Эле́ктра ( — бурштын) — у старажытнагрэчаскай міфалогііМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т. 2. С. 660; Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка Э II 16; VI 24.27-28 дачка Агамемнана і Клітэмнестры, упадабаная гераіня грэчаскіх трагедый. Эпас Гамера не ведае Электры; яе ўпершыню ўвялі ў свае творы лірычныя паэты, якія адпісвалі вобраз Электры трагікам. Разам з Антыгонай яна складае адно з упрыгажэнняў грэчаскай драмы.
Дзеючай асобай Электра выведзена ў трагедыі Эсхіла «Хаэфоры», у Сафокла ў трагедыі «Электра», у Еўрыпіда ў трагедыях «Электра» і «Арэст», у Сенекі ў трагедыі «Агамемнан».
Паводле Сафокла Паводле найбольш распаўсюджанага падання (Сафокл), калі Эгісф забіў Агамемнана, Клітэмнестра жадала загубіць і малалетняга Арэста, брата Электры, але Электра выратавала яго і перадала старому дзядзьку, які адвёў хлопчыка да цара Крысы (у Факідзе), Строфія; там Арэст і быў выгадаваны, разам з сынам Строфія, Піладам. Электра засталася ў бацькоўскім доме, дзе ёй прыйшлося весці вельмі цяжкае жыццё: не быўшы ў стане забыцца пра забітага бацьку, яна пралівала ўвесь час слёзы і атручвала спакой злачыннай пары. Клітэмнестра не магла прабачыць Электры таго, што апошняя выратавала Арэста, які пасля мог з’явіцца мсціўцам за Агамемнана. На 8-ы год пасля забіцця Агамемнана ў Мікены вярнуўся Арэст, каб па загадзе дэльфійскага бога Апалона адпомсціць за забітага бацьку. Электра, якая мела цвёрды і моцны характар, заахвоціла нерашучага Арэста прывесці ў выкананне загад бога, і ён, у замяшанні, забіў спачатку Клітэмнестру, а затым і Эгісфа.
Паводле Еўрыпіда У дзяцінстве яна была заручана з КастарамЕўрыпід. Электра 312. Па Еўрыпіду, Эгісф пасля забіцця Агамемнана выдаў Электру за простага селяніна, каб яе дзеці не маглі мець прэтэнзій на прастол Агамемнана, як народжаныя не ад царскай крыві; але муж Электры пакінуў яе дзяўчынайЕўрыпід. Электра 33-47. Праз восем гадоў у халупу Электры прыйшоў Арэст, які вярнуўся з Факіды, і, абмеркаваўшы з сястрой план месці, забіў спярша Эгісфа падчас ахвярапрынашэння, а затым, пасля доўгіх ваганняў, і сваю маці Клітэмнестру ў халупе Электры, куды яе прывяла зманам ЭлектраЕўрыпід. Электра 1225.
Далейшае жыццё Электра стала жонкай ПіладаЕўрыпід. Электра 1249; Арэст 1658. Гісторык Геланік паведамляе, што яна нарадзіла Піладу сыноў Медонта і Строфія. Яе магіла ў МікенахПаўсаній. Апісанне Элады II 16, 7.
У гонар Электры названы астэроід (130) Электра, адкрыты ў 1873 годзе.
Сюжэт у мастацтве
Арэстэя (458 да н.э.), трылогія Эсхіла Электра (раней за 409 да н.э.), трагедыя Сафокла Электра (пасля 413 да н.э.), трагедыя Еўрыпіда Электра (1558), драма Арэст у Аргасе (1685), опера Электра (1708), трагедыя Электра (1782), опера Андрэ Грэтры Электра (1787), опера Электра (1901), драма Беніта Перэс-Гальдоса Электра (1904), драма Гуга фон Гофмансталя Электра (1909), опера Рыхарда Штрауса, па лібрэта Гофмансталя Жалоба — доля Электры (1931, фільм 1947), трылогія Юджына О’Ніла Электра (1937), драма Жана Жыраду Мухі (1943), драма Жана-Поля Сартра Электра (1944), трагедыя Герхарта Гаўптмана Электра, ці Маскі скінуты, драма Маргерыт Юрсенар Электра (1962), фільм Міхаліса Какаяніса (у загалоўнай ролі ) Электра (1962), опера Жалоба — доля Электры (1967), опера па драме О’Ніла Каханне маё, Электра (1974), фільм Міклаша Янча (у загалоўнай ролі Мары Тэрэчык) Электра (апубл. 1995), драма Даніла Кіша Электрычнасць (2005), п’еса амерыканскага драматурга , якая мадэрнізуе сюжэт Зганьбаваная Электра (2005), п’еса чылійскага драматурга
Гл. таксама Комплекс Электры
Крыніцы
Спасылкі
Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў Катэгорыя:Міфы Аргаліды