desno|En passant|mini En passant je potez pješakom u šahu. Označava usputno uzimanje pješaka pješakom (fr.: en passant - u prolazu), kada je pješak sa svoje početne pozicije pomjeren za dva polja prošavši pored protivničkog pješaka, koji ga može (ali ne mora) uzeti, ali ga može uzeti samo u narednom potezu. Ako je to jedini potez, onda se pješak mora uzeti.Pravila igre FIDE, pravilo 3.7.d
Jedino potezom en passant je moguće postići dvostruki šah, napasti kralja sa dvije figure, bez preduslova, da je figura sa kojom je kralj napadnut upravo pomaknuta.
U algebarskoj notaciji, en passant se notira kao e5 x d6 e.p. (gdje se skraćenica e.p. najčešće izostavlja)
Primjeri
Ako je en passant jedini potez, onda se pješak mora uzeti.
U Primjeru 2.1, na 1. g4 nije pat zbog 1. .. hg3.
Ako bismo pomjerili crnog kralja na h5, a pješaka na h6 (Primjer 3.1), poslije 1. g4 nije mat takođe zbog 1. .. hg3.
Šahovska studija Dobar primjer poteza en passant, je šahovska studija Vladimira Korolkova, kao primjer problemskog šaha.
Nakon 5. Lc3-a1 d7-d6! crni pokušava iznuditi pat. Nakon 6.c2-c3? d4-d3+ je pat neizbježan. No bijeli može igrati 6.c2-c4!, koji na prvi pogled vodi ka patu, ali koristi vezivanje pješaka na d4 i iznuđuje njegovo uzimanje en passant. Nakon 6. ... d4xc3 e.p. 7.La1xc3 slijedi mat.
Šahovske partije
+ Gundersen - Faul, 1928.
U partiji Gunnara Gundersena i Alberta H. Faula iz 1928. godine potez en passant je iskorišten u cilju matiranja crnog kralja. Nakon što crni potezom 12...f7–f5 pješakom napadne crnu damu, bijeli odgovara napadom pješaka na kralja 13. h5+ Kh6 zatim otvaranjem dijagonale lovcu ponovo šahira kralja 14. Sxe6+ Crni ima jedino mogućnost odbrane pješakom, jer 14...Kh7 rezultira 15.Dxg7# skorim matom 14... g5 Nakon čega bijeli koristi pravilo en passant, te matira. 15. hxg6e.p.#
Također pogledajte Pješak (šah)
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Pravila šaha Kategorija:Šahovska terminologija