Missouri (; fonetski: Misuri) jeste američka savezna država koja se nalazi na srednjem Zapadu Sjedinjenih Američkih Država. On je 21. savezna država po površini i 18. po broju stanovnika među 50 saveznih država u SAD. Missouri se sastoji iz 114 okruga i jednog nezavisnog grada St. Louisa. Prema podacima iz popisa stanovništva SAD 2010. četiri najveća urbana područja u državi, poredano po broju stanovnika, su: St. Louis, Kansas City, Springfield i Columbia. Statistički centar populacije cjelokupnih SAD po popisu iz 2010. bio je grad Plato u okrugu Texas. Glavni grad Missourija je Jefferson City. Teritorija na kojoj se nalazi današnji Missouri je kupljena od Francuske kao dio kupovine Louisiane, da bi kasnije dio tog područja bio poznat kao teritorija Missouri. Dio ove teritorije je primljen u američku federaciju kao 24. savezna država 10. augusta 1821. godine.
Geografija Missourija je vrlo raznolika. Sjeverni dio države se nalazi u niziji Dissected Till, dok južni dio leži u planinama Ozark (tzv. isprekidana visoravan), a rijeka Missouri razdvaja ova dva područja. Država se nalazi na ušćima tri najveće rijeke Sjeverne Amerike: ušće rijeka Mississippi i Missouri nalazi se u blizini St. Louisa, a ušće rijeka Ohio i Mississippi sjeverno od regije Bootheel. Početne tačke Pony Expressa, željeznica Santa Fe i Oregon bile su u saveznoj državi Missouri.
Etimologija Ime države potječe od istoimene rijeke, a koja je opet dobila ime po starosjedilačkom plemenu Missouri indijanaca koji su pričali plemenski Siouan jezik. Njih su govornici Miami-Illinois jezika nazivali ouemessourita (wimihsoorita) u značenju "oni koji izdubljuju kanue". Kako su Illini bili prvi domoroci koje su Evropljani susreli u ovoj regiji, oni su usvojili ime Illini za pleme Missourija.
Za ime Missouri postoji nekoliko različitih vrsta izgovora među današnjim stanovnicima te države. Dva najčešća izgovora su i . Ova razlika u različitim izgovorima postoji od kraja 17. vijeka. Postoje i razne druge varijante u izgovoru ne samo u samom Missouriju nego i drugim dijelovima SAD, uključujući izgovor prvog samoglasnika, bilo kao nenaglašenog e ili čak i, zatim srednjeg suglasnika s ili z, te naglaska na drugom slogu i slično. Sve ove kombinacije fonetske realizacije se mogu čuti od govornika takozvanog američkog engleskog jezika.
Političari također često na više način izgovaraju Missouri, čak i tokom jednog govora, kako bi se na taj način "približili" većem broju slušalaca.
Nadimci Ne postoji zvanični nadimak države. Međutim, Missouri ima nezvanični nadimak "Država Dokaži mi" (), koji se nalazi i na registarskim oznakama vozila. Smatra se da ova fraza ima nekoliko izvora. Jedan od popularniji opisan je u govoru kongresmena Willarda Vandivera 1899. godine, koji je rekao: "Dolazim iz savezne države gdje se uzgaja kukuruz i pamuk, zemlje demokrata i čičaka (korova), a plitka elokvencija me ne zadovoljava niti može ubijediti. Ja sam iz Missourija, i trebate mi dokazati". Ovaj govor je ostao u poslovicama poput "Ja sam iz Missourija", što bi u slobodnom prevodu značilo "Skeptičan sam po tom pitanju i ne možete me lahko uvjeriti u to". Međutim, prema nekim istraživačima, fraza "dokaži mi" bila je korištena i prije 1890tih. Drugi autori navode da ona zapravo aludira na misurijske rudare koji su odvedeni u Leadville, Colorado kako bi zamijenili rudare koji su bili u štrajku. Pošto novi rudari nisu bili upoznati sa načinima lokalnog kopanja rude, često im je bilo neophodno nešto objašnjavati (pokazivati).
