mini|230x230piksel|Muški hor iz 1940-ih ili 1950-ih Vokalna muzika je oblik pjevanja koji izvodi jedan ili više pjevača, bilo uz instrumentalnu pratnju ili bez nje (a cappella), pri čemu pjevanje predstavlja glavni fokus muzičkog djela. Muzika koja koristi pjevanje, ali ga ne ističe u prvom planu, obično se smatra instrumentalnom muzikom (npr. ženski hor bez riječi u završnom stavu Holstovog simfonijskog djela Planete), kao i muzika koja uopće ne sadrži pjevanje. Muzika bez ikakve instrumentalne pratnje naziva se a cappella.Titze, I. R. (2008). The human instrument. Scientific American, 298(1), 94–101. PMID 18225701.
Vokalna muzika obično sadrži otpjevane riječi koje se nazivaju tekst, iako postoje značajni primjeri vokalne muzike izvedene pomoću nejezičnih slogova, zvukova ili šumova, ponekad u obliku muzičke onomatopeje, kao što je slučaj u džez pjevanju poznatom kao scat pjevanje. Kratko muzičko djelo s tekstom uopšteno se naziva pjesma, iako se u različitim muzičkim stilovima može nazvati i arija ili himna.
Vokalna muzika često sadrži niz održanih tonova koji se uzdižu i spuštaju, stvarajući melodiju, ali neki vokalni stilovi koriste manje izražene visine tonova, poput pjevanja u obliku recitacije ili ritmičkog govora, kao što je repovanje. Postoje i proširene vokalne tehnike koje uključuju vikanje, režanje, grleno pjevanje ili jodlovanje. Vokalna muzika se vjerovatno smatra najstarijim oblikom muzike, budući da ne zahtijeva nikakav instrument osim ljudskog glasa. Sve muzičke kulture na svijetu imaju neki oblik vokalne muzike.
Vokalna muzika bez teksta
Svjetske tradicije
Indijska klasična muzika zasniva se na bogatoj vokalnoj tradiciji, u kojoj se čak i muzički instrumenti procjenjuju prema njihovoj sposobnosti da slijede ljudski glas, oponašaju ga ili ponovo stvore iste izraze i emocije. Razvijena vokalna improvizacija bez teksta bila je, i još uvijek jeste, važan element u turskoj i bliskoistočnoj muzičkoj tradiciji. Takva muzika postojala je još prije 13. stoljeća i Prvog križarskog pohoda na Palestinu i grad Jerusalem, a moguće i prije 900. godine. Savremeni potomci drevnih Kung plemena i klanova južne Afrike i danas koriste slične tradicionalne muzičke tehnike. Oblik improvizacije poznat kao thillana veoma je važna karakteristika karnatske muzike iz južne Indije. Tuvansko grleno pjevanje često sadrži pjesme bez riječi i improvizovanog karaktera. Tehnika poznata kao sygyt posebno je dobar primjer takvog izvođenja. U anglosaksonskoj i galskoj tradiciji, kao i u muzici hasidskih Jevreja, prisutne su različite forme vokalne improvizacije. Hasidski Jevreji koriste oblik vokalne improvizacije nazvan nigunim, koji se sastoji od melodija bez riječi, otpjevanih slogovima poput „Bim-bim-bam“ ili „Ai-yai-yai!“, često praćenih ritmičkim pljeskanjem i udaranjem po stolu. Puirt a beul, poznat i kao “Mouth Music” (muzika ustima), škotska je vokalna tehnika kojom se oponašaju zvuci gajdi, violina i drugih instrumenata korištenih u tradicionalnoj škotskoj muzici. Ova tradicija je postala poznata i u Sjevernoj Americi zahvaljujući škotskim imigrantima, a kasnije je uticala na mnoge žanrove američke muzike – od tradicionalne (roots) muzike do bluegrassa. Cante Alentejano je oblik portugalske muzike koji se u potpunosti zasniva na vokalnom izvođenju. To je jedna od dvije portugalske muzičke tradicije koje se nalaze na UNESCO-vom popisu nematerijalne kulturne baštine čovječanstva, zajedno s poznatim žanrom fado.
Evropska klasična vokalna muzika Solfeđo, odnosno vokalna muzička ljestvica, dodjeljuje različite slogove svakom tonu, poput „Do-Re-Mi“. Slični sistemi postoje i u tradicionalnoj indijskoj muzici, a mogu se prepoznati i u džez improvizaciji poznatoj kao scat pjevanje.
Džez i popularna muzika U hip-hop muzici postoji izrazit oblik vokalne perkusije poznat kao beatboxing. Ova tehnika podrazumijeva stvaranje ritmova, udaraca i efekata „grebanja“ (engl. scratching) isključivo pomoću ljudskog glasa.
