Эндру Карнегі () — шатландска-амерыканскі прамысловы магнат і філантроп. Карнегі ўзначаліў пашырэнне амерыканскай сталеліцейнай прамысловасці ў канцы 19 стагоддзя і стаў адным з самых багатых амерыканцаў у гісторыі.listed at 372 billion 2014 USD by Jacob Davidson, time.com The 10 Richest People of All Time "Rockefeller gets all the press, but Andrew Carnegie may be the richest American of all time. The Scottish immigrant sold his company, U.S. Steel, to J. P. Morgan for $480 million in 1901. That sum equates to slightly over 2.1 percent of U.S. GDP at the time, giving Carnegie an economic power equivalent to $372 billion in 2014."
Ён стаў вядучым філантропам у Злучаных Штатах, Вялікабрытаніі і Брытанскай імперыі. За апошнія 18 гадоў свайго жыцця ён ахвяраваў каля 350 мільёнаў долараў (што эквівалентна 6,9 мільярдам долараў у доларах 2025 года), амаль 90 працэнтаў свайго багацця, дабрачынным арганізацыям, фондам і ўніверсітэтам. У артыкуле 1889 года пад назвай «Евангелле багацця» () ён заклікаў багатых выкарыстоўваць сваё багацце для паляпшэння грамадства, выказваў падтрымку прагрэсіўнаму падаткаабкладанню і падатку на спадчыну, а таксама стымуляваў хвалю філантропіі.
Карнегі нарадзіўся ў Данфермліне, Шатландыя. Ён іміграваў у месца, дзе цяпер Пітсбург, штат Пенсільванія, разам з бацькамі ў 1848 годзе ва ўзросце 12 гадоў. Карнегі пачаў працаваць на баваўнянай фабрыцы, а пазней працаваў тэлеграфістам. Да 1860-х гадоў ён ужо ўклаў грошы ў чыгункі, спальныя вагоны, масты і нафтавыя вышкі. Ён назапасіў яшчэ большае багацце, працуючы прадаўцом аблігацый, збіраючы грошы для амерыканскіх прадпрыемстваў у Еўропе. Ён заснаваў Пітсбургскую сталеліцейную кампанію Carnegie Steel Company, якую ў 1901 годзе прадаў Дж. П. Моргану за 303 450 000 долараў.. Пасля продажу Carnegie Steel ён абышоў Джона Д. Рокфелера як найбагацейшы амерыканец таго часу.
Астатнюю частку свайго жыцця Карнегі прысвяціў маштабнай філантропіі, надаючы асаблівую ўвагу стварэнню мясцовых бібліятэк, працы дзеля міру ва ўсім свеце, адукацыі і навуковых даследаваннях. Ён фінансаваў Карнегі-хол у Нью-Ёрку, Палац міру ў Гаазе, заснаваў дабрачнную Карпарацыю Карнегі ў Нью-Ёрку, Фонд Карнегі за міжнародны мір, Інстытут Карнегі па пытаннях навукі, Фонд Карнегі для ўніверсітэтаў Шатландыі, Фонд герояў Карнегі, Універсітэт Карнегі-Мелана, Музеі Карнегі ў Пітсбургу і інш.
Зноскі
Спасылкі
Documentary: "Andrew Carnegie: Rags to Riches, Power to Peace". Archived April 6, 2019, at the Wayback Machine Carnegie Birthplace Museum website Booknotes interview with Peter Krass on Carnegie, November 24, 2002. Marguerite Martyn, "Andrew Carnegie on Prosperity, Income Tax, and the Blessings of Poverty," May 1, 1914, City Desk Publishing
Катэгорыя:Члены Амерыканскага філасофскага таварыства Катэгорыя:Постаці Данфермліна Катэгорыя:Пахаваныя на могілках «Сонная лагчына» Катэгорыя:Прамыслоўцы ЗША Катэгорыя:Мільярдэры ЗША Катэгорыя:Памерлі ў 1919 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1835 годзе Катэгорыя:Філантропы ЗША