Вялікае Княства Рускае (; ВКР) — назва Казацкай Украіны (частка Брацлаўскага, Кіеўскага і Чарнігаўскага ваяводстваў), па якой, паводле ўмоў Гадзяцкага дагавора, заключанага на казацкім радзе 16 верасня 1658 г., яна павінна была ўвайсці ў склад Рэспублікі трох народаў. Вялікае княства Рускае было выкрэслена, калі дагавор быў ратыфікаваны сеймам.«Под влиянием польской общественности и сильного диктата Ватикана сейм в мае 1659 г. принял Гадячский договор в более чем урезанном виде. Идея Княжества Русского вообще была уничтожена, равно как и положение о сохранении союза с Москвой. Отменялась и ликвидация унии, равно как и целый ряд других позитивных статей». Таирова-Яковлева Т. Г. Иван Выговский // Единорогъ. Материалы по военной истории Восточной Европы эпохи Средних веков и Раннего Нового времени. — М., 2009, вып. 1. — С. 249. — ISBN 978-5-91791-002-4.

Асноўныя прынцыпы Гадзяцкі дагавор прадугледжваў абмежаванне яго ўнутрыпалітычнага суверэнітэту, пазбаўленне правоў на знешнюю палітыку, аднаўленне існуючай сістэмы сацыяльна-эканамічных адносін у Хмяльніцкім.

Аўтарам канцэпцыі Вялікага Княства Рускага, а таксама яго першым і апошнім канцлерам быў Юрый Нямырыч, які ў красавіку 1659 г. выступіў з прамовай перад дэпутатамі сейма Рэчы Паспалітай у Варшаве.

Спробы ўрада Івана Выгоўскага вясной 1659 г. уключыць у склад княства Валынскае, Падольскае і Рускае ваяводствы, павялічыць казацкі рэестр да 60 тыс. і ліквідаваць унію пацярпелі няўдачу.

Пасля абвяшчэння Гадзяцкага дагавора пачалася маскоўска-ўкраінская вайна (1658-1659), якая завяршылася перамогай казацкіх войскаў пад Канатопам.

Аднак пасля гэтага пачаўся (пры актыўнай падтрымцы Масквы) казацкі рух супраць саюза з Польшчай, і ўвосень 1659 г. новы гетман Юрый Хмяльніцкі фактычна скасаваў пагадненне.

Глядзіце таксама

Великі князі Руські Вялікае Княства Рускае (1432—1435)

Крыніцы

Літаратура

В. Горобець. Велике князівство Руське // Політична енциклопедія / редкол.: Ю. Левенець (голова), Ю. Шаповал (заст. голови). — : Парламентське видавництво, 2011. — С. 88—89. — 808 с. — ISBN 978-966-611-818-2.

Спасылкі

В. М. Горобець. Велике князівство Руське // Велике князівство Руське // Великим Князівством Руським Україна побула півроку

Катэгорыя:Гісторыя Украіны з XIV стагоддзя па 1795 год