Lek (albanski: Leku) je nacionalna valuta u Albaniji. Međunarodni kod valute je ALL. Ime lek potiče od skraćenog imena Aleksandra Velikog (Leka i Madh). Ime kovanica kindarka (odnosno kintara) potiče od albanske riječi kind (stotina). Danas se koriste novčanice od 100, 200, 500, 1000 i 5000 leka i kovanice u apoenima od 1, 5, 10, 20, 50 i 100 leka.
Do 1912. Albanija je koristila otomanski novac a nakon sticanja nezavisnosti nastao je period političkog haosa koji je odložio uvođenje nacionalne novčane jedinice do 1926. godine. Tada je kurs leka bio jednak kursu italijanske lire. Lek je devalviran nakon italijanske okupacije. Monetarne reforme su sporovođene dva puta - 1965. i 1991. Stari lek je mijenjan za novi u odnosu 10:1 a zatim i 50:1. Između 1946. i 1948. lek je bio vezan za jugoslavenski dinar a potom za sovjetsku rublju sve do 1961. kada je promijenjena vrijednost rublje.
Lek izdaje Narodna banka Albanije. Inflacija u 2010. je iznosila 3,6%Inflation rate , CIA Factbook 2011.
Historija
Lek je zvanično uveden 1926.Banka Albanije, A brief history of the Bank of Albania pristupljeno 14.10.2015 U periodu od 1926.-1939. korišten je franga kao alternativan naziv za lek koji je korišten za novčane transakcije u inostranstvu. Franga je imao samo apoen od 5 leka i pokriće u zlatu.Brief Historical Notes on Albania pristupljeno 14.10.2015
Etimologija Lek potječe od "Leka" albanskog naziva, skraćenog imema Aleksandra Makedonskog . Portret Aleksandra Velikog na konju je naslikan na novčanici od 1 leka s obe strane.
Novčanice Prva serija Nacionalna banka Albanije (Banka Kombëtare e Shqipnis) uvela je 1926. novčanice u apoenima 1, 5, 20 i 100 franka ari. Izvršena je denominacija 1939. od 5 do 200 franga. Od 1944. uvode se apoeni od 2, 5, 10 leka i 100 franga.
Izdavanje novca preuzima 1945. Narodna banka Albanije (Banka e Shtetit Shqiptar) koja je preštampala novčanice od 10 leka, te 20 i 100 franga. U opticaj se puštaju 1945. nove novčanice u apoenima od 1, 5, 20, 100 i 500 franga. Od 1947 uvodi se lek u apoenima od 10, 50, 100, 500 i 1000.
Serija 1947. Lice Naličje Vrijednost Boja Lice Naličje 10 leka Breskva Partizan Geometrijski dizajn 50 leka Tamnozelena Partizan Geometrijski dizajn 100 leka Tamnoplava Partizan Geometrijski dizajn 500 leka Smeđa Partizan Geometrijski dizajn 1,000 leka Tamnoplava/razne boje Partizan Geometrijski dizajn 1949 and 1957 series Lice Naličje Vrijednost Boja Lice Naličje 10 leka Crvena Grb Albanije Grb Albanije 50 leka Tamnoplava Skenderbeg Partizan 100 leka Zelena Partizan Dizajn 500 leka Narandžasta/plava Žetva pšenice, Skenderbeg Seljanka s pšenicom 1,000 leka Purpurna Skenderbeg, Naftni toranj Rudar
Druga serija Od 1965. Albanska Narodna banka uvodi apoene od 1, 3, 5, 10, 25, 50 i 100 leka. Novo izdanje štampano je 1976. nakon što je Albanija postala socijalstička republika.
