O presidente de Filipinas (en , informalmente chamado Presidente ng Pilipinas) é o xefe de Estado e xefe de goberno de Filipinas. O presidente dirixe a rama executiva do goberno de Filipinas e é o comandante en xefe das Forzas Armadas de Filipinas. É elixido directamente polo pobo, e é un dos dous cargos executivos elixidos nacionalmente, sendo o outro o vicepresidente. Con todo, catro vicepresidentes asumiron a presidencia sen ter sido elixidos para o cargo, debido á morte ou dimisión do presidente.
Os filipinos refírense ao seu presidente como Pangulo ou Presidente. O presidente cumpre un mandato único, fixo, de seis anos sen posibilidade de reelección. O 30 de xuño de 2016 Rodrigo Duterte tomou posesión como o 16º e actual presidente.
Nomenclatura local En filipino, unha das dúas linguas oficiais de Filipinas, o presidente chámase Pangulo. Nas outras principais linguas de Filipinas, como as linguas visayas, o termo presidente é o máis común.
Historia
Primeiras repúblicas
República Tagala de Bonifacio Dependendo da definición escollida para estes termos, varias persoas poderían considerarse como o primeiro en ostentar o cargo. Andrés Bonifacio podería ser considerado o primeiro presidente de Filipinas unidas xa que, aínda que foi o terceiro presidente supremo (en filipino: Kataas-taasang Pangulo) do Katipunan, unha sociedade revolucionaria secreta que iniciou unha revolta aberta contra o goberno colonial español en agosto de 1896, transformou a sociedade nun goberno revolucionario consigo mesmo como líder. Aínda que se mantivo o termo Katipunan, o goberno de Bonifacio tamén era coñecido como a República Tagala (en filipino: Republikang Tagalog). Aínda que a palabra tagalog refírese ao pobo tagalo, un grupo etnolingüístico específico, Bonifacio empregouno para denominar a todos os pobos non españois de Filipinas no lugar de filipinos, que tiña orixes coloniais. O goberno revolucionario de Bonifacio nunca controlou moito territorio durante ningún período significativo e non foi recoñecido e incluso foi descoñecido para os grupos etnolingüísticos non tagalos. Algúns historiadores argumentan que incluír a Bonifacio como presidente implicaría que tamén debería incluírse a Macario Sakay e a Miguel Malvar.
Goberno de Aguinaldo e a Primeira República miniatura| Emilio Aguinaldo e dez dos delegados do Congreso Malolos que aprobaron a Constitución Política da República Filipina en 1899. En marzo de 1897, durante a Revolución Filipina contra España, Emilio Aguinaldo foi elixido presidente do goberno revolucionario na Convención de Tejeros. O novo goberno debía substituír o Katipunan, aínda que este non foi abolido formalmente ata 1899. Aguinaldo foi elixido de novo presidente en Biak-na-Bato en novembro, establecéndose a República de Biak-na-Bato. Con todo,a nova república durou só unhas poucas semanas, ata que Aguinaldo asinou o Pacto de Biak-na-Bato e se exiliou a Hong Kong a finais de 1897.
En abril de 1898, estalou a guerra hispano-estadounidense e o Escuadrón Asiático da armada dos Estados Unidos partiu cara ás Filipinas. Na batalla da baía de Manila, o 1 de maio de 1898, a armada estadounidense derrotou á Armada española acabando efectivamente co dominio español en Filipinas. Aguinaldo regresou a Filipinas a bordo dun buque da Mariña dos Estados Unidos e renovou a revolución. Formou un goberno ditatorial o 24 de maio de 1898 e emitiu a Declaración de Independencia de Filipinas o 12 de xuño de 1898. O 23 de xuño de 1898, Aguinaldo transformou o seu goberno ditatorial nun goberno revolucionario. O 23 de xaneiro de 1899 foi elixido presidente da Primeira República Filipina, goberno constituído polo Congreso de Malolos baixo a Constitución de Malolos. En consecuencia, este goberno tamén se denomina República de Malolos.
