Napster ye un serviciu de distribución d'archivos de música (en formatu MP3). Foi la primera gran rede P2P d'intercambiu creáu por Sean Parker y Shawn Fanning. La so popularidá empezó mientres l'añu 2000. La so teunoloxía dexaba a los aficionaos a la música compartir les sos coleiciones de MP3 fácilmente con otros usuarios, lo qu'anició les protestes de les instituciones de proteición de derechos d'autor.
El serviciu ye llamáu Napster ("apigazador") pol seudónimu de Fanning (dizse que solía dormir enforma'l pigazu).
La primer versión de Napster foi publicada a finales de 1999. Foi'l primeru de los sistemes de distribución d'archivos ente pares de popularidá masiva, y yera una rede centralizada, yá que utilizaba un servidor principal pa caltener la llista d'usuarios coneutaos y archivos compartíos per caúnu d'ellos. Les tresferencies d'archivos, sicasí, yeren realizaes ente los usuarios ensin intermediarios.
A empiezos de 2000, delles empreses discográfiques empecipiaron un xuiciu en contra de Napster. Esto traxo a Napster una enorme popularidá y dellos millones de nuevos usuarios. Napster algamó'l so picu con 26,4 millones d'usuarios en febreru del añu 2001.
Pa los siguidores de Napster el xuiciu foi daqué confusu. Pa ellos l'habilidá de compartir archivos yera una carauterística propia d'Internet, y non de Napster, que actuaba a cencielles como un motor de busca. Munchos argumentaben que de cerrar Napster namái se consiguiría que los sos usuarios emigraren escontra otros sistemes d'intercambiu d'archivos. Esto postreru de fechu asocedió, con software como Ares Galaxy, Audiogalaxy, Morpheus, Gnutella, Kazaa, Emule, LimeWire y eDonkey2000.
En xunetu de 2001 un xuez ordenó'l zarru de los servidores Napster pa prevenir más violaciones de derechos d'autor. Escontra'l 24 de setiembre del 2001, había práuticamente llegáu al so fin. Napster aceptó pagar a les empreses discográfiques 26 millones de dólares por daños y otros 10 millones de dólares por futures llicencies.
El batería de Metallica, Lars Ulrich foi'l primer famosu en demandar a Napster por derechos d'autor.
El 19 de mayu de 2008 Napster anunció'l llanzamientu de la tienda más grande y más detallada de MP3 del mundu, con 6 millones de cantares, en free.napster.com.free.napster.com . L'avisu tamién indicó que toles ventes de descargues n'Estaos Xuníos feches con Napster agora van tar en formatu MP3.
El 1 d'avientu de 2011 Napster fundir con Rhapsody y empezó a operar en diversos países d'América y Europa como un nuevu serviciu de pagu.
Anguaño tien un conveniu cola empresa de telefonía móvil Movistar como serviciu de streaming pa Llatinoamérica compitiendo con otres plataformes como Deezer y Spotify.Napster ta de vuelta.
Oríxenes
Shawn Fanning en xunto con dos amigos que conoció en llinia; Jordan Ritter, el so amigu de Boston, y Sean ParkerPollack, Neal. Spotify Is the Coolest Music Service You Can't Use. Wired. 27 d'avientu de 2010.Schonfeld, Erick. Shawn Fanning And Sean Parker Talk About Airtime And “Smashing People Together”. TechCrunch, 6 d'ochobre de 2011.Rosen, Ellen. Student's Start-Up Draws Attention and $13 Million. The New York Times. 26 de mayu de 2005.Bradshaw, Tim. Spotify-MOG battle heats up. Financial Times, 28 de febreru de 2010.Emerson, Ramona. Sean Parker At Web 2.0 Summit Defends 'Creepy' Facebook. The Huffington Post, 18 d'ochobre de 2011.Simon, Dan. Internet pioneer Sean Parker: 'I'm blazing a new path'. CNN, 27 de setiembre de 2011. de Virginia, crearon Napster en xunu de 1999. Fanning quería un métodu más fácil p'atopar música, en llugar de buscar en IRC o en Lycos. John Fanning, el tíu de Shawn en Hull, Massachusetts, encargar de toles operaciones de la compañía mientres el periodu en que caltuvieron la so oficina en Nantasket Beach. L'alcuerdu final dio-y a Shawn el control sobre'l 30% de la compañía, y el restu foi pal so tíu. Foi'l primeru de los sistemes de distribución peer-to-peer masivamente populares, anque nun yera totalmente peer-to-peer por cuenta de qu'usaba servidores centrales pa caltener una llista de tolos sistemes coneutaos y los archivos que yeren distribuyíos, ente que les transaiciones yeren de fechu realizaes ente les máquines. Anque yá esistíen redes que facilitaben la distribución d'archivos al traviés del internet como IRC, Hotline y USENET, Napster especializábase direutamente en música na forma d'archivos MP3, presentaos al traviés d'una interfaz amigable al usuariu. El sistema back-end foi diseñáu pol principal arquiteutu, Jordan Mendelson. El resultáu foi un sistema que la so popularidá xeneró una enorme selección de música pa descargar.
