miniatura|300x300px|Auguste Rodin, Os burgueses de Calais, 1889, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Washington, DC "The Burghers of Calais, (sculpture)". SIRISA escultura contemporánea é un concepto da historiografía da arte empregado de xeito equívoco pola bibliografía, como é o caso do concepto de arte contemporánea. Pode referirse a toda a época contemporánea ou restrinxirse aos séculos XX e XXI ou mesmo ao período posterior á segunda guerra mundial. Tamén se usa ás veces oposto e ás veces indistintamente co da escultura moderna, que tamén ten problemas de definición similares.
Por iso ás veces considérase dentro da escultura moderna ou contemporánea á escultura neoclásica, á escultura do realismo e á escultura modernista. Porén, no seu termo máis habitual xeralmente considérase que a escultura moderna ou contemporánea comezou co traballo de Auguste Rodin. Aínda que Rodin non se propuxo rebelarse contra o pasado, creou un novo xeito de construír as súas obras.Elsen, Albert E. (2003). Rodin's Art: The Rodin Collection of the Iris & Gerald B. Cantor Center for the Visual Arts. Oxford: Oxford University Press. ."Rodin to Now: Modern Sculpture", Palm Springs Desert Museum. "Disolveu o esbozo duro do academicismo neogreco contemporáneo e creou así unha síntese vital de opacidade e transparencia, volume e baleiro". Giedion-Welcker, Carola, ‘’Contemporary Sculpture: An Evolution in Volume and Space, A revised and Enlarged Edition’’, Faber and Faber, London, 1961, p. X
Xunto con algúns outros artistas a finais do século XIX que experimentaron novas visións artísticas como Edgar Degas e Paul Gauguin, Rodin inventou un novo enfoque radical na creación da escultura. "A escultura moderna, xunto con toda a arte moderna, nace como parte do intento da sociedade occidental de chegar a un acordo coa sociedade urbana, industrial e laica que xurdiu durante o século XIX".Atkins, Robert, ‘’ARTSPOKE: A Guide to Modern Ideas, Movements and Buzzwords, 1848-1944’’ Abbeville Publishers, New York, 1993, p.140
Entre os movementos de escultura contemporánea inclúen a Art Nouveau, o cubismo, a abstracción xeométrica, o De Stijl, o suprematismo, o construtivismo, o dadaísmo, o surrealismo, o futurismo, o expresionismo abstracto , o pop-art, o minimalismo, o postminimalismo, o Op art, o Land art, a arte conceptual e a arte de instalación, entre outros.esquerda|miniatura| Gaston Lachaise, Figura flotante 1927, bronce, núm. 5 dunha edición de 7, National Gallery of Australia Primeira metade do século XX
miniatura| Alberto Giacometti, Muller de Venecia VII, Galería de arte de Nova Gales do Sur|328x328px esquerda|miniatura| Henry Moore, Double Oval (1966), Fundación Henry Moore miniatura| David Smith, CUBI VI (1963) no Israel Museum de Xerusalén|esquerda miniatura| Monumento a Cabanelas, Pontevedra, de Francisco Asorey Pódese dicir que o movemento da escultura moderna comeza na exposición de Rodin na Exposición Universal celebrada en París en 1900. Neste acto, Rodin amosou as súas estatuas de 'Os burgueses de Calais', os retratos de Balzac e de Victor Hugo, alén de incluír a primeira exhibición pública das súas 'Portas do inferno', que incluía a 'O Pensador.Curtis, Penelope, ‘’Sculpture: 1900-1945’’, Oxford University Press, Oxford, 1999, p. 1Elsen, Albert L., ‘’Rodin’s Gates of Hell’’, University of Minnesota Press, Minneapolis, MN, 1960 p. 77
