Fetusne membrane su četiri ekstraembrionske membrane, povezane s razvojem embrija i fetusa kod ljudi i ostalih sisara. To su amnion, horion, alantois i žumančana vrećica. Amnion i horion su horioamnionske membrane koje čine amnionsku vrećicu koja okružuje i štiti embrion. Fetusne membrane su četiri od šest pomoćnih organa koje razvija conceptus, a koji nisu dio samog embriona, druga dva su placenta i pupčana vrpca.

Struktura thumb|Placenta prikazano sa pričvršćenim fetusnim membranama. Fetusne membrane okružuju embrion u razvoju i formiraju fetusno-majčinski interfejs]]. Fetusne membrane nastaju iz sloja trofoblasta (vanjskog sloja ćelija) implanta blastocista. Trofoblastni sloj se diferencira u amnion i horion, koji zatim čine fetusne membrane. Amnion je najdublji sloj i stoga je u kontaktu sa amnionskom tekućinom, fetusom i pupčanom vrpcom. Unutrašnji pritisak amnionske tečnosti uzrokuje pasivno vezivanje amniona za horion. Horion ima funkciju odvajanja amniona od majčine decidue i maternice. Posteljica se razvija iz horiona embriona i tkiva majčine maternice.

Razvoj fetusnih membrana U početku, amnion je odvojen od horiona horionskom tečnošću. Spajanje amniona i horiona je kod čovjeka završeno u 12. sedmici razvoja.

thumb|300px|Fetusne membrane prikazane u 3. sedmici nakon gastrulacije Od unutrašnjosti prema van, fetusne membrane se sastoje od amniona i horiona. Osim toga, dijelovi decidue su često pričvršćeni za vanjski dio horiona.

Amnion Amnion je avaskularan, što znači da ne sadrži vlastite krvne sudove. Stoga mora dobijati potrebne hranjive tvari i kisik iz obližnje horionske i amnionske tekućine, te fetusnih površinskih sudova. Amnion karakteriziraju kuboidni i stupčasti epitelni slojevi. Stupčaste ćelije se nalaze u blizini placente, dok se kuboidne ćelije nalaze na periferiji. Tokom rane trudnoće, amnionski epitel je rijetko prekriven mikrovilima, čiji se broj povećava tokom trudnoće. Funkcija ove mikrovilusne površine povezana je s gusto zbijenim glikokaliksom s anionskim mjestima vezivanja; smatra se da su uključena u sintezu lipida unutar amniona. Ovaj amnionski epitel povezan je s baznom membranom, koja je zatim filamentima pričvršćena za sloj vezivnog tkiva.

Horion Horionska membrana je sloj vlaknastog tkiva koji sadrži fetalne krvne sudove. Horionske resice formiraju se na vanjskoj površini horiona, što maksimizira površinu za kontakt s majčinom krvlju. Horionske resice su uključene u fetusno-majčinu razmjenu.

Žumančana vrećica Žumančana vrećica je membranozna vrećica pričvršćena za embrion, koju formiraju ćelije hipoblastnog sloja dvolalaminarnog embrionskog diska. Ovo se alternativno naziva i pupčana vezikula. Kod ljudi, žumančana vrećica je važna u ranoj embrionskoj opskrbi krvlju.

Alantois Ljudski alantois je kaudalni izbočina žumančane vrećice, koja biva okružena mezodermnom veznom stabljikom ili tjelesnom stabljikom. Vaskularizacija tjelesne stabljike se razvija u pupčane arterije koje prenose deoksigeniranu krv do posteljice. Izvana je kontinuiran sa proktodeumom, a iznutra sa kloakom. Embrionski alantois postaje fetusni urah, koji povezuje fetusni mjehur (razvijen iz kloake) sa žumančanom vrećicom. Urah uklanja dušični otpad iz fetusnog mjehura.First AID for the USMLE Step 1 2008 Nakon rođenja, urahus se zatvara i postaje medijalni pupčani ligament.

Funkcija Fetalna membrana okružuje fetus tokom gestacijskog perioda i osigurava održavanje trudnoće do porođaja, zaštitu fetusa, kao i ključnu ulogu u održavanju uslova potrebnih za zdravlje fetusa.

Barijerna funkcija Fetalne membrane odvajaju majčino tkivo od fetalnog tkiva na osnovnom mehaničkom nivou. Fetalna membrana se sastoji od debelog ćelijskog horiona koji prekriva tanki amnion sastavljen od gustih kolagenih fibrila. Amnion je u kontaktu s amnionskom tekućinom i osigurava strukturni integritet vreće zbog svoje mehaničke čvrstoće. Donji horion je spojen s deciduom na majčino-fetalnom spoju. Ova interakcija je vitalna u kontroli lokalnog imunološkog sistema, što je zauzvrat ključno za održavanje polu-alogenog fetusa. Na kraju trudnoće, u fetalnoj membrani koja prekriva grlić maternice razvija se 'slaba zona' zbog preoblikovanja kolagena. To na kraju dovodi do pucanja fetalne membrane i početka porođaja.