Anque la industria discográfico denunció'l fechu de "compartir" música como equivalente a robar, munchos usuarios de Napster sintiéronse xustificaos n'usar el serviciu por delles razones. Munchos creíen que la calidá de los nuevos álbumes menguara a finales de los 90, so la forma del típicu álbum ésitu en ventes namái por una o dos canciones, ente dellos cantares "de rellenu" de menor calidá. Coles mesmes, el costu del CD virxe cayera inmensamente, pero'l preciu de los álbumes en CD calteníase constante. La xente emponderaba a Napster porque-yos dexaba llograr gratuitamente canciones éxito ensin tener que mercar tou un álbum. Napster tamién fixo relativamente senciellu pa los entusiastes de la música la descarga de copies de cantares que d'otra manera seríen difíciles de llograr, como cantares antiguos, grabaciones ensin distribuyir, y cantares grabaos llibremente en conciertos. Dellos usuarios xustificaron la descarga de copies dixitales de grabaciones que yá mercaren n'otros formatos, como en LP y casete, primero que el CD remaneciera como'l formatu dominante de distribución de música.
Más allá d'estes xustificaciones, otros usuarios a cencielles esfrutaben l'intercambiar y descargar música gratuitamente. Colos archivos llograos al traviés de Napster, la xente frecuentemente faía los sos propios álbumes d'escoyeta en CD grabables, ensin pagar n'absolutu a la discográfica y/o distribuidora. Les redes d'alta velocidá nos cuartos de les universidaes se sobresaturaron, xenerando alredor del 80% del tráficu esternu por cuenta de la tresferencia d'archivos MP3. Delles universidaes bloquiaron el so usu nos campus por esta razón, inclusive antes de tener problemes por facilitar la violación de copyright.
El serviciu y programa yeren primero namái para Windows, pero nel 2000 Black Hole Media realizó un veceru llamáu Macster. Macster foi darréu mercáu por Napster y designáu el veceru oficial en Mac; nesi puntu'l nome de "Macster" dexar de llau. Inclusive dempués de l'alquisición de Macster, la comunidá Macintosh tenía una variedá de veceros Napster desenvueltos independientemente. El más notable foi'l veceru de códigu abiertu llamáu MacStar, creáu por Squirrel Software a empiezos de 2000 y Rapster, creáu por Overcaster Family en Brasil.Eight MP3 Players For The Macintosh . Applelinks.com (31 d'ochobre de 2003). La publicación del códigu fonte de MacStar pavimentó el camín pa veceros Napster de terceros al traviés de toles plataformes, que-y daba a los usuarios opciones de distribución de música ensin anuncios.
Desafíos llegales
La banda de Heavy metal Metallica afayó qu'un demo del so cantar 'I Disappear' tuviera circulando al traviés de la rede de Napster, inclusive dende primero que fuera distribuyíu. Esto eventualmente dio pasu a que'l cantar llegara a delles estaciones de radio al traviés d'América, y atraxo l'atención de Metallica sobre'l fechu de que'l so catálogu enteru de cantares tamién tuviera disponible. La banda respondió nel 2000 con un xuiciu en contra del serviciu ufiertáu por Napster. Un mes dempués, el raperu Dr. Dre, quien compartía la situación de Metallica, tamién realizó un xuiciu similar dempués de que Napster nun esanició les sos obres del so serviciu, inclusive dempués d'unviar un pidimientu por escritu. Por separáu, Metallica y Dr. Dre apurriéron-y miles de nomes d'usuariu a Napster, qu'ellos creíen que taben piratiando los sos cantares. Un añu dempués, Napster estenó a dambos, pero namái dempués de ser cerráu pola corte de Ninth Circuit nun xuiciu por separáu, per parte de delles de les mayores discográfiques.