A Primeira República Filipina tivo unha curta vida e nunca foi recoñecida internacionalmente. Filipinas foi transferida do control español ao americano polo Tratado de París de 1898, asinado en decembro dese mesmo ano. A continuación estalou a guerra filipino-estadounidense entre os Estados Unidos e o goberno de Aguinaldo. Dito goberno deixou de existir efectivamente o 1 de abril de 1901, tras xurar fidelidade aos Estados Unidos despois da súa captura polas forzas estadounidenses en marzo.
O actual goberno da República de Filipinas considera a Emilio Aguinaldo como o primeiro presidente de Filipinas.
Outros demandantes Miguel Malvar continuou co liderado de Aguinaldo na República Filipina tras a captura deste último ata a súa propia captura en 1902, mentres que Macario Sakay fundou unha República Tagala en 1902 como estado continuador do Katipunan de Bonifacio. Ambos son considerados por algúns estudosos como "presidentes non oficiais", aínda que igual que Bonifacio, non son recoñecidos como presidentes polo goberno.
Ocupación americana Entre 1901 e 1935, o poder executivo en Filipinas foi exercido por unha sucesión de catro gobernadores xerais militares estadounidenses e once gobernadores xerais civís.
Mancomunidade Filipina esquerda|miniatura| Manuel Luis Quezon, o primeiro presidente da Mancomunidade Filipina, é oficialmente recoñecido como o segundo presidente de Filipinas En outubro de 1935, Manuel Luis Quezon foi elixido primeiro presidente da Mancomunidade Filipina, que se establecera, aínda baixo a soberanía dos Estados Unidos, baixo unha constitución ratificada o 14 de maio dese mesmo ano. Durante os seus primeiros cinco anos, o presidente podería servir durante un mandato de seis anos irrenunciable. Máis tarde foi emendada en 1940 para limitar a presidencia a dous mandatos de catro anos. Cando o presidente Quezon se exiliou nos Estados Unidos despois de que Filipinas fose invadida polo Imperio do Xapón na segunda guerra mundial, nomeou o xuíz supremo José Abad Santos como presidente en funcións e comandante en xefe das forzas armadas. Abad Santos foi executado posteriormente polo exército imperial xaponés o 2 de maio de 1942.
A Segunda República baixo os xaponeses O 14 de outubro de 1943, José Paciano Laurel converteuse en presidente baixo unha constitución imposta pola ocupación xaponesa. O presidente Quezon ordenou a Laurel, xuíz do Tribunal Supremo de Filipinas, que permanecese na cidade de Manila mentres el se retirou a Corregidor e logo aos Estados Unidos para establecer un goberno no exilio.
Despois de que as forzas combinadas americanas e filipinas liberaran as illas en 1945, Laurel disolveu oficialmente a república o 17 de agosto de 1945.
Despois da segunda guerra mundial A Constitución de 1935 foi restablecida despois de que a rendición xaponesa puxese fin á segunda guerra mundial, e o vicepresidente Sergio Osmeña converteuse en presidente debido á morte de Quezon o 1 de agosto de 1944. Permaneceu en vigor despois de que os Estados Unidos recoñecese a soberanía da República de Filipinas como nación autogobernada independente o 4 de xullo de 1946.
Constitución de 1973 O 17 de xaneiro de 1973 ratificouse unha nova Constitución durante o goberno de Ferdinand Marcos, que introduciu un goberno de estilo parlamentario. Marcos investiuse a si mesmo como primeiro ministro ao mesmo tempo que exercía como presidente en 1978. Máis tarde nomeou a César Virata como primeiro ministro en 1981.
Esta Constitución estivo vixente ata que a Revolución do Poder Popular de 1986 derrubou o réxime autoritario de Marcos, que durou 21 anos, e substituíuno por Corazón Aquino.
Quinta República Gobernando por decreto durante a parte inicial do seu mandato e como presidenta instalada por medios revolucionarios, a presidenta Corazón Aquino emitiu a proclamación nº 3 o 25 de marzo de 1986, que abrogou moitas das disposicións da entón Constitución de 1973, incluíndo as disposicións asociadas ao réxime de Marcos que lle daban ao presidente poderes lexislativos, así como a lexislatura unicameral chamada Batasang Pambansa (literalmente Lexislatura nacional en filipino). A miúdo chamada a "Constitución da liberdade", a nova carta magna conservou só partes da Constitución de 1973 que eran esenciais para o regreso a un goberno democrático, como a lei de dereitos. Dita constitución foi substituída o 2 de febreiro de 1987 pola actual.
