thumb|400px|right| Niz slika koje prikazuju faze normalnog vaginskog porođaja (NVD) thumb|upright=1.35|Niz slika koje prikazuju faze instrumentalnog vaginskog porođaja Vaginski porođaj je porođaj potomstva kod sisara (beba kod ljudi) kroz vaginu (također nazvanu "porođajni kanal"). To je najčešći način porođaja širom svijeta. Smatra se preferiranom metodom porođaja, jer je povezana s nižom stopom morbiditeta i mortaliteta u odnosu na carske rezove, iako nije jasno da li je ovo uzročno-posljedično.
Epidemiologija
Sjedinjene Američke Države Oko 70% porođaja u Sjedinjenim Američkim Državama u 2019. godini bili su vaginski porođaji.
Globalno Oko 80% porođaja širom svijeta u 2021. godini bili su vaginski porođaji, sa stopama koje variraju od 95% u podsaharskoj Africi do 45% na Karibima.
Prednosti
Majka Prednosti za majku uključuju Izbjegavanje operacije i posljedično brže vrijeme oporavka i kraće vrijeme hospitalizacije Brži početak laktacije Smanjene komplikacije u budućim trudnoćama, uključujući tzv. placenta previa
Dojenče Prednosti za dojenče uključuju: Razvoj mikrobiote, izlaganjem bakterijama iz majčine vagine, dok mikrobiota beba rođenih carskim rezom ima više bakterija povezanih s bolničkim okruženjem. Smanjena učestalost respiratornih problema kod dojenčadi, uključujući sindrom dojenačkog respiratornog distresa, prolaznu tahipneju novorođenčeta i prijeme na NICU povezane s respiratornim problemima Poboljšana imunska funkcija, moguće zbog izloženosti novorođenčeta normalnim vaginskim i crijevnim bakterijama tokom vaginskog porođaja
Tipovi Različiti tipovu vaginskih porođaja imaju različite termine:
„Spontani vaginski porođaj“ (“SVD”) se javlja kada trudnica započne porođaj bez upotrebe lijekova ili tehnika za izazivanje porođaja i rodi bebu bez forcepsa, vakuum ekstrakcije ili carskog reza. „Inducirani vaginski porođaj“ je porođaj koji uključuje indukciju porođaja, gdje se koriste lijekovi ili manualne tehnike za pokretanje porođaja. Vaginski porođaj može biti spontan ili induciran. „Asistirani vaginski porođaj“ („AVD“) ili „instrumentalni vaginski porođaj“ se događa kada trudnici treba upotreba posebnih instrumenata poput forcepsa ili vakuum ekstraktora za vaginski porođaj. Obično se izvodi kada trudnoća ne napreduje tokom druge faze porođaja. Ako je cilj izbjegavanje neželjenih efekata napinjanja koje pacijent sa srčanim oboljenjem može iskusiti, može se izvesti i u ovom slučaju. I spontani i inducirani vaginski porođaj mogu se potpomoći. Primjeri instrumenata za potpomozanje porođaja uključuju akušerske forcepse i vakuumska ekstrakcija s vakuumskom čašicom. Faze porođaja
Porođaj karakteriziraju kontrakcije maternice koje guraju fetus kroz porođajni kanal i rezultiraju porođajem. Porođaj je podijeljen u tri faze.
Prva porođajna faza počinje početkom kontrakcija i završava kada je grlić maternice potpuno otvoren na 10 cm. Ova faza se dalje može podijeliti na latentni i aktivni porođaj. Latentna faza je definirana dilatacijom grlića maternice 0 do 6 cm. Aktivna faza je definirana dilatacijom grlića maternice 6 cm do 10 cm. Druga porođajna faza počinje kada se grlić maternice otvori na 10 cm i završava rođenjem bebe. Ovu fazu karakteriziraju snažne kontrakcije i aktivno napinjanje majke. Može trajati od 20 minuta do dva sata. Treća porođajna faza počinje nakon rođenja djeteta i završava se oslobađanjem posteljice. Može trajati od pet do 30 minuta.
Rizici i komplikacije vaginalnog porođaja Komplikacije vaginskog porođaja mogu se grupirati u sljedeće kriterije: neuspjeh u napredovanju, abnormalno praćenje fetusnog otkucaja srca, unutarportno krvarenje i postpartalno krvarenje. Neuspjeh u napredovanju javlja se kada se proces porođaja uspori ili potpuno zaustavi, što je naznačeno usporenom dilatacijom grlića maternice. Faktori koji dovode trudnoću žene u veći rizik uključuju stariju dob majke, prijevremenu rupturu membrana (PROM) i indukciju porođaja. Pitocin, sintetska verzija oksitocina, često se primjenjuje za izazivanje porođaja. Oksitocin je prirodni hormon i uterotonik koji stimulira mišiće maternice na kontrakciju i pokretanje porođaja. Kada trudnoća ne napreduje također se često razmatra i carski rez.
