Feministička terapija predstavlja skup međusobno povezanih terapijskih pravaca koji su nastali iz feminističke kritike tradicionalnih psiholoških teorija. Zagovornici ovog pristupa smatraju da su mnoge psihološke teorije razvijene prvenstveno na osnovu iskustava muškaraca, iako većinu osoba koje traže psihološko savjetovanje čine žene. Feministička terapija naglašava društvene, kulturne i političke uzroke psiholoških poteškoća te nastoji potaknuti klijenta na aktivnije društveno i političko djelovanje.
Prema teorijskim postavkama feminističke terapije, žene se često nalaze u nepovoljnijem društvenom položaju zbog spola, roda, seksualnosti, rase, etničke pripadnosti, religije, životne dobi i drugih društvenih karakteristika. Feministički terapeuti smatraju da su mnogi problemi koji se javljaju tokom terapije povezani s društvenim strukturama koje ograničavaju mogućnosti pojedinca, zbog čega terapijski proces nastoji pomoći klijentu da prepozna te utjecaje i razvije osjećaj lične osnaženosti.
U feminističkoj terapiji terapeut i klijent nastoje uspostaviti odnos zasnovan na ravnopravnosti. Terapeut od samog početka nastoji demistifikovati terapijski proces kako bi klijentu pokazao da je on sam svoj spasilac, te u partnerstvu s njim definiše očekivanja, uloge i odgovornosti obje strane. Također se polazi od pretpostavke da svaka poteškoća koju klijent iskazuje može biti povezana i s određenim ličnim snagama ili sposobnostima koje se mogu razvijati tokom terapije.
Feministička terapija razvila se kao odgovor na stav da postojeći psihoterapijski pravci nisu u dovoljnoj mjeri odgovarali potrebama žena. Posebna pažnja usmjerena je na rodne predrasude i stereotipe u terapiji, okrivljavanje žrtava fizičkog i seksualnog zlostavljanja te pretpostavku da je tradicionalna nuklearna porodica univerzalni ili poželjni model porodičnih odnosa.
Načela
Osnovna načela feminističke terapije uključuju:
uspostavljanje ravnopravnog odnosa između terapeuta i klijenta, pri čemu se stručna znanja terapeuta i lično iskustvo klijenta smatraju podjednako važnim; prepoznavanje i otvoreno razmatranje neravnoteže moći koja može postojati u terapijskom odnosu; usmjerenost na klijentove snage, sposobnosti i resurse, umjesto isključivog naglašavanja teškoća i nedostataka; kontinuirano prilagođavanje teorijskih postavki feminističke terapije društvenim promjenama i razvoju stručnih rasprava; profesionalnu odgovornost terapeuta za vlastiti rad; odbacivanje pristupa koji odgovornost za nasilje ili zlostavljanje pripisuju žrtvi; davanje prednosti dobrobiti klijenta u svim aspektima terapijskog procesa.
Odgovornosti feminističkih terapeuta
Prema Etičkom kodeksu Instituta za feminističku terapiju, od feminističkih terapeuta očekuje se da:
primjenjuju feminističku analizu u svim područjima svog profesionalnog rada; uvažavaju društveni, ekonomski i politički položaj klijenta, posebno kada on utječe na pristup zaštiti mentalnog zdravlja; aktivno doprinose smanjenju različitih oblika diskriminacije i društvene nejednakosti te osnaživanju žena i djevojaka; budu svjesni vlastitih društvenih i kulturnih karakteristika, kao i mogućih ličnih predrasuda, te kontinuirano rade na njihovom preispitivanju; prihvataju i potvrđuju iskustva i osjećanja svojih klijenata.
Istaknute ličnosti
Jamie Kohanyi Judith Worell Pam Remer Sandra Bem Laura Brown Jean Baker Miller Carolyn Enns Ellyn Kaschak Bonnie Burstow Judith V. Jordan Mary N. Russell
Kritika
Još 1977. Susan Thomas tvrdila je da je feministička terapija više dio društvenog pokreta nego zaseban psihoterapijski pravac, smatrajući da je njena povezanost s političkim feminizmom toliko izražena da dovodi u pitanje njen status kao samostalne terapijske škole.
Psihijatrica Sally Satel kritikuje feminističku terapiju od kraja 1990-ih, navodeći da ona promoviše teorije zavjere o društvenim odnosima moći. U knjizi PC M.D. How Political Correctness Is Corrupting Medicine (2000) iznijela je stav da su pojedina načela feminističke terapije u suprotnosti s ciljevima tradicionalne psihoterapije te da u određenim slučajevima mogu dovesti do neprofesionalne prakse. Prema Satel, osnovni cilj psihoterapije jeste pomoći pacijentu da prepozna i promijeni nerealistične obrasce mišljenja i neprilagođena ponašanja radi poboljšanja samopouzdanja, međuljudskih odnosa i kvaliteta života, pri čemu terapijski postupak treba ostati dovoljno fleksibilan da odgovori individualnim potrebama svakog klijenta.
Također pogledajte Feministička terapija zasnovana na razumijevanju traume Sindrom zlostavljane žene Feministička teorija Intersekcionalnost Kritička psihologija
Reference
Kategorija:Psihoterapija Kategorija:Feministička teorija Kategorija:Savjetovanje Kategorija:Feminizam i zdravlje