A escultura cubista, a principios do século XX, foi un estilo que se desenvolveu paralelamente á pintura cubista e aos experimentos formais de Georges Braque e Pablo Picasso. Comezando arredor de 1909 e evolucionando a principios dos anos vinte, os artistas cubistas desenvolveron novos medios para construír obras de arte usando collage, ensamblaxe escultórica con materiais dispares e fabricación de esculturas tradicionais a partir de moldes de xeso e arxila. Algunhas fontes nomean a Cabeza dunha muller', un bronce de Picasso de 1909 como a primeira escultura cubista.Grace Glueck, "Picasso Revolutionized Sculpture Too", New York Times, exhibition review 1982, Retrieved July 20, 2010. Pablo Gargallo foi un escultor que combinou simultaneamente dous estilos diferentes: un clásico, relacionado co modernismo e un estilo vangardista no que experimentou coa desintegración do espazo e as formas e novos materiais Gargallo, influído polo seu amigo, o tamén escultor cubista Julio González, desenvolveu un estilo baseado na creación de obxectos tridimensionais a partir de placas planas de metal, empregando tamén papel e cartón. A súa obra máis coñecida é O profeta, de 1933. miniatura| André Derain, 1908, fotografía publicada en Gelett Burgess, The Wild Men of Paris, Architectural Record, maio de 1910. Escultura: Nu debout (Muller de pé), 1907 Artistas como Raymond Duchamp-Villon (falecido na I Guerra Mundial) e Alexander Archipenko, que chegara a París en 1908 seguiron axiña o exemplo de Braque e Picasso. Joseph Csaky, un escultor de Hungría, expuxo as súas primeiras esculturas cubistas en París en 1911. Duchamp-Villon, Jacques Lipchitz, Henri Laurens e Ossip Zadkine e outros uníronse aos escultores cubistas anteriores.Robert Rosenblum, "Cubism", Readings in Art History 2 (1976), Seuphor, Sculpture of this CenturyEdith Balas, Joseph Csaky: A Pioneer of Modern Sculpture, American Philosophical Society, 1998.
Picasso revolucionou a arte da escultura cando comezou a crear as súas construcións deseñadas combinando obxectos e materiais dispares nunha peza de escultura construída; reinventou a arte da escultura co seu uso innovador de construír unha obra en tres dimensións con material dispar, o equivalente escultórico do collage na arte bidimensional. Así como o collage foi un desenvolvemento radical na arte bidimensional; tamén foi a construción un desenvolvemento radical na escultura tridimensional. A chegada do surrealismo levou a que ocasionalmente se describisen cousas como "escultura" que non o serían antes, como a "escultura involuntaria" en varios sentidos, incluído o cola. Nos anos posteriores Picasso converteuse nun prolífico ceramista, que levou, con interese na cerámica histórica de todo o mundo, a un renacemento da arte cerámica, con figuras como George E. Ohr e posteriormente Peter Voulkos, Kenneth Price e Robert Arneson. Marcel Duchamp orixinou o uso do "obxecto atopado" (francés: objet trouvé ) ou ready made con pezas como Fountain (1917).
Do mesmo xeito, a obra de Constantin Brâncuși a principios de século abriu o camiño para a escultura abstracta posterior. Na revolta contra o naturalismo de Rodin e os seus contemporáneos de finais do século XIX, Brâncuși destilou temas até as súas esencias, como ilustra a súa serie Bird in Space (1924). Estas formas elegantemente refinadas convertéronse en sinónimo de escultura do século XX. Edward Lucie-Smith, Visual arts in the 20th century, Edition illustrated, Publisher Harry N. Abrams, 1997, Original from the University of Michigan, , En 1927, Brâncuși gañou unha demanda contra as autoridades aduaneiras dos Estados Unidos que intentaron valorar a súa escultura como metal en bruto. A demanda levou a cambios legais que permitiron a importación de arte abstracta.
O impacto de Brâncuși, co seu vocabulario de redución e abstracción, vese ao longo dos anos 1930 e 1940, e exemplifícano artistas como Gaston Lachaise, Sir Jacob Epstein, Henry Moore, Alberto Giacometti, Joan Miró, Ásmundur Sveinsson, Julio González, Pablo Serrano, Jacques Lipchitz.The Oxford dictionary of American art and artists, Author Ann Lee Morgan, Publisher Oxford University Press, 2007,Original from the University of Michigan,, Tamén nos anos 40 a escultura abstracta foi expandida por Alexander Calder, Len Lye, Jean Tinguely e Frederick Kiesler que foron pioneiros da arte cinética.