„Abnormalno snimanje srca fetusa“ ukazuje na to da se broj otkucaja srca fetusa usporio tokom porođaja zbog kompresije glave, kompresije pupčane vrpce, hipoksemije ili anemije. Uterusna tahisistola, najčešći neželjeni efekat oksitocina (obično kao rezultat problematične doze), može rezultirati nesigurnim snimanjem srca fetusa. Obično se može preokrenuti kada se infuzija oksitocina smanji ili prekine. Ako abnormalni fetusni otkucaji srca potraju i tahisistola maternice se nastavi, mogu se koristiti tokolitski lijekovi, poput terbutalina. Nakon toga, ako se blagotvorno djelovanje vrati na početni nivo i ako je stanje fetusa stabilno, može se nastaviti s primjenom oksitocina kao sredstva za ubrzavanje porođaja. Perzistencija abnormalnog fetusnog srčanog ritma također može ukazivati na to da je carski rez neophodan.
unutarpartalno krvarenje karakterizira prisustvo obilne krvi tokom porođaja. Krvarenje može biti uzrokovano abrupcijom placente, rupturom maternice, srastanjem placente, nedijagnosticiranom placenta previjom ili vasa previjom. Indiciran je carski rez.
Postpartalno krvarenje definira se gubitkom najmanje 1.000 mL krvi praćenim simptomima hipovolemije unutar 24 sata nakon porođaja. Tipično, prvi simptom je prekomjerno krvarenje praćeno tahikardijama. Značajan gubitak krvi može također rezultirati hipotenzijom, mučninom, dispnejom i bolom u prsima. Procjenjuje se da će između 3% i 5% žena koje rađaju vaginski doživjeti postporođajno krvarenje. Faktori rizika uključuju fetusnu makrosomiju, reeklampsiju i produženi porođaj. Prevencija se sastoji od davanja oksitocina (pitocina) pri porođaju i ranog podvezivanja pupčane vrpce. Postporođajno krvarenje obično se pripisuje atoniji maternice, kada se maternica ne kontrahira nakon porođaja.
Kao rezultat neslaganja u dijagnostičkim kriterijima i ljudske varijabilnosti, postoje velike varijacije u podacima o majčinoj i fetusnoj smrti povezanoj sa slabim napretkom.
Više od 1/10 žena s potpomognutim vaginskim porođajem razvije infekciju. Preventivni antibiotici se preporučuju ženama koje su imale potpomognuti vaginski porođaj od strane Svjetske zdravstvene organizacije. Analiza je pokazala da preventivni antibiotici smanjuju rizik od infekcije nakon potpomognutog vaginskog porođaja, bez obzira na to da li je žena imala puknuće međice, epiziotomiju ili oboje. Kašnjenje u primanju antibiotika također povećava rizik od infekcija.
Kontraindikacije za vaginski porođaj Spontani vaginski porođaj u terminu je poželjni ishod trudnoće i, prema Međunarodnoj federaciji za ginekologiju i akušerstvo, preporučuje se ako ne postoje kliničke indikacije zasnovane na dokazima za carski rez. Međutim, postoje neke kontraindikacije za vaginski porođaj koje bi mogle rezultirati prelaskom na carski rez. Odluku o prelasku na carski rez donose zdravstveni radnik i majka, a ponekad se odgađa dok majka ne počne s porođajem. Porođaj u karličnom položaju javlja se kada su stražnjica ili donji ekstremiteti fetusa spremni za porođaj prije gornjih ekstremiteta ili glave fetusa. Tri tipa karličnog položaja su: rotirajući karlični, otvoreni karlični i potpuni karlični položaj. Ovi porođaji se javljaju u 3% do 4% svih trudnoća u terminu. Obično rezultiraju carskim rezom jer je teže poroditi bebu kroz porođajni kanal, a nedostaje i stručnosti u vaginskom porođaju u karličnom položaju, pa se stoga izvodi manje takvih porođaja u karličnom položaju. Također je povezano s prolapsom pupčane vrpce i povećanim rizikom od urođenih mahana kod beba u karličnom položaju. Kontroverze i debate okružuju ovu temu zbog različitih stavova o poželjnom putu porođaja kada dođe do karličnog položaja. Neki zdravstveni stručnjaci vjeruju da vaginski porođaj karličnim položajem može biti sigurna alternativa planiranom carskom rezu u određenim slučajevima.
Potpuna placenta previa se javlja kada posteljica prekriva otvor grlića maternice. Ako je placenta previa prisutna u vrijeme porođaja, vaginalni porođaj je kontraindiciran jer posteljica blokira prolaz fetusa do vaginalnog kanala.
Herpes simplex virus s aktivnim genitalnim lezijama ili prodromalnim simptomima je kontraindikacija za vaginski porođaj kako bi se izbjegao prijenos HSV lezija s majke na fetus.
Neliječena infekcija virusom ljudske imunodeficijencije (HIV) je kontraindikacija za vaginski porođaj kako bi se izbjegao prijenos virusa imunodeficijencije s majke na fetus.
Također pogledajte Porođaj kod kuće Porođaj Carski rez Tihi porođaj Vaginsko krvarenje Genitalni herpes
Reference
Kategorija:Porođaj Kategorija:Vagina