Outras cuestións Tanto Bonifacio como Aguinaldo poderían considerarse como un primeiro presidente dun goberno insurxente. Quezon foi o primeiro presidente dun estado antecesor ao actual, mentres que Aquino, o mère, foi a primeira presidente do goberno actualmente constituído.
O goberno considera a Aguinaldo o primeiro presidente de Filipinas, seguido de Quezon e os seus sucesores. A pesar das diferenzas de constitucións e goberno, a liña de presidentes considérase continua. Por exemplo, o actual presidente, Rodrigo Duterte, está considerado como o 16º presidente.
Aínda que o goberno filipino considera a Aguinaldo como o primeiro presidente, a Primeira República quedou baixo a xurisdición dos Estados Unidos debido ao Tratado de París de 1898, que puxo fin á guerra hispanoamericana; polo que os Estados Unidos non consideran a Aguinaldo un presidente lexítimo. Manuel Luis Quezon é considerado o primeiro presidente polos Estados Unidos. Tamén foi o primeiro en gañar unhas eleccións populares e unhas eleccións a nivel nacional.
Posición de Laurel miniatura| José Paciano Laurel pronunciando un discurso despois da súa investidura como presidente da Segunda República Filipina Do mesmo xeito que ocorre con moitos outros países ocupados polo eixe na segunda guerra mundial, Filipinas tivo nun momento dous presidentes encabezando dous gobernos. Un foi Quezon e o goberno da Mancomunidade exiliado en Washington, D.C., e o outro, Laurel, baseado en Manila, que encabezaba a Segunda República patrocinada polos xaponeses. Laurel non foi recoñecido formalmente como presidente ata o goberno de Diosdado Macapagal. A súa inclusión na lista oficial coincidiu coa transferencia da data oficial do Día da Independencia do 4 de xullo (o aniversario da independencia de Filipinas dos Estados Unidos) ao 12 de xuño (o aniversario da Declaración de Independencia de 1898).
A inclusión de Laurel provoca así algúns problemas para determinar a orde dos presidentes. Non é exacto denominar a Laurel como sucesor de Sergio Osmeña ou viceversa, xa que a Segunda República de Laurel foi formalmente repudiada despois da segunda guerra mundial e as súas accións non foron consideradas legais ou vinculantes. Quezon, Osmeña e Roxas estiveron nunha liña contigua segundo a Constitución de 1935, mentres que Laurel foi o único presidente da Segunda República, que tiña unha liña independente. Así, Laurel non tivo nin predecesor nin sucesor, mentres que Osmeña sucedeu a Quezon despois da morte deste e foi á súa vez sucedido por Roxas como presidente da Terceira República.
Poderes e roles
Xefe executivo O presidente de Filipinas exerce como xefe de Estado e xefe de goberno de Filipinas. A constitución atribúe o poder executivo ao presidente que, en consecuencia, dirixe a rama executiva do goberno, incluído o gabinete e todos os departamentos executivos.1987 Constitución de Filipinas, art. 7, sec. 1
O presidente ten o poder de conceder suspensións e conmutacións de penas, así como indultos, e cancelar multas e confiscacións despois dunha condena por sentenza firme, excepto nos casos de impeachment. O presidente pode conceder amnistías coa concorrencia da maioría de todos os membros do Congreso.1987 Constitución de Filipinas, art. 7, sec. 19 Tamén ten autoridade para contratar ou garantir préstamos estranxeiros en nome da República, pero só coa previa concorrencia do Consello Monetario e suxeito ás limitacións que poida establecer a lei.Constitución de Filipinas de 1987, art. 7, sec. 20.
O presidente tamén exerce a supervisión xeral das unidades do goberno local.Constitución de Filipinas de 1987, art. 10, sec. 4.
Comandante en xefe