Signalizacija sazrijevanja fetusa i porođaja Kako trudnoća napreduje prema terminu, fetusne membrane slabe. Amnion je ključan u sintezi prostaglandina koji dospijevaju u miometrij i pokreću porođaj. Horion eksprimira hemikalije koje uravnotežuju sintezu i metabolizam ovih prostaglandina kako bi se osiguralo da se miometrij ne aktivira prijevremeno. Smatra se da prostaglandin E2 sintetiziraju ćelije u amnionu i da je neophodan za dilataciju grlića materice na početku porođaja. Glukokortikoidi su povezani sa sazrijevanjem fetusa, regulacijom imunskog odgovora i mnogim drugim promjenama povezanim s trudnoćom. Pored svoje funkcije tokom porođaja, prostaglandin E2 je ključan za sazrijevanje pluća fetusa. Osim toga, u fetalnim membranama se nalazi obilje enzima 11β-hidroksisteroid dehidrogenaze 1. Ovaj enzim pretvara biološki neaktivni kortizon u aktivni kortizol, još jednu hemikaliju vitalnu za sazrijevanje fetusa i početak porođaja.

Patofiziologija Prijevremeni porođaji (porođaji koji se dogode prije 37 sedmica) mogu biti rezultat niza uzroka kao što su infekcija u maternici, upala, vaskularna bolest i prekomjerno rastezanje maternice. Rizik od spontanog prijevremenog porođaja povećavaju prethodni prijevremeni porođaj, crna rasa, parodontalne bolesti i nizak indeks tjelesne mase majke. Ključni pokazatelji prijevremenog porođaja su kratka dužina grlića maternice i povišena koncentracija fetalnog fibronektina u cervikalno-vaginalnom području.

Patofiziologija fetalnih membrana, kao što su mikrofrakture, starenje ćelija u fetusnoj membrani i upala, mogu dovesti do povećane šanse za prijevremenu rupturu fetusnih membrana (pPROM).

Mikrofrakture fetusnih membrana Tokom trudnoće, fetusne membrane prolaze kroz remodeliranje kako bi se omogućilo povećanje veličine maternice. Remodeliranje fetusnih membrana dešava se i na nivou ćelija i na nivou vanćelijskog matriksa (ECM). Strukturne abnormalnosti kao što su područja gdje je kolagen degradiran, poznate kao mikrofrakture, uočene su u sloju amnionske membrane.

Mikrofrakture karakteriziraju: Promjene ili odbacivanje epitelnih ćelija amnionskog sloja Oštećenje ili degradacija bazne membrane Migracija ćelija u izvancelijskom matriksu Prisustvo tunela od bazne membrane do spužvastog sloja amniona.

Mikrofrakture fetusnih membrana se viđaju u trudnoćama u kojima je došlo do pPROM-a. Sugerirano je da prisustvo više mikrofraktura fetusnih membrana može značiti da fetusne membrane mogu biti predisponirane za prijevremenu rupturu.

Upala i starenje fetusnih membrana

Upala fetusnih membrana naziva se horioamnionitis. Uravnotežena upala je važan faktor u održavanju fetusnih membrana regulisanjem remodeliranja. Međutim, ako se upalni odgovor poveća iznad ovog nivoa, može imati opasne i potencijalno fatalne posljedice za majku i dijete. Ovi povišeni nivoi upalnih molekula u fetusnoj membrani nazivaju se 'sterilna upala'. Sterilna upala može biti uzrokovana i mikrobnom infekcijom i neinfektivnim faktorima, kao što je starenje fetusnih membrana. Starenje je povezano sa starenjem ćelija koje aktivno kruže i dijele se. Kako se ćelije fetalne membrane proliferiraju tokom remodeliranja, telomere (kratke ili nekodirajuće DNK na kraju hromosoma koje štite esencijalnu kodirajuću DNK od degradacije tokom replikacije) se skraćuju jer se hromosomi ne mogu u potpunosti kopirati od kraja do kraja. Kada telomere dostignu kritičnu dužinu, ćelija se više ne može dijeliti i stoga može uzrokovati replikativno starenje zavisno od telomera. Ovo bi se trebalo prirodno dogoditi u terminu (37 sedmica), jer je važan faktor za povećanje upalnog okruženja u maternici kako bi se započeo porođaj. Međutim, starenje fetusne membrane može se ubrzati oksidativnim stresom i stoga stimulirati sterilnu upalu prije termina; posljedično, uzrokujući prijevremeni porođaj.

Također pogledajte Reichertova membrana

Reference

Kategorija:Embriologija