Мефедрон (), 4-метылметкатынон (, скарочана ) — хімічнае злучэнне класа амфетамінаў падкласа катынонаў, псіхастымулятараў, эмпатаген і эйфарэтык.

Гісторыя

Адкрыццё Аб сінтэзе мефедрону у 1929 годзе Сэм дэ Бурнага Санчэс () у часопісе пад назвай талуіл-альфа-монаметыламінаэтылкетон.

Распаўсюд Першыя продажы мефедрону, верагодна, ажыццявіў у Ізраілі матэматык па імі Езэкііль Галан (), вядомы як Dr Z. З 2004 года ў гэтай краіне легальна прадавалася псіхаактыўнае рэчыва hagigat, якое змяшчае катынон, але калі катынон быў забаронены, то кампанія Neorganics замяніла яго на мефедрон і прадавала пад імем таблетак Neodoves да студзеня 2008 года, калі мефедрон быў забаронены ў Ізраілі.

The Psychonaut Research Project, арганізацыя ЕС, якая займаецца пошукам у інтэрнэце інфармацыі аб новых наркотыках, упершыню выявіла мефедрон ў 2008 годзе. Іх даследаванне паказала, што прэпарат упершыню стаў даступны для пакупкі ў інтэрнэце ў 2007 годзе праз брытанскія кантакты. Тым часам новае рэчыва стала абмяркоўвацца на інтэрнэт-форумах.

Мефедрон быў упершыню канфіскаваны праваахоўнымі органамі ў Францыі ў маі 2007 года, пасля таго як паліцыя адправіла на аналіз таблетку, якую яны палічылі як экстазі. Адкрыццё было апублікавана ў артыкуле пад назвай «Ці зʼяўляецца 4-метылэфедрон „экстазі“ дваццаць першага стагоддзя?» З 2008 года мефедрон, часта разам з , часта прадаваўся экстазі і іншых псіхаактыўных рэчываў. У сярэдзіне 2009 года мефедрон выяўляўся ў 20% таблетак экстазі ў Нідэрландах.

У Еўрапале адзначаецца, што ім стала вядома пра мефедрон у 2008 годзе, калі ён быў знойдзены ў Даніі, Фінляндыі і Вялікабрытаніі. Упраўленне па барацьбе з наркотыкамі ЗША адзначыла, што мефедрон прысутнічаў у краіне ў ліпені 2009 года. У кастрычніку 2009 года ў Нідэрландах былі арыштаваныя прадпрыемства па вытворчасці таблетак з парашку і чатыры звязаныя з ім склады, было канфіскавана больш за 130 кг мефедрону (прыкладна 260 тысяч таблетак). Да мая 2010 года мефедрон быў знойдзены ва ўсіх 22 краінах-чальцах ЕС, якія паведамлялі ў Еўрапал, а таксама ў Харватыі і Нарвегіі. У Расіі мефедрон зʼявіўся арыентоўна ў 2009 годзе.

«Солі»

Мефедрон у той час у большасці краін не падпадаў пад законы аб злоўжыванні рэчывамі і пазіцыянаваўся прадаўцамі як «легальны кайф» (), альтэрнатыва амфетаміну і какаіну. Але каб абыйсці патэнцыйны кантроль, мефедрон, нароўні з іншымі дызайнерскімі наркотыкамі, распаўсюджваўся ў ЗША і Еўропе, у тым ліку і ў постсавецкіх краінах, пад выглядам розных тэхнічных сродкаў: соляў для ваннаў, угнаенняў для раслін, сродкаў ад грызуноў, даследчых рэагентаў, ачышчальнікаў для шкла і нават асвяжальнік для пыласосаў, хоць ён ніколі не ўжываўся ні ў адным з гэтых якасцяў. Назва солі замацавалася ў рускай мове за мефедронам, альфай-ПВП і іншымі катынонамі і ўжываецца ў адносінах да іх і да гэтага часу. У рэкламе выкарыстоўваліся такія фразы, як: «прадукт, які вы мне прадалі, прымусіў мае стакроткі танцаваць і лілеі смяяцца», «кветкі вышынёй да неба» і т. п. Часта на ўпакоўцы быў надпіс «не для ўжывання чалавекам», «не правераны на прадмет бяспекі і таксічнасці». Зрэшты, і такі продаж быў няпраўны, так як заяўленыя ўласцівасці рэчыва не адпавядалі рэчаіснасці. Зрэшты, некаторыя анлайн-крамы ў гэты час адкрыта прадавалі мефедрон, як псіхаактыўнае рэчыва.

