L'Aeropuertu Internacional de Denver , de cutiu llamáu DIA (poles sos sigles n'inglés), ye un aeropuertu en Denver, Colorado. Con 34,000 acres (53 milles cuadraes), ye l'aeropuertu más grande de los Estaos Xuníos per superficie total. La pista 16R/34L ye la pista más llarga d'usu públicu nos Estaos Xuníos. Hasta 2015, el DIA foi l'18vo aeropuertu más ocupáu nel mundu y el sestu más activu nos Estaos Xuníos por tráficu de pasaxeros con más de 54 millones de pasaxeros. Tamién tien la tercera mayor rede doméstica. L'aeropuertu cunta con 133 puertes partíes en tres explanada lliniales individuales pero internamente coneutaes (A, B y C).
El DIA tien serviciu ensin escales a destinos en toa América del Norte, América Llatina, Europa y Asia con 187 destinos en 2015. L'aeropuertu atopar nel nordeste de Denver, y ye operáu pol Departamentu d'Aviación la Ciudá y Condáu de Denver. El DIA foi votáu como'l Meyor Aeropuertu d'América del Norte polos llectores de la revista Business Traveler por seis años consecutivos (2005-2010) y foi nomáu "Meyor Aeropuertu operando de los Estaos Xuníos" pola revista Time en 2002.
El DIA ye'l principal centru de conexones de l'aereollinia de baxu costu Frontier Airlines y de l'aereollinia rexonal Great Lakes Airlines. Ye tamién el cuartu más grande centru de conexones d'Estaos Xuníos y Centroamérica d'United Airlines con 375 salíes diaries a 141 destinos. Dende la década pasada'l DIA convirtióse nuna importante ciudá focu pa Southwest Airlines. Dende l'entamu del serviciu a Denver en xineru de 2006, Southwest añadió más de 60 destinos con 190 salíes diaries, lo que convierte a Denver nel so mercáu de más rápidu crecimientu y la so 4to aeropuertu más utilizáu.
El DIA ye l'únicu aeropuertu nos Estaos Xuníos d'implementar un sistema de xestión ambiental certificáu ISO 14001 que cubre tol aeropuertu.
Descripción Parte distintiva del AID ye'l so techu blancu, qu'aparenten montes apinaos de nieve, al igual que los Montes Rocosos, pel iviernu. Debaxo d'esti maxestosu paisaxe artificial atópase una ponte que coneuta la terminal A, col aparcamientu, lo que dexa una vista de los aviones mientres les maniobres en pistes y plataforma. Esti Aeropuertu tamién ye la base principal de Frontier Airlines, la segunda base principal d'United Airlines y tamién de la sumida Western Pacific Airlines.
L'AID ufierta adicionalmente serviciu WI-FI, totalmente gratuitu, apurríu por AT&T.About DIA - Airport Services T-Mobile Esti serviciu atópase disponible nes sales United, American, y Delta airlines.Denver, CO - Wireless Hotspots thumb|El techu de la terminal principal del AID asemeyando los Montes Rocosos.
Xeografía Alcontráu a 40 km del centru de DenverDistance from downtown Denver as per MapQuest y a 31 km del desapaecíu Aeropuertu Internacional Stapleton, aeropuertu que foi remplazado pol AID. Yá que se precisaben pistes lo suficientemente llargues, en casu de que les nubes de nieve cubrieren tola pista, (d'esta manera puede trabayase d'un llau de la pista ente que del otru llímpiase) y un espaciu lo suficientemente grande, como por que un accidente aereu asocediera ellí, ensin afectar a la ciudá de Denver. L'espaciu total qu'ocupa'l AID, ye de 140km², espaciu de tierra cimera a lo qu'ocupa la Islla de Manhattan. L'espaciu de tierra enantes yera propiedá de la Ciudá Adams, pero foi cedíu a Denver en 1989 por mayoría de votos. Fora d'esto, la ciudá d'Aurora, atópase demasiáu cerca del aeropuertu, lo que remató en grandes aglomeraciones de tráficu pola xente que viaxa de Denver escontra'l AID y pasa por Aurora. thumb|El AID cubiertu pola nieve. thumb|Aeropuertu dende l'aire. thumb|Aduana del AID.
Historia En setiembre de 1989 sol mandatu del alcalde de Denver Federico Peña, pidióse'l presupuestu de $60 millones de dólares, pa la construcción del AID a les autoridaes federales.
Dos años dempués l'alcalde Welligton Webb, reinició'l proyeutu, anque'l proyeutu inauguraríase oficialmente'l 29 d'ochobre de 1993
La magnitú del proyeutu y los problemes de delles aereollinies como United Airlines afectaron considerablemente al tiempu necesariu pa executar dicha obra. La finalización pasó primero d'avientu de 1993, a marzu de 1994. Amás, en setiembre de 1993 volvió retrasase hasta'l 15 de mayu de 1994. Toos estos retrasos provocaron una gran disconformidá per parte de les habitantes de la zona que la moteyaron: Delayed Internacional Airport (aeropuertu Internacional retrasáu), Democrats in Action (Demócrates n'aición) o Denvers Imaginary Airport (Aeropuertu Imaxinariu de Denver), poles sos sigles n'inglés (DIA).
