thumb|350px|Sastav vanćelijske tečnosti kod čovjeka Vanćelijska tečnost obično je termin koji označava sve tjelesne tečnosti van ćelija. Ostatak se zove unutarćelijska tečnost. Ove dvije tečnosti su glavne komponente tjelesnih tečnosti.
U nekih životinja, uključujući i sisare, vanćelijska tečnost se može podijeliti u dva glavna dijela: intersticijska tečnost i krvna plazma, koja čini najmanje 97%. Vanćelijska tečnost sadrži i transćelijsku tečnost, koja čini oko 2,5%. Ona također uključuje besćelijski dio limfe prema samoj logici definicije, iako se u rasprevama o vanćelijskoj tečnosti limfa obično tretira kao zanemarljiva ili ju implicitno trpaju zajedno sa intersticijskom tečnosti. Jedan od načina gledanja na vanćelijsku tečnost je da ima "dvije komponente, plazmatsku i limfnu kao sistem za isporuku i intersticijsku tečnost za razmjenu rastvora"''. Kod ljudi, normalna koncentracija glukoze u vanćelijskoj tečnosti je regulisana homeostazom i iznosi oko 5 mM, a pH je čvrsto uređena puferskim rastvorom na oko 7,4. Obim vanćelijske tečnosti je obično 15 L, od kojih je 12 L intersticijska tečnost, a 3 L plazma. Intersticijska tečnost čini 16% tjelesne težine osobe, a krvna plazma 4%.
Ljudska vanćelijska tečnost se nalazi u krvi, limfi, tijelesnim šupljinama koje su obložene seroznim membranama, šupljinama i kanalima mozga i kičmene moždine, mišićima i drugim tjelesnim tkivima.
Funkcija Vanćelijska tečnost, u kombinaciji sa unutarćelijskom, pomaže u kontroli kretanja vode i elektrolita u cijelom tijelu. U cilju održavanja osmotske ravnoteže, vanćelijske pregrade u tijelu sisara moraju biti u stanju da izbace i upijaju vodu i iz okruženja. Za održavanje homeostaze, također se moraju razmjenjivati anorganski ioni vanćelijske tečnosti i vanjske sredine. Ova razmjena ide preko specijaliziranih epitelnih ćelija i u procesu filtracije u bubrezima. Vanćelijska tečnost omogućava ravnotežu rastvora između vanjštine i unutrašnjosti ćelije, ili može proizvesti gradijent (koji se obično koristi za pokretanje difuzije, osmoze, olakšane difuzije, aktivnog transporta, itd). Protok krvi daje kisik do arteriola, kapilara i venula i odnosi otpadne produkte metabolizma. Drugi tok važnih funkcija tečnosti u organima je filtracija plazme preko mikrocirkulacije u intersticijskim limfnim pregradama vanćelijske tekućine. Ovaj tok regulišu višestruki mehanizmi i raspoređuju vanćelijsku tečnost između volumena plazme i intersticijskih limfnih dijelova.
Sastav Glavni kationi: Natrij (Na+ = 136–145 mEq/L) Kalij (K+ = 3,5–5,5 mEq/L) Kalcij (Ca2+ = 2,2–2,6 mEq/L) Glavni anioni: Hlor (Cl− = 99–109 mEq/L) Bikarbonat (HCO3− 22–26 mM) U poređenju sa unutarćelijskom, vanćelijska tečnost je siromašna u proteinima.
Ionski sastav: Na+ = 150 mM K+ = 5 mM Cl− = 110 mM Također pogledajte Limfa Perilimfa Endolimfa Limfa Unutarćelijska tečnost
Reference
Vanjski linkovi Britannica.com Biology-online.org
Kategorija:Citologija Kategorija:Tjelesne tečnosti