Апытанне, праведзенае ў канцы 2009 года Нацыянальным наркалагічным цэнтрам Вялікабрытаніі, паказаў, што 41% чытачоў часопіса Mixmag, прысвечанага клубнаму руху і электроннай танцавальнай музыцы, ужывалі мефедрон за апошні месяц, што рабіла яго шостым па папулярнасці клубным псіхаактыўным рэчывам пасля тытуню, алкаголю, марыхуаны, какаіну і метамфетаміну. Ірландскае даследаванне 2010 года людзей, якія праходзяць праграму лячэння гераінавай залежнасці метадонам, паказала, што 29 з 209 пацыентаў далі станоўчы вынік на ўжыванне мефедрона. Штогадовае апытанне людзей, якія рэгулярна ўжываюць экстазі, у Аўстраліі ў 2010 годзе паказала, што 21% апытаных ужывалі мефедрон, прычым 17% рабілі гэта за папярэднія шэсць месяцаў.

Выкарыстанне мефедрона ў Вялікабрытаніі хутка расло з лета 2009 года, ён стаў лёгкадаступны ў вулічных дылераў, на музычных фестывалях, ў хэдшопах і ў Інтэрнэце. Апытанне чытачоў Mixmag у 2009 годзе паказаў, што гэта чацвёрты па папулярнасці вулічны наркотык у Злучаным Каралеўстве пасля канабісу, какаіну і экстазі. Наркотык ўжывалі самыя розныя сацыяльныя групы. Даследнікі, работнікі дабрачынных арганізацый, настаўнікі і спажыўцы паведамлялі аб шырокім і рослым выкарыстанні прэпарата ў 2009 годзе. Апытанне 1000 вучняў сярэдніх школ і студэнтаў універсітэтаў у Шатландыі, праведзенае ў лютым 2010 года, паказаў, што 20% з іх раней прымалі мефедрон. Лічылася, што хуткі рост папулярнасці рэчыва звязаны з яго даступнасцю і легальнасцю, а таксама з моцным падзеннем чысціні экстазі, якое ў той час часта наогул не ўтрымлівала МДМА (у сувязі з выкліканысі дзеяннямі праваахоўных органаў недахопам яго прэкурсораў), забаронай некаторых раней легальных рэчываў (вытворных бензілпіперазіну, гама-бутыралактону) і ажыятажам у СМІ. Па даных 2010 года мефедрон у асноўным спажывала моладзь ва ўзросце ад 15 да 24 гадоў, часцей мужчыны, пераважна з гарадскіх раёнаў, якія часта наведваюць начныя клубы і танцавальныя мерапрыемствы.

Даследаванне, у якім аналізаваліся ўзоры мефедрону, набытыя праз Інтэрнэт у Вялікабрытаніі ў 2010 годзе, паказала, што дадзены прадукт быў рацэмічным (сумесь абодвух стэрэаізамераў) і меў высокую чысціню — больш за 99 %. Іншае даследаванне шасці узораў, таксама замоўленых праз Інтэрнэт у Вялікабрытаніі ў 2010 годзе, паказала, што ўзоры ўтрымлівалі вельмі мала арганічных прымесяў. У 2010 годзе былі пратэставаныя чатыры прадукты, якія прадаваліся ў хэдшопах Ірландыі, і было выяўлена, што яны ўтрымлівалі ад 82 да 14% мефедрону, некаторыя прадукты ўключалі бензакаін і кафеін. Нярэдка мефедрон прадаваўся ў сумесі іншымі катынонамі, уключаючы метылон, бутылон, , і метэдрон; а таксама ў сумесі з іншымі рэчывамі, такімі як МДМА, mCPP, кафеін і лактоза.

