Вале́т (таксама ніжнік) — ігральная карта з выявай маладога чалавека. У стандартнай французскай калодзе чацвёртая па старшынству ігральная карта, якая займае месца паміж дзясяткай і дамай (мае намінал 11).
У нямецкай і швейцарскай калодах аналагам валета з’яўляецца ніжнік (унтар).
Назва і паходжанне Слова «валет» паходзіць ад французскага valet («слуга»), якое трапіла ў беларускую мову праз рускую.
Сустракаецца таксама назва ніжнік, якая была ўспадкаваная ад больш ранніх калод. Назва «ніжнік» запазычана з польскай мовы (). Этымалогія слова звязана з прыметнікам «ніжні» (той, які знаходзіцца ў паслядоўнасці буйных карт на самым нізе).
Прататыпы персанажаў У сярэднявечнай Францыі (Парыжскі ўзор), дзе склаўся сучасны дызайн карт, кожная фігура мела свайго гістарычнага або міфалагічнага прататыпа: Піковы (віновы) валет — Аж’е Датчанін (Hogier), рыцар Карла Вялікага і герой французскага эпасу. Чырвовы валет — Ла Гір (Lahire), французскі палкаводзец эпохі Стагадовай вайны, паплечнік Жанны д’Арк. Званковы (бубновы) валет — Гектар (Hector), траянскі герой, правадыр траянскага войска ў «Іліядзе». Трэфовы валет — Ланселот (Lancelot), рыцар Круглага стала караля Артура.
У англа-амерыканскай традыцыі канкрэтных прататыпаў няма.
Абазначэнне У розных краінах валет абазначаецца па-рознаму ў залежнасці ад мовы: V — ад фр.: Valet (Францыя). J — ад англ.: Jack (ЗША, Вялікабрытанія). Раней у Англіі выкарыстоўвалася абазначэнне Kn (ад Knave — «слуга», «нягоднік»), але яно было заменена на J, каб пазбегнуць блытаніны з каралём (K). B — ад ням.: Bube («хлопчык», «слуга») або нідэрл.: Boer («селянін»). W — ад польск.: Walet. В — ад руск.: Валет.
У культуры Вобраз валета сустракаецца ў мастацтве і літаратуры: «Бубновы валет» — таварыства мастакоў-авангардыстаў у Расіі пачатку XX стагоддзя. «Чырвовы валет» (The Knave of Hearts) — персанаж кнігі Льюіса Кэрала «Аліса ў Краіне цудаў», якога судзяць за крадзеж піражкоў. «Валет і Дама» — песня расійскага рок-гурта «Король и Шут» (1996). «Кароль, дама, валет» — раман Уладзіміра Набокава.
Галерэя
Французская калода (Парыжскі ўзор)
Англа-амерыканскі ўзор
Рускі (Атласны) ўзор
Марсельскае таро
Коды сімвала У стандарце Unicode для валетаў прадугледжаны спецыяльныя сімвалы: 🂻 (U+1F0BB) — Чырвовы валет 🃋 (U+1F0CB) — Званковы валет 🂫 (U+1F0AB) — Піковы валет 🃛 (U+1F0DB) — Трэфовы валет
Крыніцы
Спасылкі
Катэгорыя:Ігральныя карты