Знікненне Ан-72 над Атлантыкай — авіяцыйнае здарэнне, што адбылося, па розных дадзеных, 22 або 23 снежня 1997 года, калі самалёт Ан-72 малдаўскай авіякампаніі Renan выконваў грузавы рэйс па маршруце Абіджан—Рунду і бясследна знік. Па некаторых дадзеных, самалёт быў збіты ВПС Анголы. Усе 11 чалавек, якія знаходзіліся на борце, былі прызнаныя загінулымі.
Перадгісторыя
У 1990-я гады пасля распаду СССР многія высокакваліфікаваныя спецыялісты, уключаючы ваенных і грамадзянскіх лётчыкаў, апынуліся без працы. Зарплата пілота ў краінах СНД была 50—100 долараў ЗША, а іх заходнія калегі атрымлівалі да 18 тысяч долараў у месяц. У пошуках заробку лётчыкі з былога СССР згаджаліся працаваць у развіваных краінах, у першую чаргу ў Афрыцы, за 1—3 тысячы долараў у месяц.
Кантракты часта складаліся непісьменна з юрыдычнага пункту гледжання, лётчыкі не маглі кантраляваць змест грузу і вымушаныя былі працаваць «на свой страх і рызыку». Складаная ваенна-палітычная абстаноўка ў такіх краінах, як Ангола (дзе ішла грамадзянская вайна), трапічныя ліўні, дрэнныя ўзлётна-пасадачныя палосы і карупцыя сярод мясцовых чыноўнікаў сур’ёзна ўскладнялі працу экіпажаў з СНД. Толькі за чатыры месяцы 1999 года ў Анголе было збіта 8 самалётаў з расійскімі экіпажамі. Агулам у 1990-я гады ў Анголе загінула і прапала без вестак 17 экіпажаў.
Самалёт Зніклы самалёт — Ан-72 (бартавы нумар ER-ACF, завадскі 36572094888). Абсталёўваўся двума рухавікамі Д-36 і належаў малдаўскай транспартна-камерцыйнай авіякампаніі «Рэнан» (Renan). У снежні 1997 года ён працаваў па кантракце з кангалезскай авіякампаніяй «Эйр Пелікан» (Air Pelican). Згодна з заявамі прадстаўнікоў «Эйр Пелікан», самалёт выкарыстоўваўся для «транспарціроўкі тавараў народнага спажывання ўнутры афрыканскага кантынента».
Экіпаж і пасажыры На борце знаходзіліся шэсць членаў экіпажа — грамадзяне Малдовы. Камандзірам паветранага судна быў Павел Карчынскі, выпускнік Акцюбінскага вышэйшага лётнага вучылішча, пілот міжнароднага класа. Астатнія члены экіпажа: Анатоль Лемешкін, Валерый Кулагін, Міхаіл Сафронавіч, Аляксандр Калеснікаў, Пётр Крыстаеў. На борце таксама знаходзіліся пяць пасажыраў —грамадзян Лівана. Усяго на борце было 11 чалавек.
Ход падзей
22 снежня 1997 года Ан-72 вылецеў з Кішынёва. Па заяве авіякампаніі «Эйр Пелікан», самалёт узяў курс на Намібію. Аднак расследаванне, праведзенае авіякампаніяй «Рэнан», паказала, што 22 снежня Ан-72 прызямліўся ў аэрапорце Андула (Ангола), які ў той час кантраляваўся апазіцыйным рухам УНІТА. Адтуль на наступны дзень, 23 снежня, ён павінен быў вылецець у Абіджан (сталіца Кот-д’Івуар а) з грузам алмазаў.
Аднак па іншых дадзеных, самалёт вылецеў з івуарыйскага аэрапорта Абіджана 22 снежня 1997 года а 15:25 UTC. Ён ішоў у Рунду (Намібія) з грузам на борце. Разліковы час прыбыцця складаў 07:00 UTC наступнага дня.
Падчас палёту ўздоўж узбярэжжа Анголы экіпаж звязаўся са службамі кіравання паветраным рухам. Дыспетчары запатрабавалі рухацца ўглыб тэрыторыі Анголы для праходжання кантролю, аднак экіпаж паветранага судна адмовіўся выконваць гэтае патрабаванне і працягнуў палёт па ранейшым маршруце.
З гэтага моманту сляды самалёта губляюцца. На ўсе запыты ангольскі ўрад адказваў, што дадзенага самалёта на іх тэрыторыі няма. Ні пра шасцярых членаў экіпажа, ні пра пецярых ліванскіх пасажырах нічога не вядома да гэтага часу. Па дадзеных сваякоў, 22 снежня камандзір экіпажа Павел Гарчынскі тэлефанаваў у офіс «Рэнан» і паведаміў, што дакументы на зваротны вылет атрыманы, аднак 23 снежня экіпаж не выйшаў на сувязь.
Наступствы Пасля знікнення самалёта ўласнік распачаў спробу схаваць факт катастрофы. На працягу некаторага часу ён паведамляў, што самалёту нібыта прысвоена новая рэгістрацыя — ER-AER, якая ў рэчаіснасці была фальшывай.
Авіякампанія «Рэнан» правяла ўласнае расследаванне, падчас якога яе дырэктар А. Гросул лётаў у ПАР і Абіджан. Паводле яго сцвярджэнняў, французскія лётчыкі выраблялі аблёт у паўднёвай частцы Анголы і нібыта бачылі Ан-72, але не змаглі ўсталяваць сувязь з экіпажам з-за складанай палітычнай абстаноўкі. Аднак сваякі зніклых выказвалі сумнеў у эфектыўнасці гэтых пошукаў і лічылі, што авіякампаніі было больш выгадна атрымаць страхоўку за самалёт, чым марнаваць сродкі на вышук людзей.
Сваякі членаў экіпажа звярталіся ў МЗС Малдовы, МЗС Расіі, Інтэрпол, Міжнародны камітэт Чырвонага Крыжа і нават у перадачу «Жди меня». Інтэрпол выказваў гатоўнасць дапамагчы ў вышуку, але, па звестках малдаўскіх журналістаў, авіякампанія ад гэтай дапамогі адмовілася. МЗС Малдовы, па сцвярджэнні бацькі камандзіра экіпажа Васіля Гарчынскага, спачатку фактычна праігнараваў запыты сваякоў.
Праз гады, авіякампанія «Рэнан» выканала свае абавязацельствы перад сваякамі, аказаўшы ім маральную і матэрыяльную падтрымку, аднак таямніца знікнення экіпажа засталася нераскрытай. На 2021 год ніякай новай інфармацыі аб зніклым самалёце не паступала.
Версіі Адна з самых распаўсюджаных версій заключаецца ў тым, што Ан-72 быў збіты ангольскімі ВПС над Атлантычным акіянам. Паведамлялася, што пасля таго, як экіпаж адмовіў дыспетчарам у патрабаванні прытрымлівацца ўглыб Анголы для праходжання кантролю, ангольскія вайскоўцы прынялі пастанову знішчыць самалёт. Ангольскія ўлады ж на працягу многіх гадоў адмаўлялі сам факт знаходжання самалёта ў іх паветранай прасторы.
Крыніцы
Катэгорыя:Катастрофы 1997 года Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Анголе Катэгорыя:Снежань 1997 года Катэгорыя:Падзеі 22 снежня