Даследаванне ў Паўночнай Ірландыі паказала, што нават у часы, калі мефедрон не быў забаронены, карыстальнікі не лічылі, што яго легальнасць кажа пра бяспеку. Гэта супярэчыла іншаму даследаванню з Новай Зеландыі, дзе спажыўцы, напрыклад, бензілпіперазіну думалі, што, паколькі яго ўжыванне законна, то ён бяспечны. У 2009 годзе палова апытаных карыстальнікаў з Вялікабрытаніі лічыла, што ўжыванне мефедрону гэтак жа небяспечна як і какаіну, аднак у той жа час 25% думалі, што ўжыванне мефедрону менш небяспечна, і яшчэ 25% прызнавалі яго цалкам бяспечным.

У сакавіку 2009 года брытанскі часопіс Druglink паведамляў, што сінтэз кілаграма мефедрону каштаваў усяго «пару сотняў фунтаў», у тым жа месяцы газета The Daily Telegraph паведаміла, што вытворцы зарабляюць «велізарныя сумы грошай» на яго продажы. У студзені 2010 года Druglink паведаміў, што дылеры ў Вялікабрытаніі марнуюць 2500 £ на дастаўку аднаго кілаграма мефедрону з Кітая, але могуць прадаць яго па 10 £ за грам, атрымаўшы прыбытак у памеры 7500 £. У больш позняй справаздачы, у сакавіку 2010 года, гаварылася, што аптовая цана мефедрону складала 4000 £ за кілаграм. У Аўстрыі ў 2009 годзе мефедрон з Кітая і Нідэрландаў прадаваўся оптам за 3-7 тысяч еўра за кг, тады як раздробная цана была 20-40 еўра за г.

Забарона Калі мефедрон быў нанова адкрыты ў 2003 годзе, яго захоўванне не было спецыяльна забаронена ні ў адной краіне. Такім чынам, мефедрон зʼяўляўся адным з мноства так званых дызайнерскіх наркотыкаў — рэчываў, аналагічным забароненым рэчывам, але не забароненых самі па сабе, і рэалізоўных легальна і паўлегальна. Аднак, калі яго выкарыстанне павялічылася і ў грамадстве пачалася маральная паніка, многія краіны неўзабаве прынялі законы, якія канкрэтна забараняюць яго захоўванне, продаж і вытворчасць.

Упершыню мефедрон быў абвешчаны незаконным у студзені 2008 года ў Ізраілі, дзе ён быў знойдзены ў такіх прадуктах, як таблеткі Neodoves, якія легальна выпускаліся. Пасля таго, як смерць маладой жанчыны ў Швецыі ў снежні 2008 года была звязана з ужываннем мефедрона, праз некалькі дзён ён быў класіфікаваны як небяспечнае рэчыва, што зрабіла яго продаж у Швецыі незаконным; у чэрвені 2009 года ён быў класіфікаваны як наркотык — і захоўванне 15 грамаў або больш вабіла за сабой як мінімум два гады турэмнага зняволення — больш працяглы тэрмін у пераліку на грам, чым за захоўванне какаіну або гераіну. У снежні 2008 года Данія таксама абвясціла яго незаконным, а ў Фінляндыі забаранілі яго захоўванне без рэцэпта.

У лістападзе 2009 года мефедрон быў класіфікаваны, як «наркатычнае або псіхатропнае» рэчыва і дададзены ў спіс кантраляваных рэчываў у Эстоніі. Тым часам яго ўвоз на Гернсі быў забаронены разам з іншымі на той момант легальнымі наркотыкамі, пазней у снежні 2009 года ён быў класіфікаваны на востраве, як прэпарат класа C, а ў красавіку 2010 года — класа B.

