Ада́д, або Аду (; ідэаграфіка: dIM, d10, dNI2, 𒀭𒅎 D IM) — у шумера-акадскай міфалогіі бог грому, навальніцы і ветру. Увасабляе як згубныя, так і пладаносныя сілы прыроды. У тэкстах на акадскай мове гэтым імем таксама пазначалі шумерскага бога Ішкура, вобраз якога з часам зліўся з вобразам Адада. Вядомы са стараакадскага перыяду.
Імя і паходжанне Імя бога мае семіцкія карані і ўзыходзіць да кораня *hdd. Само слова addu ў перакладзе з акадскай азначае «навальніца». Ад гэтага ж кораня паходзіць імя заходнесеміцкага бога навальніцы Хадада (Хаду).
На акадскай мове Адад таксама вядомы як Раману («Грымотнік»). Раней многія вучоныя лічылі Раману самастойным акадскім богам, але пазней ён быў атаясамлены з Ададам. Хоць Адад узнік у паўночнай Месапатаміі, яго ідэнтыфікавалі па той жа шумераграме dIM, якая пазначала Ішкура на поўдні. Роля Ішкура ў шумерскай міфалогіі была меншай, магчыма з-за кліматычных асаблівасцей (меншая колькасць дажджоў і бур), а таксама таму, што рысы грамаверцаў мелі вярхоўныя багі Энліль і Нінурта.
Адада таксама атаясамлівалі з анаталійскім богам буры Тэшубам.
Характарыстыка і функцыі Адад увасабляе дваякую сутнасць прыродных стыхій. З аднаго боку, ён даруе жыццё, пасылаючы дождж ва ўстаноўлены час і робячы зямлю ўрадлівай. З іншага боку, ён насылае буры, вятры і маланкі, якія нясуць разбурэнне і спусташэнне. Адзін з эпітэтаў Адада — «спадар плаціны нябёсаў, які даруе ўрадлівасць і насылае засуху».
Ён лічыўся заступнікам жывёлагадоўлі, палявання, земляробства і ваенных паходаў. Разам з богам сонца Шамашам Адад выступаў як бог аракулаў і варажбы, да якога звярталіся для вызначэння боскай волі.
Іканаграфія і атрыбуты Адад маляваўся з молатам у адной руцэ і пуком маланак у другой. Часта яго выяўлялі ў рагатым шлеме. Эмблемай бога звычайна быў двухзубец ці трызубец маланкі. У іканаграфіі з вобразам Адада цесна звязаны бык як сімвал урадлівасці і неўтаймоўнасці.
Сям'я і сувязі У генеалогіі Адад/Ішкур часта згадваецца як сын бога неба Ану або бога паветра Энліля. Часам яго называюць сынам бога месяца Наны (Сіна) і багіні Нінгаль, братам Уту (Шамаша) і Інаны (Іштар).
Яго жонкай (як у ранніх шумерскіх, так і ў позніх асірыйскіх тэкстах) лічылася багіня зерня Шала. Бог агню Гібіл (Гіра) часта лічыўся іх сынам.
Культ Культ Адада шырока распаўсюдзіўся ў Месапатаміі пасля Старававілонскага царства. Асноўнымі месцамі ўшанавання былі Энегі (каля Ура), Мурум і Вавілон. Важным цэнтрам культу была Каркара на поўдні. У горадзе Ашур у перыяд Сярэднеасірыйскага царства існаваў агульны храм Ану і Адада. Імя Адада часта сустракаецца ў імёнах асірыйскіх цароў.
Крыніцы
Літаратура
Спасылкі
Катэгорыя:Шумера-акадская міфалогія Катэгорыя:Багі паветра Катэгорыя:Багі ўрадлівасці Катэгорыя:Багі грому Катэгорыя:Багі вайны