Засуха 4200 гадоў таму (2100-я гг. да н. э.) — адна з найбольш цяжкіх, па выкліканых ёю сацыяльных узрушэннях, кліматычных падзей галацэну. Засуха доўжылася на працягу ўсяго XXII стагоддзя да н.э. і, імаверна, спрыяла падзенню Старога царства ў Егіпце і Акадскай імперыі ў Месапатаміі. Засуха магла таксама прывесці да перасялення на паўднёвы ўсход носьбітаў Харапскай цывілізацыі.

Крыніца ў Месапатаміі каля 2100 года да н.э. супадае з астуджэннем клімату ў Паўночнай Атлантыцы (адзін з ) . Фаза інтэнсіўнай каля 2200 года да н.э. мае свае маркеры ў Паўночнай Афрыцы, на Блізкім Усходзе, Чырвоным моры, Аравійскім паўвостраве , Персідскім заліве, Індыйскім субкантыненце і цэнтральнай частцы Паўночнай Амерыкі, а таксама ледавіковых адкладах горнай часткі заходняй Канады.

Мяжа стэпаў і лесастэпаў на Сярэднярускім узвышшы 4000 гадоў таму знаходзілася на паўночны захад ад сучаснай на 140—200 кмЧендев Ю. Г. Закономерности формирования лесостепного ландшафта на территории Среднерусской возвышенности (по результатам почвенно-эволюционных исследований) // Научные ведомости № 180 3 (43) 2008.. У першая палова характарызавацца арыдызацыяй клімату. Найбольшая арыдызацыя адзначана 4200-3700 гадоў тамуИванова С. В. Бронзовый век Северо-Западного ПричерноморьяЛисецкий Ф. Н., Голеусов П. В., Чепелев О. А. Развитие чернозёмов днестровско-прутского междуречья в голоцене // Генезис и география // Почвоведение, 2013, № 5, с. 540—555.. Паводле даных археолагаў, на тэрыторыі прычерноморскіх стэпаў і на Паўночным Каўказе няма ніводнага пахавання з датыроўкай паміж 4100 і 3900 гадоў таму. Даныя краніялогіі сведчаць аб рэзкай змене насельніцтва ў паўднёварускіх стэпах: практычна знікае, змяніўшыся прышлым насельніцтвам цэнтральнаеўрапейскага і каўказскага паходжання ( і культуры)Мимоход Р. А. и др. Палеоэкология-культурогенез-металлопроизводство: причины и механизмы смены эпох в культурном пространстве юга Восточной Европы в конце средней-начале поздней бронзы // Российская археология. 2022. №. 1. С. 24-38.Казарницкий А. А. Краниологические данные о миграциях с запада в Восточную Европу в посткатакомбное время // Camera praehistorica. 2022. № 2 (9). С. 134—144..

Каля 2150 года да н. з прычыны нізкага разліву Ніла спыніла сваё існаванне Старое царства у Егіпце. Голад, грамадскія беспарадкі і раздробленасць працягваліся прыблізна 40 гадоў, пакуль Егіпет не быў паэтапна аб’яднаны ў Сярэдняе царства. У сярэдзіне таго ж стагоддзя горцы-гутыі спусціліся з хрыбтоў Загрос і разбурылі Акад. Мусоны перасталі дасягаць гарадоў Індскай цывілізацыі, што прывяло да перасыхання і звязаных з ім ірыгацыйных каналаў, за якім рушыў услед адток насельніцтва з Пяцірэчча на ўсход.

У кітайскай пісьмовай традыцыі з гэтым часам звязана барацьба Юя Вялікага з катастрафічнымі разлівамі Хуанхэ. Археолагі фіксуюць у XXII стагоддзі да н. э. канчатковы заняпад .

Як мяркуецца, з драматычнай мнагастагоддзевай засухай, якая адбылася на вялікім Блізкім Усходзе, звязаны масавы прыток генаў ад да блізкаўсходніх прыручаных , які адбыўся каля 4 тысяч гадоў тамуAncient genomics pinpoint origin and rapid turnover of cattle in the Fertile Crescent , 2019Verdugo M. P. el al. Ancient cattle genomics, origins and rapid turnover in the Fertile Crescent , Science (2019).

Спасылкі

The Egyptian Old Kingdom, Sumer and Akkad The End of the Old Kingdom

Катэгорыя:Гісторыя клімату Катэгорыя:Палеакліматалогія Катэгорыя:Геаграфія Старажытнай Месапатаміі Катэгорыя:Старажытны Егіпет Катэгорыя:Старажытны Усход