Gormaz é un concello español da provincia de Soria. A súa poboación é de 629 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 76,24 km².
Historia miniatura|esquerda|O castelo de Gormaz visto desde o camiño de acceso
As primeiras manifestacións da ocupación do cerro de Gormaz déronse na Idade de Bronce por parte de pequenos grupos gandeiros.
O nome de Gormaz proviría de Vormatio/Bormatiu, derivado da raíz lígur *borm/born procedente do deus Borbo-Bormanus, divindade das fontes e mananciais termais. Cerca do cerro atópase a paraxe de Fontes Grandes, sendo o acuífero de Gormaz o máis importante da provincia.
As seguintes noticias arqueolóxicas proveñen dunha necrópole prerromana do século IV a.C. situada na paraxe próxima da Requijada e formada por unhas 1.200 tumbas. Na ladeira sur atopáronse restos dun castro celta, así como restos romanos e visigodos. A ponte que cruza o río Douro, con 18 ollos, é de orixe romana, aínda que foi reconstruído polos árabes e tamén no ano 1864. Outro monumento de importancia do pobo é a ermida de San Miguel quen ao parece ten a súa orixe no século VI, cando era unha igrexa.
Con todo a época máis coñecida desta localidade é a dominación árabe, no que se converte nun punto importante de loita entre árabes e cristiáns.
No século IX os árabes construíron un pequeno castelo no lado noroeste do cerro, que sería conquistado no 912 polos cristiáns. Reconquistado de novo polos árabes durante o califato de Al-Hakem II, o xeneral Galib ordena a súa reconstrución entre os anos 955 ao 966 co obxectivo de reforzar a Medinaceli.
O castelo de Gormaz converteríase así na máis grande fortaleza europea da súa época: cun perímetro amurallado de 1.200m, 446 m de longo e 28 torres. A súa situación e as súas excelentes condicións de visibilidade permitían controlar unha das rutas de acceso cara ao norte e o río Douro, foi unha das posicións estratéxicas máis cobizadas por musulmáns e cristiáns durante os séculos IX e X.
A finais do século X, o reconquistaría García Fernández aínda que non será ata o 1060 cando quede definitivamente en mans cristiás coa conquista por parte de Fernando I de Castela. Rodrigo Díaz de Vivar, o Cid, foi señor de Gormaz.
Será a partir desta época en que se funda o pobo de Gormaz, aos pés do castelo, e será o centro da Comunidade de Vila e Terra do seu nome.
Rodrigo Díaz de Vivar, "O Cid", foi señor de Gormaz.
Notas Castelos de Soria
Véxase tamén Ermida de San Miguel. Castelo de Gormaz.
Ligazóns externas Páxina oficial do concello Diario dun burgense. Blog del Burgo de Osma
Categoría:Concellos da provincia de Soria