Pjevač islandske grupe Sigur Rós, Jón Þór Birgisson, često koristi vokale bez riječi, kao i poznata islandska pjevačica i kantautorica Björk. Njen album Medúlla u potpunosti je sastavljen od obrađene i akustične vokalne muzike, koja uključuje beatboxing, horske aranžmane i grleno pjevanje.
Pjevač Bobby McFerrin snimio je više albuma koristeći samo svoj glas i tijelo — ponekad kombinirajući pjesmu s tekstom i vokalizacije bez riječi kao pratnju.
Vokalna muzika sa tekstom
Proširene tehnike koje uključuju tekst Članovi Druge bečke škole, posebno Alban Berg i Arnold Schoenberg, razvili su tehniku pod nazivom Sprechstimme — oblik izvođenja u kojem pjevač djelimično govori, a djelimično pjeva, približno sljedeći zadate visine tonova, čime se stvara izrazit spoj govora i melodije.
Glasovi širokog opsega + Adam Lopez: E♭2 – E♭8 Ariana Grande: D3 – E7 Avi Kaplan: E♭1 – F♯5 Axl Rose: F1 – B♭6 Beyoncé: G♯2 – F6 Cher: C3 – E6 Clara Butt: A2 – B♭5 Daniel Gildenlöw: A1 – A5 (Visoki tonovi se mogu čuti u pjesmama “Dea Pecuniae”, “A Trace of Blood” ili “This Heart of Mine”; niski tonovi u “Imago”, “Of Dust” i “Beyond the Pale”.) Dimash Kudaibergen: F♯1 – D8 Elizabeth Billington: A3 – A6 Elvis Presley: B1 – A5 (Ton B1 čuje se u pjesmi “Such a Night”, dok A5 dostiže u “Mystery Train”. U kasnijoj fazi karijere razvio je bogat baritonski glas koji je zadržao moćan visoki registar, što se može čuti u pjesmama “American Trilogy”, “Unchained Melody” i “Little Darlin’”.) Ewa Podleś: A2 – E♭6 Farinelli: C3 – C6F Haböck, Die Gesangkunst der Kastraten, (Vienna, 1923), p. 209 Freddie Mercury: F2 – G♯5 Georgia Brown: G2 – G10 Isabella Colbran: F♯3 – E6 Lisa Gerrard: A2 – F♯5 Lucrezia Aguiari: C4 – C7 Mado Robin: B3 – D7.Nicholas E. Limansky (Translated from English by Jean-Jacques Groleau): Mado Robin, soprano (1918 - 1960) Manuel García: G2 – D5. Maria Callas: F♯3 – F6.Ira Siff, « I vespri siciliani » in Opera News, Mart 2008.L'Invité Du Dimanche, The Callas Conversations, Vol. 2 [DVD] 2007, EMI Classics. (U svojoj recenziji Callasinog koncerta održanog 11. juna 1951. u Firenci, muzički kritičar Rock Ferris iz časopisa Musical Courier napisao je: „Njeni visoki tonovi E i F izvedeni su punim glasom.“David A. Lowe, ed (1986). Callas: As They Saw Her. New York: Ungar Publishing Company. . U francuskom televizijskom intervjuu iz 1969. godine sa Pierrom Desgraupesom u emisiji L’invité du dimanche, maestro milanske Scale Francesco Siciliani izjavio je da Callasin glas doseže visoki ton F.) Maria Malibran: E♭3 – E6. Mariah Carey: F♯2 – F♯8. (Carey je otpjevala ton F♯2 tokom izvedbe pjesme “You and I” uživo, a ton F♯8 dok je plivala s delfinom, čime njen vokalni raspon iznosi tačno šest oktava i predstavlja jedan od najvećih u historiji popularne muzike.) Michael Jackson: E♭2 – B♭6. Prince: A1 – G7. Tim Buckley: F♯2 – A5. Tim Storms: G♯−5 – G♯5. Yma Sumac: njen raspon se, kako se navodi, protezao na „više od četiri oktave“, a ponekad se tvrdilo da je u svom vrhuncu obuhvatao i pet oktava — od B2 do C♯7.Clarke Fountain, "Yma Sumac: Hollywood's Inca Princess (review). Allmovie, reproduced in the New York Times. 1992.
Također pogledati +Vrsta glasaŽenskiMuškiSopranKontratenorMezzosopranTenorKontraaltBaritonBas
Hor Ljudski glas
Reference
Kategorija:Usmena komunikacija Kategorija:Vokalna muzika Kategorija:Muzika