Тында́рэй (, іан.-ат. ) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі, цар Спарты, муж Леды. Паводле міфаў, Леда нарадзіла ад яго Клітэмнестру і Кастара, а ад Зеўса — Алену і Палідэўка.
Паходжанне і выгнанне Тындарэй належаў да спартанскага царскага роду. Яго бацькам называюць альбо Перыера, альбо яго сына Эбала — прамога нашчадка Лакедэмона (сына Зеўса і першага цара Спарты). Паводле альтэрнатыўнай версіі, Перыер быў царом Месеніі. Праз маці (ці бабулю) Гаргафону Тындарэй паходзіў ад Персея, а ў выпадку бацькоўства Эбала яго маці была дрыяда Батыя. Крыніцы называюць яго братамі Афарэя, Леўкіпа, Ікарыя і Гіпакаонта, які паводле адной з версій быў старэйшым пазашлюбным сынам Эбала.
Пасля смерці бацькі Тындарэй быў вымушаны пакінуць радзіму. Гіпакаонт захапіў уладу і выгнаў яго разам з Ікарыем (хоць часам сцвярджаецца, што Ікарый падтрымаў Гіпакаонта і выгнаны быў толькі Тындарэй)Паўсаній. Апісанне Элады, III, 1, 4.. Герой адправіўся ў Акарнанію, дзе браты ўзначалілі групу спартанскіх каланістаў і дапамаглі цару Этоліі Фестыю ў вайне з суседзямі. Фестый аддаў Тындарэю частку заваяваных зямель і выдаў за яго сваю дачку Леду. Пазней Гіпакаонт быў забіты Гераклам, і Тындарэй вярнуўся на радзіму, дзе атрымаў ад Геракла царскую ўладу. Падчас выгнання ён мог жыць таксама ў ФаламахПаўсаній. Апісанне Элады, III, 1, 4. ці ў ПеланеПаўсаній. Апісанне Элады, III, 21, 2.. Геракліды пазней заяўлялі, што Тындарэй атрымаў зямлю ад Геракла толькі на захаваннеПаўсаній. Апісанне Элады, II, 18, 7..
Царстваванне і міфы Дзецьмі Тындарэя і Леды былі Тымандра, Клістэмнестра, Філаноя і Кастар (пры гэтым Полідэўка і Алену яна нарадзіла ад Зеўса)Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка, III, 10, 6-7.. Калі да Алены пачалі сватацца шматлікія героі, Тындарэй паводле парады Адысея дазволіў ёй самой выбраць мужа. Яна выбрала МенелаяГігін. Міфы 78 . Каб пазбегнуць вайны паміж прэтэндэнтамі, Тындарэй прынёс у ахвяру каня і ўзяў з усіх жаніхоў клятву абараняць шлюб Алены. Гэтая падзея стала вядома як «клятва Тындарэя». «Надмагільны помнік каня» паказвалі каля СпартыПаўсаній. Апісанне Элады, III, 20, 9..
Тындарэй аднойчы забыўся здзейсніць ахвярапрынашэнне Афрадыце, з-за чаго багіня асудзіла яго дачок на мнагамужжаСтэсіхор. Елена, фр. 223 Пэйдж.. Мастак пачаў будаўніцтва храма Афіны Паліухас (Меднадомнай) у Спарце, але не закончыў ягоПаўсаній. Апісанне Элады, III, 17, 2.. Ён таксама дапамог Агамемнану вярнуць уладу ў Мікенах, выгнаўшы Фіеста. У рэшце рэшт Тындарэй альбо саступіў трон Менелаю, альбо памёр, пакінуўшы яму ўладу. Паводле Паніясіда, герой быў уваскрэшаны Асклепіем. Некаторыя крыніцы паведамляюць, што Тындарэй прыцягнуў да суда свайго ўнука Арэста за забойства Клістэмнестры, што прывяло да выгнання АрэстаПсеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка, Э VI 25; Гігін. Міфы, 119..
Памяць Надмагільны помнік Тындарэю знаходзіўся ў Спарце каля храма Зеўса Касмета. Герой з’яўляецца дзеючай асобай трагедый Сафокла («Тындарэй»), Еўрыпіда («Арэст») і Нікамаха.
Крыніцы
Літаратура
Спасылкі
Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў Катэгорыя:Міфы Лаконікі Катэгорыя:Цары Спарты Катэгорыя:Леда