Os cataláns son un pobo europeo e mediterráneo que ten as súas raíces nos Pireneos orientais e nos territorios adxacentes. Historicamente, considéranse a si mesmos como cataláns, os individuos de fala cataláDiccionari CA-VA-BA d'Alcover-Moll : que, xeralmente, son orixinarios de calquera dos territorios chamados Países Cataláns. Dende o século XVI, estendeuse o uso do xentilicio valenciano, tanto para a lingua como para os habitantes do País Valenciano, e máis tarde para o xentilicio de mallorquín para os habitantes de Mallorca, perdéndose así a unidade do pobo catalán e a conciencia de comunidade, especialmente despois da Guerra de Sucesión. A principios do século XX, o movemento catalanista propuxo a recuperación da xeneralización do xentilicio común catalán, malia a rexionalización do xentilicio no Principado e das dúbidas que xurdiron en grandes sectores das Illas Baleares e do País Valenciano. Academicamente, superouse a polémica sobre o nome da lingua e da literatura comúns (catalán), mentres que na esfera política, certos sectores tentan (especialmente dende a transición á democracia) promover a disgregación. Porén, segundo o dicionario da lingua do Institut d'estudis Catalans, o catalán é a persoa natural dos Países Cataláns. Legalmente, os cataláns teñen a cidadanía ou a nacionalidade española ou francesa e, polo tanto, tamén a cidadanía europea."Reflexiones preliminares sobre el concepto de ciudadanía europea" Porén, a condición política de cataláns só é oficialmente recoñecida en dúas áreas: en Cataluña, e en Cataluña do Norte, onde tamén está recoñecido o xentilicio catalán.Perpinyà, Capital de la Cultura Catalana 2008
Etimoloxía A palabra catalán/-ana é o xentilicio de Cataluña. A súa etimoloxía é incerta e aberta a interpretacións. A teoría máis aceptada é a que fai referencia o termo castlà ou catlà, unha palabra que gardaria relación co gobernador dun castelo, en francés chastelain e châtelain, en occitano chastelan ou castelan (e segundo algúns dialectos do sur, pronunciado "castelà"), en español castellano. Coa adición do sufixo -ia daría lugar a formas de latín de Cataluña e Catalaunia, que significa terra de castelos, segundo esta teoría, o termo castelán sería o seu homólogo. Outra teoría suxire que Catalunya deriva de "Gotholandia" é dicir, a terra dos godos; de feito, os francos, moitas veces chamaron ó territorio catalán (ou mesmo á Península Ibérica) como Gotia. Outras teorías suxiren que se trata dun mítico príncipe alemán, Otger Cataló, ou da palabra laketani, a tribo que habitaba as terras do que hoxe son os Vallès e Barcelonès, e que, debido á influencia do italiano evolucionou a katelans e de alí en catalán.
Notas
Véxase tamén Bibliografía Balcells, Albert et al. Catalan Nationalism : Past and Present (Palgrave Macmillan, 1995).
Collier, Basil. Catalan France (J.M. Dent and Sons Ltd., 1939). Conversi, Daniele. The Basques, the Catalans and Spain: Alternative Routes to Nationalist Mobilization (University of Nevada Press, 1997). ISBN 1-85065-268-6. Guibernau, Montserrat. Catalan Nationalism: Francoism, Transition and Democracy (Routledge, 2004). Hargreaves, John. Freedom for Catalonia?: Catalan Nationalism, Spanish Identity and the Barcelona Olympic Games (Cambridge University Press, 2000). Simonis, Damien. Lonely Planet Catalunya & the Costa Brava (Lonely Planet Publications, 2003). Starkie, Walter. The Road to Santiago (John Murray, 2003). Michelin THE GREEN GUIDE France (Michelin Travel Publications, 2000).
Outros artigos Grupos étnicos de Europa
Categoría:Cataluña Categoría:Grupos étnicos de Europa Categoría:Grupos étnicos de Andorra Categoría:Grupos étnicos de España Categoría:Grupos étnicos de Francia Categoría:Grupos étnicos de Italia