U psihologiji se primjenjuje širok spektar istraživačkih metoda. One se razlikuju prema izvorima podataka, načinu njihovog prikupljanja i uzorkovanja te vrstama istraživačkih instrumenata koji se koriste za prikupljanje podataka. Metode se također razlikuju po tome da li se njima prikupljaju kvalitativni, kvantitativni podaci ili kombinacija obiju vrsta.
U kvalitativnim psihološkim istraživanjima zaključci se ne izvode primjenom statističkih ili drugih kvantitativnih postupaka. Nasuprot tome, u kvantitativnim psihološkim istraživanjima zaključci su izvode na osnovu matematičkog modeliranja i statističke procjene ili statističkog zaključivanja. Kvalitativna i kvantitativna istraživanja razlikuju se prvenstveno po metodološkom pristupu, a ne po istraživačkim pitanjima ili temama koje proučavaju.
Psihološka istraživanja najčešće se razvrstavaju na:
Korelacijska istraživanja Deskriptivna istraživanja Eksperimentalna istraživanja
Istraživačke metode i nacrti Uobičajeni istraživački nacrti i metode prikupljanja podataka uključuju:
Arhivsko istraživanje Studija slučaja – u okviru jednog ili manjeg broja slučajeva mogu se primijeniti različite metode prikupljanja podataka (npr. intervju, posmatranje ili upitnik samoprocjene). Klaster-randomizirano kontrolisano ispitivanje Računarska simulacija i modeliranje Etnografija Metodologija uzorkovanja događaja, poznata i kao metodologija uzorkovanja iskustva, dnevnička studija ili ekološka trenutna procjena. Eksperiment – često uključuje eksperimentalnu i kontrolnu grupu (vidi Naučna kontrola i Nacrt eksperimenta). Više detalja može se pronaći u članku Eksperimentalna psihologija. Terenski eksperiment Fokusna grupa Intervju – može biti strukturirani, polustruktuirani ili nestrukturirani. Metaanaliza Neurooslikavanje i druge psihofiziološke metode. Posmatračko istraživanje – može biti naturalističko (vidi Prirodni eksperiment), posmatranje s učestvovanjem ili kontrolisano posmatranje. Evaluacija programa Kvazieksperiment Randomizirano kontrolisano ispitivanje Inventar samoprocjene Anketa – često se provodi na slučajno odabranom uzorku (vidi uzorkovanje). Studija blizanaca
Istraživački nacrti mogu se razlikovati i prema vremenskom okviru u kojem se podaci prikupljaju:
Retrospektivna kohortna studija: Učesnici se odabiru na osnovu sadašnjih karakteristika, nakon čega se prikupljaju podaci o njihovim ranijim iskustvima ili izloženostima. Prospektivna kohortna studija: Učesnici se odabiru prije nastanka pretpostavljenih ishoda koji se proučavaju te se prate tokom određenog vremenskog perioda. Studija presjeka: Uzorak populacije ispituje se u jednoj vremenskoj tački pri čemu se sve relevantne varijable mjere u jednom trenutku. Longitudinalna studija: Učesnici se prate u više vremenskih tačaka. Ovakav istraživački nacrt omogućava praćenje promjena tokom vremena i može olakšati razlikovanje razvojnih promjena od utjecaja kohortnog efekta, kao i utvrđivanje vremenskog slijeda između pojava. Unakrsno-sekvencijalna studija: Grupe različitih uzrasta proučavaju se u više vremenskih tačaka; ova metoda kombinuje karakteristike studije presjeka i longitudinalne studije.
Psihološka istraživanja mogu se provoditi na ljudima ili na životinjama, u zavisnosti od cilja istraživanja i etičkih zahtjeva:
Istraživanja na životinjama Istraživanja na ljudima
Reference
Metode istraživanja Kategorija:Spiskovi vezani za kognitivnu nauku Kategorija:Spiskovi vezani za istraživanja Kategorija:Kvantitativna psihologija