У 2010 годзе, калі выкарыстанне мефедрону стала больш распаўсюджаным, пра яго загаварылі афіцыйныя прадстаўнікі медыцынскай супольнасці, як пра апорную небяспеку для псіхічнага і фізічнага здароўя. У выніку многія краіны прынялі законы, якія забараняюць яго. У студзені ён стаў незаконным у Харватыі і Германіі, а ў лютым — у Румыніі і на Востраве Мэн. У сакавіку 2010 года ён быў класіфікаваны як нерэгулюемае рэчыва у Нідэрландах, што зрабіла яго продаж і распаўсюджванне незаконнымі. Увоз мефедрону ў Вялікабрытаніі быў забаронены 29 сакавіка 2010 года; з 16 красавіка 2010 года мефедрон і іншыя замешчаныя катыноны былі абвешчаныя ў Вялікабрытаніі наркотыкамі класа B. У маі 2010 года Ірландыя абвясціла мефедрон незаконным. У чэрвені за ёй рушылі ўслед Бельгія, Італія, Літва, Францыя і Нарвегія.

Пастановай Урада Расійскай Федэрацыі ад 29 ліпеня 2010 года № 578 «Аб унясенні змяненняў у некаторыя акты Урада Расійскай Федэрацыі ў сувязі з удасканаленнем кантролю за абаротам наркатычных сродкаў» мефедрон унесены ў Спіс i наркатычных сродкаў, абарот якіх у Расіі забаронены. Дадзеная пастанова апублікавана 4 жніўня 2010 года «О внесении изменений в некоторые акты Правительства Российской Федерации в связи с совершенствованием контроля за оборотом наркотических средств» / Российская газета — Федеральный выпуск № 5250 (171), 4 августа 2010 і ўступіла ў сілу 12 жніўня 2010 года. Аднак былі прэцэдэнты ўзбуджэння крымінальных спраў, звязаных з мефедронам, да ўнясення яго ў спіс забароненых прэпаратаў, у іх ён разглядаўся як аналаг забароненага катынонаПервое в России уголовное дело в отношении сбытчиков наркотических «солей для ванн» возбудили на Кубани. 21 июля 2010.

У жніўні 2010 года Аўстрыя і Польшча абвясцілі мефедрон незаконным, у верасні — Кітай, у лістападзе — Сінгапур. У снежні 2010 года па рэкамендацыі Еўрапейскага цэнтра маніторынгу наркотыкаў і нарказалежнасці мефедрон быў абвешчаны незаконным на ўсёй тэрыторыі Еўрапейскага Саюза, дзяржавы-члены, якія не забаранілі яго раней, павінны былі зрабіць гэта. У Швейцарыі мефедрон стаў незаконным у снежні 2010 года, у Венгрыі — у студзені 2011 года, у Іспаніі — у лютым 2011 года, у Францыі — у ліпені 2012 года, у Мексіцы — у 2014 годзе, у Грузіі — у 2018 годзе.

У некаторых краінах мефедрон канкрэтна не пазначаны як незаконны, але кантралюецца ў адпаведнасці з заканадаўствам, якое робіць злучэнні незаконнымі, калі яны зʼяўляюцца аналагамі ўжо пералічаных наркотыкаў. Такое заканадаўства, напрыклад, у Аўстраліі (як аналаг меткатынону; у 2015 годзе забаронены спецыяльна)Poisons Standard October 2015 https://www.comlaw.gov.au/Details/F2015L01534, у Новай Зеландыі, у Канадзе і ў ЗША (як аналаг меткатынону). У кастрычніку 2011 года мефедрон быў часова ўключаны ў Спіс I ЗША ў якасці кантраляванага рэчыва, у ліпені 2012 года мефедрон быў унесены ў гэты спіс на пастаяннай аснове.

Пасля забароны