Segunda metade do século XX Desde a década de 1950 a escultura, tanto a abstracta como figurativa, deixou de lado o enfoque tradicional.
A partir dos anos cincuenta os escultores abstractos comezaron a experimentar cunha gran variedade de novos materiais e diferentes enfoques para crear a súa obra. As imaxes surrealistas, a abstracción antropomorfa, os novos materiais e as distintas superficies e obxectos convertéronse en característicos dunha nova escultura moderna. Os proxectos en colaboración con deseñadores de paisaxes, arquitectos e paisaxistas ampliaron o sitio exterior e a integración contextual. Artistas como Isamu Noguchi, David Smith, Alexander Calder, Jean Tinguely, Richard Lippold, George Rickey, Louise Bourgeois e Louise Nevelson chegaron a caracterizar o aspecto da escultura moderna.
Na década dos sesenta predominaba o expresionismo abstracto, a abstracción xeométrica e o minimalismo, que reduce a escultura ás súas características máis esenciais e fundamentais. Algunhas obras do período son: as obras Cubi de David Smith e as obras de aceiro soldado de Sir Anthony Caro, así como a escultura soldada por unha gran variedade de escultores, a grande escala de John Chamberlain e a instalación de obras ambientais de Mark di Suvero . Outros minimalistas e postminimalistas son Tony Smith, Donald Judd, Robert Morris, Anne Truitt, Ronald Bladen, Giacomo Benevelli, Arnaldo Pomodoro, Richard Serra, Carl Andre, Dan Flavin, Eva Hesse, Christo, Walter De Maria, Robert Smithson e outros como John Safer, que engadiu movemento e monumentalidade ao tema da pureza da liña, dirixiu a escultura abstracta contemporánea cara a novas direccións.
Durante as décadas de 1960 e 1970 artistas tan diversos como Eduardo Paolozzi, Chryssa, Walter De Maria, Claes Oldenburg, George Segal, Edward Kienholz, Nam June Paik, Wolf Vostell, Duane Hanson e John DeAndrea exploraron a abstracción, as imaxes e a figuración a través do vídeo arte e as videoinstalacións, arte do medio ambiente, escultura lixeira e arte de instalación en novas formas.
Durante os anos 60 e 70 fíxose popular a escultura figurativa pop e doutras tendencias formas estilizadas de artistas como: George Segal, Claes Oldenburg, Arman, Leonard Baskin, Ernest Trova, Marisol Escobar, Paul Thek, Manuel Neri e outros. A finais dos 60 e 70 tamén arraigou a arte óptica ou Op Art, con forte influencia da Bauhaus, da Teoría da Gestalt e dos estudos de Arnheim.
A arte conceptual é unha arte que tamén se desenvolve nestas décadas, na que o (s) concepto (s) ou idea (s) que participan na obra priman sobre as preocupacións estéticas e materiais tradicionais. Algunhas destas obras son One and Three Chairs, 1965, de Joseph Kosuth, e An Oak Tree, 1973, de Michael Craig-Martin, e as de Joseph Beuys e James Turrell entre outros.Tate
Na década dos oitenta, varios artistas, entre outros, que exploraban a escultura figurativa foron Robert Graham nun clásico estilo articulado e Fernando Botero levou as "figuras de gran tamaño" da súa pintura a esculturas monumentais. A escultura de cerámica practicada por Pablo Picasso, Peter Voulkos, Stephen De Staebler, Kenneth Price e outros convertéronse nun importante elemento da linguaxe visual da escultura moderna no século XX.
As obras de arte ambientais, de arte específica do sitio e de arte efémera están representadas por artistas como Andy Goldsworthy, Walter De Maria, Richard Long, Richard Serra, Robert Irwin,Dia Foundation George Rickey e Christo e Jeanne-Claude dirixiron a escultura abstracta contemporánea cara a novas direccións. Os artistas crearon esculturas ambientais en sitios extensos dentro do grupo de proxectos "Land Arts of the American West".
Obras de escultura a escala ambiental están exemplificadas por artistas como Robert Smithson, Michael Heizer, James Turrell (Roden Crater), Eva Hesse, Sol LeWitt, Jackie Winsor, Keith Sonnier e Bruce Nauman, entre outros, pioneiros da escultura postminimalista.