Сакрэтныя турмы ЦРУ — засакрэчаныя ўстановы за межамі ЗША, дзе, па сцвярджэнні амерыканскіх уладаў, утрымліваліся падазраваныя ў тэрарыстычнай дзейнасці«Спецслужбами США осуществлялись незаконные аресты граждан на территории Европы» (Дик Марти // pk.kiev.ua, 28.06.2006).. Звесткі аб дадзеных засакрэчаных месцах былі апублікаваны праваабарончымі арганізацыямі і сусветнай прэсай. Пачынаючы з 2 лістапада 2005 года, дадзеныя звесткі з’явіліся і ў амерыканскай прэсе («The Washington Post»).

У 2006 годзе прэзідэнт ЗША Джордж Буш-малодшы афіцыйна прызнаў факт існавання такіх турмаў. У сваёй прамове на дадзеную тэму ён заявіў пра тое, што гэтыя ўстановы былі неабходны па меркаваннях бяспекі і што ўтрымліваліся там толькі асабліва небяспечныя асобы, падазраваныя ў тэрарызме.

Геаграфія

Таемныя турмы размяшчаліся, у прыватнасці, на тэрыторыі краін Усходняй Еўропы (Польшча і РумыніяМорозова В. И на Украине тюрьмы ЦРУ? // Красная звезда, 14.03.2006Моторный А. В лесах под Киевом… // Объектив-НоПо информации Дика Марти, тюрьмы были размещены в Польше и в Румынии с согласия президентов этих стран — ПАСЕ против ЦРУ // Росбалт, 25.06.2007). У чэрвені 2004 брытанская газета «The Observer» сцвярджала, што ў гэтай якасці выкарыстоўваюцца турма Аль-Тамара ў Марока, турма Мулхак аль-Мазра і штаб-кватэра мясцовай службы дзяржбяспекі ў Егіпце, а таксама ізалятары ў ЛітвеПалестинец решил судиться с Литвой из-за «тюрьмы ЦРУ» // Лента.ру, 28.10.2011, ПольшчыГлавная европейская тюрьма ЦРУ располагалась в Польше // Лента.ру, 09.12.2005, Катары, Саудаўскай Аравіі, Тайландзе і іншых краінах.

Прэзідэнт Польшчы Аляксандр Квасьнеўскі даў згоду на размяшчэнне амерыканскай сакрэтнай турмы пасля тэрактаў у ЗША 11 верасня 2001 года. Па словах палітыка, ён прыняў рашэнне на падставе кодэкса НАТА аб узаемнай дапамозе ў выпадку нападу пасля таго, як даведаўся пра гібель палякаў у Сусветным гандлёвым цэнтры.

Катаванні Пачынаючы з сакавіка 2002 на сакрэтных базах у Еўропе і Азіі стала ўжывацца так званая «пашыраная тэхніка вядзення допыту», якая цалкам афіцыйна дазваляе прымяненне шэрагу відаў катаванняў да зняволенагаСм. Подозреваемых в терроризме ЦРУ пытает творчеством Эминема // Лента.ру, 19.11.2005. У рамках гэтай «тэхнікі» дапытваных запалохваюць, б’юць, прымушаюць стаяць на месцы да сарака гадзін, пазбаўляюць сну на тэрмін да 180 гадзін, пакідаюць распранутымі ў халодных камерах, аглушаюць пры дапамозе гучнай музыкі, імітуюць утапленне. Наглядчыкі пагражалі фізічнымі расправамі над сем’ямі зняволеных, у тым ліку дзяцей. Катаванні шырока ўжываліся ў тым ліку ў дачыненні да невінаватых людзей.

Зняволеных закопвалі ў равах, свідравалі ім дрылём зубы і чарапы, ужывалі ў іх дачыненні сексуальны гвалтExclusive: Detainee alleges CIA sexual abuse, torture beyond Senate findings // Reuters, 02.06.2015. Прымяненне катаванняў пацвярджаў Крэйг Мюрэй, які паведаміў у інтэрв’ю французскай газеце «Le Temp», што ён быў непасрэдным сведкам катаванняў у сакрэтных турмах МІ-6, а таксама бачыў дзясяткі складзеных спецслужбамі дакументаў аб катаваннях у сакрэтных турмах са штампам па сведчаннях зняволенагаПАСЕ против ЦРУ — ПАСЕ, ЦРУ, секретные тюрьмы  // Росбалт, 25.06.2007.

У 2010 годзе міжнародная праваабарончая арганізацыя Physicians for Human Rights абвінаваціла лекараў ЦРУ ў саўдзеле пры катаваннях і вывучэнні метадаў павышэння іх эфектыўнасці.

У 2016 годзе Міністэрства замежных спраў Расіі заявіла аб неабходнасці прыцягнення да адказнасці за здзейсненыя ў сакрэтных турмах ЦРУ злачынствы кіраўнікоў тых краін, якія пагадзіліся размясціць іх на сваёй тэрыторыі.

Знішчэнне відэазапісаў допытаў 9 лістапада 2005 года амерыканскімі спецслужбамі знішчаны відэазапісы ЦРУ, на якіх змяшчаліся допыты меркаваных членаў Аль-Каіды Абу Зубайды (90 плёнак) і Абд аль-Рахіма аль-Нашыры (2 стужкі), праведзеныя ў 2002 годзе ў сакрэтнай турме ў Тайландзе. На дванаццаці стужках адлюстраваны допыты з выкарыстаннем «пашыраных метадаў» (катаванняў). Інфармацыя аб ліквідацыі відэазапісаў і іх змест сталі вядомы грамадскасці ў снежні 2007 года. У 2010 годзе спецыяльны пракурор Міністэрства юстыцыі Джон Дарэм, па выніках расследавання, пастанавіў не ўзбуджаць ніякіх крымінальных спраў супраць знішчальнікаў плёнак.

Закрыццё 23 студзеня 2009 года прэзідэнт ЗША Барак Абама выдаў указ аб закрыцці ўсіх сакрэтных турмаў ЦРУ.

У красавіку таго ж года дырэктар ЦРУ Леон Панета абвясціў аб ліквідацыі турмаў за мяжой.

Рашэнні ЕСПЧ Еўрапейскі суд па правах чалавека ў 2014 і 2018 гадах па пазовах Абд Рахіма Нашыры і Абу Зубайды прызнаў факты грубага парушэння правоў чалавека ў сакрэтных турмах ЦРУ на тэрыторыі ПольшчыЕСПЧ признал Польшу виновной по делу о секретных тюрьмах ЦРУ // РБК, 24.07.2014, Румыніі і ЛітвыЕСПЧ присудил по 100 тысяч евро компенсаций за пытки двум террористам — узникам тюрем ЦРУ в Румынии и Литве // NEWSru.com, 31.05.2018Цугцванг для Вильнюса: решение ЕСПЧ неприятно удивило власти Литвы // Вести.ру, 10 января 2022 і прысудзіў ім кампенсацыю.

У мастацтве На тэму сакрэтных турмаў ЦРУ зняты мастацкі фільм «Версія» (2007).

Заўвагі

Спасылкі Комментарий директора СВР Лебедева по вопросу Секретные тюрьмы ЦРУ // lenta.ru Доклад Amnesty International обвиняет ЦРУ в похищениях людей и пытках заключенных В плену у ЦРУ // Взгляд.ru Корабли-тюрьмы для подозреваемых в терроризме // inopressa.ru

Катэгорыя:Вайна супраць тэрарызму

Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі