eléctrico, quen foi unha boa influencia para Sergei. Grigori trasladouse coa súa familia a Odesa en 1917, despois de conseguir un traballo nos ferrocarrís. O ano 1918 foi tumultuoso para Rusia, co fin da Primeira guerra mundial e o inicio da Revolución Rusa. As loitas fratricidas continuaron até 1920, cando os soviéticos gañaron o poder. Durante este período pecháronse as escolas locais, co que Serguei continuou os seus estudos na casa. En 1919 Koroliov sufriu un ataque de tifo, agravado pola escaseza de alimentos.
Educación Koroliov continuou a súa educación en Odesa na Escola de Construción Profesional (Stroiprofxkola No. 1), onde recibiu formación profesional en carpintaría. Con todo, o seu principal interese foi a aviación, quizais debido á influencia que tivo nel unha demostración aérea á que asistiu en 1913. Realizou un estudo independente da teoría do voo e tamén traballou nun club de planadores local. Un destacamento de hidroavións militares estaba estacionado en Odesa e Sergei interesouse polas súas operacións.
En 1923 uniuse á Sociedade de Aviación e Navegación Aérea de Ucraína e Crimea (OAVUK). Incorporouse ao escuadrón de hidroavións en Odesa e tivo a súa primeira experiencia de voo, sendo pasaxeiro en múltiples ocasións. En 1924 deseñou persoalmente o planador K-5, aceptado pola OAVUK como proxecto de construción. Decidiu matricularse no Instituto Politécnico de Kíiv, que daquela tiña unha rama de aviación. Alí viviu co seu tío Iuri e gañou diñeiro para os seus estudos en diferentes traballos. O seu currículo incluía clases de enxeñaría, física e matemáticas. Foi aceptado nun grupo limitado de construtores de planadores en 1925. Isto permitiulle voar no planador de adestramento que creara, pero acabou con dúas costelas rotas. Completou o seu segundo ano en 1926 e en xullo foi aceptado na Universidade Técnica de Moscova (MVTU).
Até 1929 Koroliov estudou materias relacionadas coa aviación na escola. Vivía coa súa familia, que se mudara a Moscova. Ademais dos seus estudos, Koroliov tivo máis oportunidades de voar planadores e avións motorizados. Puido deseñar un planador en 1928, que voou nunha competición o ano seguinte. En 1929 o Partido Comunista decretou que se acelerase a formación en enxeñaría para resolver as necesidades urxentes do país. Koroliov puido obter un diploma para realizar o deseño dunha aeronave funcional, o cal foi aprobado a finais dese ano. O seu conselleiro foi Andréi Túpolev.
Carreira profesional esquerda|miniatura|Koroliov aos mandos dun avión na década de 1930 Despois da súa graduación, Koroliov comezou a traballar na oficina de deseño aeronáutico OPO-4 (4a Sección Experimental) dirixida por Paul Richard, un fabricante de avións francés que emigrou á URSS na década de 1920. O proxecto incluíu varios dos mellores deseñadores rusos. Non destacou neste grupo, pero mentres tanto traballou nun par de deseños de seu. Un deles foi o dunha planadora capaz de realizar acrobacias. Antes de 1930 converteuse no enxeñeiro xefe do bombardeiro pesado de Tupolev, o TB-3.
Koroliov obtivo a licenza de piloto en 1930. O ano seguinte casou con Ksénia Vintsentini, a quen estivo cortexando desde 1924. El propuxéralle matrimonio, pero ela rexeitouno para continuar os seus estudos superiores. Durante a década de 1930 interesouse polas posibilidades dos motores de foguetes de propelente líquido. En 1931, xunto con Friedrich Zander, entusiasta da exploración espacial, participou na creación do Jet Propulsion Research Group (GIRD), un centro subvencionado polo Estado para o desenvolvemento de foguetes na URSS. En maio de 1932 Koroliov foi nomeado xefe do grupo. Durante os anos seguintes o GIRD desenvolveu tres sistemas de propulsión diferentes, cada un máis exitoso que o anterior. En 1932 o exército comezou a interesarse polos esforzos do grupo e a proporcionar parte do financiamento. O grupo logrou en 1933 o primeiro lanzamento dun foguete de combustible líquido, o GIRD-09. Isto foi só sete anos despois do primeiro lanzamento publicado por Robert Goddard en 1926. En 1934 Koroliov publicou a súa obra Rocket Flight in the Stratosphere.
Co crecente interese militar por esta nova tecnoloxía, o goberno decidiu en 1933 unir a organización GIRD co Laboratorio de Dinámica de Gases (GDL) en Leningrado. Este sindicato creou o Jet Propulsion Research Institute (RNII), dirixido polo enxeñeiro militar Ivan Kleimiónov. O grupo combinado incluía unha serie de entusiastas da exploración espacial, entre eles Valentin Glushko. Koroliov converteuse en subdirector do Instituto e dirixiu o desenvolvemento de mísiles de cruceiro e un planador propulsado por foguetes.
O 10 de abril de 1935 a muller de Serguei deu a luz unha filla, Natalia. En 1936 mudáronse da casa dos pais de Koroliov ao seu propio apartamento. Tanto a súa muller como el traballaban, e Koroliov pasou moito tempo na súa oficina de deseño. Daquela era o enxeñeiro xefe do RNII.
O equipo do Instituto continuou o seu traballo no desenvolvemento de foguetes, especialmente na área de estabilidade e control. Creou sistemas de estabilización automática mediante xiroscopios que permitían un voo estable durante unha traxectoria programada. Koroliov foi un líder carismático e actuou principalmente como xestor de proxectos. Era esixente, traballador e tiña un estilo disciplinario. Supervisou persoalmente todas as etapas clave dos programas e prestoulle especial atención aos detalles.
Gulag O 22 de xuño de 1938, durante a Gran Purga, a NKVD arrestouno no seu apartamento. Foi acusado de subversión, ao parecer polo seu desexo de traballar en avións propulsados por foguetes de combustible líquido en lugar de foguetes de combustible sólido. Disque gastara demasiados fondos nun proxecto non prioritario para a RNII. Koroliov non tivo un xuízo, pero foi golpeado polos seus captores até obteren unha "confesión", e foi condenado a dez anos de cárcere. Máis tarde descubriría que fora denunciado por Valentin Glushko, o que provocou a inimizade entre ambos, así como a constante sospeita de Koroliov dos outros deseñadores xefes. Tras meses de viaxes e abusos Serguei chegou por fin ao gulag de Kolyma en Siberia. As condicións no campamento eran duras, con pouca comida e falta de roupa adecuada contra o tempo. O campo era coñecido pola súa taxa de morte de 10.000 persoas ao ano, case o 30 % da poboación reclusa anual.
O programa caeu durante anos e quedou moi atrás dos rápidos avances que se fixeron en Alemaña. As purgas de Stalin deixaron o poder militar sen líderes e un exército débil xusto antes da invasión alemá en 1941.
Sergei sobreviviu ao gulag, pero tivo secuelas como perda de dentes e enfermidades cardíacas. Levaba cinco meses no campo, realizando traballos forzados nunha mina de ouro. En Moscova, con todo, decidiron reabrir o seu caso. Como resultado foi levado de volta nun tren, onde sufriu escorbuto, o que case lle custa a vida. Despois da nova investigación, a condena de Koroliov reduciuse a oito anos. Nese momento un número importante de rusos intercedeu no seu favor, o que lle permitiu non volver ao gulag. En cambio, foi enviado a unha sharashka, unha especie de prisión para intelectuais (especialmente da ciencia e a enxeñaría), para traballar en proxectos asignados pola dirección do partido comunista.
A Oficina Central de Deseño 29 (KB-29, ЦКБ-29) do NKVD funcionou como un lugar de reclusión para os enxeñeiros de Tupolev, onde Koroliov traballou co seu antigo mentor. Durante a segunda guerra mundial o KB-29 deseñou os bombardeiros Túpolev Tu-2 e o caza Iliuxin Il-2. O grupo moveuse varias veces durante a guerra, a primeira para evitar ser capturado polas forzas alemás. En 1942 Koroliov foi trasladado a outro tsarashka, como subordinado do enxeñeiro de foguetes Gluishkó. Alí deseñaron elementos para motores a reacción de avións. Koroliov estivo neste lugar illado da súa familia ata 1944, co medo constante de ser asasinado por mor dos segredos militares que coñecía e fondamente afectado pola experiencia no gulag. Así, o seu carácter volveuse reservado e cauteloso.
O 27 de xuño de 1944, xunto con Tupolev, Gluishkó e outros, Koroliov foi liberado mediante un decreto especial do goberno, e os seus cargos anteriores foron despedidos. A oficina de deseño foi transferida do NKVD á comisión da industria aeronáutica do goberno. Koroliov continuou traballando na oficina un ano máis, baixo o mando de Gluishkó, estudando deseños de foguetes.
Vida privada O emigrado soviético Leonid Vladimirov conta a seguinte descrición de Koroliov realizada por Gluishkó neste momento:A súa frase máis famosa foi:Koroliov raramente bebía vodka ou outras bebidas alcohólicas e tiña un estilo de vida austero. Contra 1946 o matrimonio de Serguei e Ksénia comezou a romper. Ksenia estivo profundamente implicada na súa vida profesional, e nese momento Serguei estaba nunha relación con outra muller máis nova, Nina Ivanovna Kotenkova. Ksénia, enfadada pola infidelidade, divorciouse en 1948. Sergei e Nina casaron en 1949, pero Koroliov tamén tivo outros romances despois do seu casamento con Nina.
Fitos profesionais
Mísiles balísticos miniatura| O foguete Vostok, deseño no que participou Koroliov