Gostivar (makedonski: Гостивар; albanski: Gostivari) jest grad i sjedište istoimene općine u Sjevernoj Makedoniji, smješten u južnom dijelu Pološke kotline u podnožju Šar planine. Općina Gostivar je jedna od najvećih u državi, dok sam grad broji 32.814 stanovnika prema podacima iz popisa 2021. godine. Grad predstavlja izrazito multikulturalnu sredinu u kojoj žive Makedonci, Albanci, Turci, Romi i druge etničke grupe.
Etimologija Smatra se da ime Gostivar potiče od slavenskih riječi gosti i dvor (dvorac ili utvrda) ili turske fraze gosti var (ima gostiju). Prema narodnim predanjima, grad je bio poznat po velikoj gostoljubivosti i brojnim svratištima za putnike. Kao dokaz slavenskog porijekla navodi se i češko naselje Hostivař u Pragu, koje se u dokumentima iz 12. vijeka bilježilo upravo kao Gostiwar.
Geografija Grad leži u kotlini Polog na nadmorskoj visini od 510 metara. Udaljen je 67 kilometara od Skoplja, 27 kilometara od Tetova i 46 kilometara od Kičeva. U neposrednoj blizini, u selu Vrutok, nalazi se izvor rijeke Vardar, najveće rijeke u Sjevernoj Makedoniji, koja protiče kroz sam grad i dijeli ga na dva dijela.
Historija Praistorija i antika Arheološka iskopavanja na lokalitetima Tumba kod Donjeg Palčišta i Pod Selo kod Stenče pokazuju da najstariji tragovi života u Pološkoj kotlini datiraju od ranog neolita, prije oko 8.000 godina. Na ovom području je 1932. godine pronađena i vrijedna bronzana statua iz perioda antičkog plemena Agrijana (4. vijek p. n. e.), koja se danas čuva u Muzeju Makedonije. Rana historijska pominjanja vezuju se za grad Draudacum (Draudàkon). Rimski historičar Tit Livije bilježi da je tokom Trećeg makedonskog rata makedonski kralj Perzej sa 10.000 vojnika napao ovo utvrđenje.
Srednji vijek i osmanski period U srednjem vijeku, naselje se pod imenom Banska spominje u povelji kralja Milutina iz 1313. godine, kao i u povelji cara Dušana pod imenom Belika. mini|Sahat kula u Gostivaru Krajem 14. vijeka, Gostivar potpada pod osmansku vlast. U osmanskom poreznom registru (defteru) iz 1467/1468. godine, Gostivar je zabilježen u sklopu Tetovske nahije kao kršćansko selo sa 44 domaćinstva. Grad se značajnije razvija u 17. vijeku kada bogati Mehmed-paša podiže džamiju, školu i hamam, nakon čega i drugi begovi grade objekte, poput Bekir-bega čija je džamija stajala na mjestu današnje Sahat-kule. Geograf Ami Boué ga 1850. opisuje kao veliko selo, ali krajem 19. vijeka Gostivar službeno postaje centar kaze (općine) i formira svoju čaršiju sa utorkom kao pijačnim danom. Bugarski etnograf Vasil Kanchov bilježi 1900. godine da grad ima 3.735 stanovnika.
Moderno doba Tokom Drugog svjetskog rata, regija je pretrpjela teške sukobe s balističkim snagama. Prema službenim evidencijama, 41 stanovnik grada zaveden je kao žrtva Drugog svjetskog rata. U novijoj historiji ističu se nemiri iz jula 1997. godine, kada su četiri civila poginula tokom policijske akcije uklanjanja nelegalno istaknutih zastava Republike Albanije ispred općinske zgrade.
Demografija mini|Šetnica pored Vardara Prema službenom popisu iz 2002. godine, uži dio grada Gostivara imao je 35.847 stanovnika sa sljedećim etničkim sastavom:Macedonian Census (2002), Book 5 - Total population according to the Ethnic Affiliation, Mother Tongue and Religion, The State Statistical Office, Skopje, 2002, str. 87, 224, 361. Albanci: 16.890 (47,1%) Makedonci: 11.885 (33,2%) Turci: 4.559 (12,7%) Romi: 1.899 (5,3%) Ostali: 614 (1,7%)
Religijski sastav grada činili su većinski muslimani (66,1%) i pravoslavni kršćani (33,1%). mini|Centar Gostivara
Naselja u Općini Gostivar Pored samog grada Gostivara, u sastav općine ulaze i 33 seoska naselja: Balin Dol, Belovište, Brodec, Vrutok, Gornja Banjica, Gornja Đonovica, Gornje Jelovce, Debreše, Donja Banjica, Donja Đonovica, Donje Jelovce, Železna Reka, Zdunje, Korito, Kunovo, Lakavica, Lešnica, Malo Turčane, Merdita, Mitrovi Krsti, Negotino, Padalište, Pečkovo, Simnica, Srbinovo, Sušica, Strajane, Raven, Rečane, Trnovo, Tumčevište, Forino, Čajle i Čegrane.
Privreda i turizam mini|Gostivar, razglednica 1921 Gostivar je važno ekonomsko čvorište Pologa. Pored tradicionalnih zanata koji izumiru, razvijeni su trgovina i industrija (pogoni "Silika", "Vardar Dolomit", te tekstilna i mlinarska industrija). Tokom 2015. godine privreda je osnažena otvaranjem novog velikog pogona za proizvodnju automobilskih dijelova.
Grad je ulazna tačka za Nacionalni park Mavrovo i skijaške terene na planini Bistra. Šar planina nudi velike potencijale za planinarstvo i stočarstvo, a regija je poznata po autohtonim vrstama sireva. U blizini se nalazi i poznati zimski centar Popova Šapka.
Sport Najpoznatije sportsko društvo je košarkaški klub KK Gostivar (osnovan 1954. kao KK Mavrovo), koji je tri puta bio republički prvak. U nogometu grad predstavlja klub KF Gostivari koji igra na Gradskom stadionu, dok u rukometu djeluje klub RK Panteri.
Reference
Kategorija:Općina Gostivar Kategorija:Općine u Sjevernoj Makedoniji Kategorija:Sjeverna Makedonija Kategorija:Gradovi u Sjevernoj Makedoniji