Drugi nadimci Missourija su: "država olova", "država poluga", "majka Zapada", "država Ozarka" (regija), "država planine Iron" (željezne planine) i "Pennsylvania Zapada". Poznata je i kao "država pećina", zbog postojanja više od 6 hiljada pećina (samo ih u državi Tennessee ima više). Najveći broj pećina (i najveća od svih u državi) nalazi se u okrugu Perry.
Zvanični moto države je Salus Populi Suprema Lex Esto, što na bosanskom otprilike znači "Neka blagostanje naroda bude najviši zakon".
Geografija
thumb|250px|Karta Missourija sa prikazanim većim gradovima i putevima. Missouri se graniči sa osam saveznih država, kao i jedan od njegovih "komšija", Tennessee. Niti jedna savezna država nema više od osam "komšija", odnosno granica prema drugim državama. Missouri je okružen na sjeveru sa Iowom, dok su na istoku s druge strane rijeke Mississippi države Illinois, Kentucky i Tennessee; na jugu je Arkansas, dok su na zapadu Oklahoma, Kansas i Nebraska (s druge strane rijeke Missouri). Dvije najveće rijeke koje teku kroz Missouri su Mississippi, koji određuje istočnu granicu države, te rijeka Missouri, koja teče kroz državu od zapada ka istoku, praktično povezujući dva najveća metropolska područja Kansas City i Saint Louis.
Iako se danas ova država obično smatra dijelom američkog Srednjeg Zapada, historijski je Missouri često bio smatran "graničnom državom", uglavnom zbog naselja migranata sa juga i njegovog statusa robovlasničke države prije građanskog rata, balansirajući zbog utjecaja St. Louisa. Okruzi, koji su sačinjavali područje poznato kao Little Dixie, nalazili su se duž rijeke Missouri u centralnom dijelu savezne države, a njih su naseljavali južnjački migranti sa najvećim brojem robova.
Missouri je tokom 2005. posjetilo 16,695 miliona posjetilaca i turista, uglavnom zbog nacionalnih parkova i drugih rekreacijskih područja na ukupno 820 km2, što je državi priskrbilo 7,41 miliona US$ godišnjeg prihoda, a 26,6% čine njeni operativni troškovi.
Topografija thumb|250px|Fiziografska karta Missourija. Sjeverno i, u nekim slučajevima, neznatno južno od rijeke Missouri nalaze se Sjeverne nizije, koje se protežu dalje u savezne države Iowa, Nebraska i Kansas. Tamo, ostali su valoviti brežuljci nakon povlačenja lednika iz posljednjeg ledenog doba, a koji su se tada protezali od kanadskog štita pa sve do današnje rijeke Missouri. Savezna država ima mnogobrojne riječne nanose duž rijeka Mississippi, Missouri i Meramec. U južnom dijelu države izdižu se planine Ozark, ispresjecani plato koji okružuje prekambrijske vulkanske planine St. Francois. U tom području nalaze se i brojni oblici krša, koje karakterizira veliki udio krečnjaka i formacije vrtača i pećina.
right|thumb|350px|Divljina planine Bell u južnom dijelu Nacionalne šume "Mark Twain" Jugoistočni dio države je regija Bootheel, kao dio aluvijalne nizije Mississippija odnosno takozvani "Mississippi embayment" (doslovno "nazupčavanje Mississippija"). Ova regija je ujedno i najravnije, najniže i najvlažnije područje savezne države. Međutim, ujedno je i među najsiromašnijim u državi, jer je ekonomija pretežno poljoprivredna. Također je i najplodnije područje, gdje uglavnom rastu nasadi pamuka i riže. Bootheel je bio epicentar četiri vrlo snažna New Madridska zemljotresa 1811. i 1812. godine.
Klima Missouri općenito ima vlažnu kontinentalnu klimu (Dfa) sa hladnim, sniježnim zimama i vrelim, vlažnim i kišovitim ljetima. U južnim dijelovima države, naročito u regiji Bootheel, klima prelazi u vlažnu suptropsku. Smješten u unutrašnjosti SAD, Missouri često doživljava temperaturne ekstreme. Bez nekih viših planina ili okeana koji bi utjecali na temperature, na njegovu klimu naizmjenično utječe zrak sa hladnog Arktika a zatim vrući, vlažni zrak iz Meksičkog zaliva. Najviša izmjerena temperatura u Missouriju bila je 47,7 °C u gradovima Warsaw i Union 14. jula 1954, a najniža -40 °C također u gradu Warsaw 13. februara 1905. godine.