Serija 1964. i 1976.LiceNaličje Vrijednost Boja Lice Naličje 1 lek Zelena Seljak s klasom pšenice Dvorar u Shkodëru 3 leka Smeđa Žena drži korpu s voćem Vlora 5 leka Tamnoplava Parna lokomotiva i kamion Brod 10 leka Zelena Žena radi s tekstilnom mašinom Birokrati i seljaci zajedno ispred kulturne palate, Naim Frashëri 25 leka Tamnoplava Žena s pšenicom, žetva kombajnom Oranje pomoću mehanizacije 50 leka Crvena Vojna parada, Skanderbeg Puška, pijuk, izgradnja stambenog bloka 100 leka Crvena Otac pokazuje sinu hidrocentralnu branu Radnici metalne i naftne industrije, veliki gest, čeličana i naftni izvori{ Bez datumaLiceNaličje Vrijednost Boja Lice Naličje 100 leka Plava Metalac čisti ingot, prerada čelika Planine, izvori nafte
Treća serija Novčanica u apoenu od 500 leka uvedena je 28. juna 1991 od 200 i 1000 leka 1. oktobra 1992. Serija 1991. Slika Value Veličina Boja Opis Datum Lice Naličje Lice Naličje printing Prvog puštanja u opticaj Povlačenja Nevažeće 100 leka 159 × 77 mm Purpurna Naftna rafinerija Izvor nafte, metalci, čeličana 1991 500 leka 155 × 75 mm Svjetloplava Djevojka sa suncokretima Mountains 1991, 1992, 1993, 1996, 1997 28. juni 1991 1. juli 2010 1. januar 2024
Serija 1992. Serija 1992. Slika Value Veličina Boja Opis Datum Lice Naličje Lice Naličje Prvo štampanje Prvo puštanje u opticaj Povlačenje Nevažeće 100 leka 154 × 72 mm Ljubičasta Narodni borac Orlovi i planine 1994. 25. april 1994 1. januar 2009Bank of Albania. Available at:http://www.bankofalbania.org/web/Kartemonedha_pa_kurs_ligjor_5264_1.php 1. januar 2024 200 leka 162 × 78 mm Smeđa Ismail Qemali Grb Albanije, deklaracija nezavisnosti Albanije 1992 1. oktobar 1992 500 leka 170 × 78 mm Plava Naim Frashëri Frashërija poezija 1. juli 2010 1000 leka 178 × 78 mm Zelena Skanderbeg Krujë Castle 1 April 2011
Serija 1996. 11. jula 1997 uvodi se nova serija.Bank of Albania. Available at: http://www.bankofalbania.org Novčanice je štampala De La Rue iz Ujedinjenog kraljevstva.
Serija 1996. Banka Albanije. Current banknotes Slika Vrijednost Veličina Boja Opis Datum Lice Naličje Lice Naličje Štampanja Povlačenja Nevažeće 100 leka 130 × 66 mm Purpurna Fan S. Noli Zgrada prvog parlamenta Albanije19961. januar 20091. januar 2024 200 leka 138 × 69 mm Smeđa Naim Frashëri Rodno mjesto Naima Frashëri1996, 2001, 2007,Bank of Albania. Available at:http://www.bankofalbania.org/web/200_leke_5653_1.php 2012 U opticaju 500 leka 145 × 68 mm Plava Ismail Qemali Vlorë zgrada nezavisnosti 1996, 2001, 2007 1000 leka 151 × 72 mm Zelena Pjetër Bogdani Crkva u Vau-Dejës 1996, 2001, 2007, 2011 2000 Leka 160 x 72mm Purpurna Gencije; tri svete kovanice Amfiteatar u Butrinto (blizu Saranda), žuta lincura (lat.gentiana lutea) 2007 5000 leka 160 × 72 mm Zlatna Skanderbeg Dvorac Krujë 1996, 2001, 2007, 2013
Vanjski linkovi
Banka Albanije Novčanice iz "Bis ans Ende der Welt"
Reference
Kategorija:Albanija Kategorija:Evropske valute Kategorija:Valute u optjecaju Kategorija:Valute uvedene u 1926.