Tamién nel 2000, Madonna, quien tuviera alcuentros enantes colos executivos de Napster p'aldericar sobre una posible alianza, fadióse cuando'l so senciellu Music llegara a la web y a Napster antes del so llanzamientu comercial, causando una amplia cobertoria nos medios. L'usu de Napster fuera verificáu en 26,4 millones d'usuarios en tol mundu, en febreru del 2001.Jupiter Media Metrix (20 de xunetu de 2001). Global Napster Usage Plummets, But New File-Sharing Alternatives Gaining Ground. Press Release.
Nel 2000, A&M Records y delles otres compañíes discográfiques demandaron a Napster, por contribución indireuta a la violación de derechos d'autor so la Digital Millennium Copyright Act n'Estaos Xuníos.17 U.S.C. A&M Records. Inc. v. Napster. Inc. 114 F. Supp. 2d 896 (N. D. Cal. 2000). La industria musical fadría les siguientes afirmaciones alrodiu de Napster:
Los sos usuarios taben direutamente infringiendo los derechos d'autor. Napster yera responsable por contribuyir a les infracciones de derechos d'autor. Napster yera responsable per violación indireuta a los derechos d'autor.
La corte atopó a Napster responsable de los trés afirmaciones.
Napster perdió'l casu nel District Court y apeló a la Corte d'Apelaciones de los Estaos Xuníos pal Ninth Circuit. Anque'l Ninth Circuit atopó que Napster yera capaz d'usos non-infractorios comercialmente importantes, afirmó la decisión del District Court. Darréu, el District Court ordenó a Napster monitorear les actividaes de la so rede, y de torgar l'accesu a material infractorio cuando fuera notificada la esistencia del material. Napster foi incapaz de faer esto, polo que cerró'l so serviciu en xunetu del 2001. Napster finalmente declaróse en bancarrota nel 2002 y vendió los sos activos. Declarárase fuera de llinia dende l'añu anterior por cuenta de les regles de la corte..A&M Records, Inc. v. Napster, Inc., 239 F.3d 1004 (9th Cir. 2001). For a summary and analysis, see Guy Douglas, Copyright and Peer-To-Peer Music File Sharing: The Napster Case and the Argument Against Legislative Reform http://www.murdoch.edu.au/elaw/issues/v11n1/douglas111.html
Compañíes y proyeutos posteriores siguieron el so modelu P2P d'intercambiu d'archivos exitosamente como Gnutella, Freenet y munchos otros. Dellos servicios, como Grokster, Madster y la rede EDonkey2000 orixinal, fueron baltaes o camudaes por circunstancies similares.
Poder de promoción thumb|right|300px|Picu de Napster en febreru de 2001.
La banda The Offspring arreyar en manifestaciones en favor de Napster. Llegó l'añu 2000 y la banda viose envolubrada en problemes cola so discográfica, Columbia Records. La idea de la banda de Dexter Holland yera llanzar el so nuevu discu al traviés d'internet, por aciu la so web oficial. Amás, como se mentó enantes, la banda empezó a abanderar una serie de protestes en favor de Napster, llegando inclusive a distribuyir gratuitamente tou tipu de merchandising col logo de la compañía y lemas como "salvemos a Napster". Sicasí y irónicamente, Napster realizó un comunicáu prohibiendo a la banda californiana l'usu de publicidá de la empresa cola so logo porque violaben los sos derechos ya imáxenes de copyright. La contradicción en qu'incurrió la empresa enfureció a los sos veceros, que consideraben que Napster siempres abogara pola llibre distribución de conteníos na rede y, amás, yera esbardiar una oportunidá que-yos brindaben artistes y grupos como los mesmos Offspring, Smashing Pumpkins, Limp Bizkit o Courtney Love.