U ovoj državi također su česte pojave ekstremnih vremenskih prilika poput oluja i tornada. Jedan od nedavnih tornada u državi koji je odnio ljudske žrtve i počinio materijalnu štetu bio je tornado u Joplinu 2011. uništivši skoro trećinu grada. Šteta nakon tog tornada procjenjuje se na 1 do 3 milijarde US$ a broj žrtava je iznpsio 159, dok je preko 1.000 osoba povrijeđeno. Bio je to prvi tornado pete kategorije koji je zadesio Missouri nakon 1957. godine, kao i najsmrtnosniji od 1947. odnosno sedmi najsmrtonosniji u historiji SAD i 27. u svijetu. Saint Louis i njegova pregrađa također imaju burnu historiju u aspektu vremenskih nepogoda i snažnih tornada, a jedan od svježijih primjera bio je tornado 4. kategorije koji je 22. aprila 2011. znatno oštetio Međunarodni aerodrom Lambert. Jedan od najgorih tornada u historiji SAD pogodio je St. Louis 27. maja 1896. godine.
Historija thumb|150px|Gateway Arch (Vrata Zapada) u St. Louisu thumb|150px|George Caleb Bingham: Trgovci krznom na Missouriju, ulje na platnu, oko 1845. Domorodački narodi su naseljavali područje Missourija hiljadama godina prije nego što su počela evropska otkrića Amerike i njeno naseljavanje. Arheološka iskopavanja duž rijeka pokazala su kontinuitet življenja u ovom području duži od 7.000 godina. Počev od kraja 10. vijeka, u ovom području izrasla je kompleksna "misisipi-kultura", čiji su pripadnici na mjestu današnjeg St. Louisa napravili regionalni politički centar te u Cachokiji s druge strane rijeke Mississippi, u blizini današnjeg grada Collinsville (Illinois). Njihovi veliki gradovi imali su hiljade kuća, međutim daleko poznatiji su po masivnim zemljanim nasipima koji su se održali do danas, izgrađenih iz religijskih, političkih i socijalnih razloga u raznim oblicima, najčešće konusima i platformama. Cahokia je bila središte regionalne trgovačke mreže koja se protezala od Velikih jezera do Meksičkog zaliva. Ipak, ta civilizacija je počela opadati oko 1400. a većina njihovih potomaka napustila je ovo područje znatno prije dolaska Evropljana. Evropljani su St. Louis poznavali kao Mound City (bos. Grad humaka, nasipa), zbog brojnih sačuvanih prahistorijskih nasipa i humaka. Misisipi-kultura je takve humke i nasipe ostavila širom srednjeg dijela dolina rijeka Ohio i Mississippi, prostirući se na jugoistok kao i uzvodno ovim rijekama.
Prvi evropski naseljenici bili su uglavnom Kanađani francuskog porijekla, koji su osnovali prvo naselje u Missouriju na mjestu današnjeg Ste. Genevieve oko 100 km južno od St. Louisa. Oni su ovamo došli oko 1750. iz Illinoisa, iz kolonijalnih sela na istočnoj strani Mississippija, gdje je zemljište već bilo istrošeno i nedovoljno prostora za rastuće stanovništvo. Sainte-Geneviève kasnije postaje poljoprivredni centar koji je proizvodio viškove pšenice, kukuruza i duhana te je svake godine brodovima slao ogromne količine žita nizvodno do Louisiane kako bi s njom trgovao. Proizvodnja žita u Illinoisu bila je nužna za preživljavanje Donje Louisiane a naročito grada New Orleansa.
Saint Louis su osnovali Francuzi iz New Orleansa nedugo kasnije 1764. godine. Od 1764. do 1803. kontrola Evropljana nad područjem zapadno od Mississippija do krajnjeg sjevera bazena rijeke Missouri, zvanog Louisiana, nastavljena je od strane Španaca kao dio Nove Španije, u skladu sa Sporazuma iz Fontainebleaua (1762) (kako bi se Španija privolila da se uključi u rat protiv Engleske na strani Francuza). Dolazak Španaca u St. Louis uslijedio je u septembru 1767. godine.