Marie Curie (; Varšava, 7. novembar 1867 – Sallanches, 4. juli 1934) bila je hemičarka, te pionir ranog doba radiologije. Prva je žena dobitnik Nobelove nagrade, te prva osoba i jedina žena dvostruki dobitnik Nobelove nagrade (Nobelova nagrada za fiziku 1903, Nobelova nagrada za hemiju 1911) i jedina osoba koja je dobila Nobelovu nagradu u dvije naučne oblasti. Njen suprug, Pierre Curie, bio je sudobitnik njene prve Nobelove nagrade, što ih je učinilo prvim bračnim parom koji je osvojio Nobelovu nagradu i pokrenuo porodično nasljeđe Curie od pet Nobelovih nagrada. Bila je, 1906. godine, prva žena koja je postala profesor na Univerzitetu u Parizu.
Zaslužna je sa svojim dostignućima na poljima: razvoja teorije radioaktivnosti (izraz koji je sama skovala), tehnike za izolaciju radioaktivnih Izotopa i otkrivanje dva nova hemijska elementa, polonijuma i radija. Pod njenim vođstvom, izvedena su prva istraživanja u svijetu u tretmanu neoplazme sprovedenom pomoću radioaktivnih izotopa.
Tokom Prvog Svjetskog Rata, razvila je mobilne radiografske jedinice kako bi pružale rentgenske usluge terenskim bolnicama.
Rođena je u Varšavi, tadašnjoj Kraljevini Poljskoj, u sastavu Ruskog carstva, gdje je provela rane godine života. Studirala je na Varšavskom tajnom univerzitetu i započela praktičnu naučnu obuku u Varšavi, ali 1891, s 24 godine, prateći je svoju stariju sestru Bronislavu odlazi studirati u Pariz. Sve je ispite odlično položila te nastavila raditi u Francuskoj, a kasnije je dobila državljanstvo.
1895. udala se za francuskog fizičara Pierre Curiea i podijelila je Nobelovu nagradu za fiziku 1903. s njim i fizičarem Henrijem Becquerelom za njihov pionirski rad na razvoju teorije "radioaktivnosti" - termina koji je skovala. 1906. Pierre Curie je poginuo u uličnoj nesreći u Parizu. Marie je 1911. godine dobila Nobelovu nagradu za hemiju za otkriće elemenata polonija i radija, koristeći tehnike koje je izmislila za izolaciju radioaktivnih izotopa.
Pod njenim vodstvom sprovedene su prve studije u svijetu o liječenju neoplazmi upotrebom radioaktivnih izotopa. Osnovala je Institut Curie u Parizu 1920. godine i Curie Institute u Varšavi 1932. godine; oba ostaju veliki medicinski istraživački centri. Tokom Prvog svjetskog rata razvila je mobilne radiografske jedinice za pružanje rendgenskih usluga poljskim bolnicama.
Iako francuska državljanka, Marie Skłodowska Curie, koja je koristila oba prezimena,Her 1911 Nobel Prize in Chemistry was granted to "Marie Sklodowska Curie" :File:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg. nikada nije izgubila osjećaj za poljski identitet. Učila je svoje kćeri poljski jezik i vodila ih u posjete Poljskoj. Ona je prvi hemijski element koji je otkrila nazvala polonij po svojoj rodnoj zemlji.
Marie Curie je umrla 1934. godine, u dobi od 66 godina, u sanatorijumu Sancellemoz u Passyju (Haute-Savoie), Francuska, od aplastične anemije vjerovatno zbog izlaganja zračenju tokom svojih naučnih istraživanja i tokom svog radiološkog rada u poljskim bolnicama tokom Prvog svjetskog rata. (a 2013 BBC documentary) Pored svojih Nobelovih nagrada, dobila je brojne druge počasti i priznanja; 1995. godine postala je prva žena koja je pokopana u Pariškom Panteonu, a Poljska je 2011. proglasila Godinom Marie Curie tokom Međunarodne godine hemije. Tema je brojnih biografskih djela, gdje je poznata i kao Madame Curie.
Također pogledajte Spisak žena dobitnica Nobelovih nagrada
Reference
Vanjski linkovi
Out of the Shadows – Studija o fizičarkama Službena web stranica Univerziteta Maria Curie Skłodowska u Lublin, Poland na engleskom. Detailed Biography at Science in Poland website; s citatima, fotografijama, linkovima i.t.d. European Marie Curie Fellowships Marie Curie Fellowship Association
Kategorija:Rođeni 1867. Kategorija:Umrli 1934. Kategorija:Biografije, Varšava Kategorija:Poljski hemičari Kategorija:Francuski hemičari Kategorija:Poljski fizičari Kategorija:Francuski fizičari Kategorija:Eksperimentalni fizičari Kategorija:Nuklearni fizičari Kategorija:Nuklearni hemičari Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za fiziku Kategorija:Dobitnici Nobelove nagrade za hemiju Kategorija:Otkrivači hemijskih elemenata