N'abril de 1994 convidar a dellos reporteros a delles demostraciones del funcionamientu del "Sistema Automatizado d'Equipaxe", dalgunes de les cuales nun fueron bien esitoses. Tamién se-yos enseñó la terminal de carga d'equipaxe baxu de les pistes. De resultes, l'alcalde atayó la inauguración, prevista pal 15 de mayu d'esi añu. El "Sistema Automatizado de Tratamientu d'Equipaxes" rematóse en setiembre de 2005 y foi un gastu bien incómodu pa les autoridaes de Denver. Curiosamente'l AID, usa separadores d'equipaxe manuales, entá tenga unu automatizado.
El 25 de setiembre de 1994, el AID, foi anfitrión d'una convención d'aviación. Aereollinies y pilotos tuvieron la oportunidá de visitar y utilizar el nuevu aeropuertu, contemplar les sos dependencies y servicios, incluyendo'l Sistema Automatizado d'Equipaxe -qu'entá s'atopaba en fase de pruebes-, probar les pistes y control de radiu con ayuda de taxis aéreos.
Finalmente'l AID, foi termináu'l 28 de febreru de 1995, sustituyendo al Stapleton, con 16 meses de retrasu y con un costu de $5200 millones de dólares, 2000 millones más de lo previsto
Dempués de la so inauguración les pistes 3 y 4 fueron terminaes dos años dempués.
Diseñu expansibilidad y funcionamientu Pol so allugamientu xeográfica esti aeropuertu foi base de munches aereollinies como United Airlines, Continental Airlines, Western Airlines y TWA, tamién l'aeropuertu de Stapleton, tuvo una gran actividá aérea. En delles ocasiones esti aeropuertu agospio a 4 compañíes coles mesmes como base principal. L'aeropuertu de Stapleton, nun se dar# aguantu coles pistes, la gran actividá, el vientu, les nubes de nieve yeren una gran torga pa esi aeropuertu, lo que traxo con sigo la construcción del AID.
Cola construcción del AID El conceyu de Denver planio la rápida ampliación de dichu aeropuertu, nos próximos 50 años, esaniciando los problemes qu'aquexaben al aeropuertu de Stapleton, esto llogróse por aciu el diseñu d'un fácilmente ampliable mediocampo Terminal y de pistes, creando paralelamente unu de los aeródromos más eficientes nel mundu.
Tolos vuelos internacionales que riquen los servicios d'aduanes y d'inmigración anguaño. Anguaño ocho puertes utilizar pa vuelos internacionales. Estes atópense mirando de frente norte escontra les puertes en Concourse A tán forníes pa esviar los pasaxeros a un pasiellu que coneuta col nivel cimeru de la ponte aérea, y entra d'Aduanes ya Inmigración nel norte de la terminal Principal. Estes puertes tamién podríen ser fácilmente modificaes pa dexar l'embarque en tanto'l pisu cimeru y l'inferior de la cubierta de grandes aviones como l'Airbus A380. Una vegada incorporáu dafechu tou, el AID seria capaz de remanar unos 110 millones de pasaxeros per añu, en comparanza con 32 millones planiaos na so apertura.
Sistema automatizado d'equipaxe thumb|right|Zona de tránsitu de pasaxeros, con una escultura de l'artista Alice Adams L'AID adicionalmente fóise-y escurríu un Sistema Automatizado d'equipaxe o SAE, que s'ayudar amenorgar los tiempos d'espera de carga, y aforra-y a les aereollinies miles de dólares en mano d'obra, esto lamentablemente foi un atayante fracasu.
El SAE, foi previstu con un presupuestu de $186 millones de dólares, creció hasta $1 millón per mes por conceutos d'arreglos y cambeos. Les aereollinies nin l'Aeropuertu nunca fixeron usu d'esti sistema, dende la so creación hasta'l momentu nunca funciono bien.
N'agostu de 2005 fíxose públicu esti error y el AID atayó les investigaciones y arreglos d'esti sistema.
Pistes d'aterrizaxe Dos de les pistes d'aterrizaxe y diverses pistes de rodaxe fueron esaminaes pa prevenir un posible fracasu. Según los resultaos, la empresa constructora p'abaratar los costos de construcción esleo menos formigón de lo que les normes d'Aviación dexen nos EE.XX. esto traxo de resultes que les pistes tean constantemente en peligru de sufrir dalgún accidente.
Por eso'l AID, revisa dacuando les pistes pa evitar un posible esgayamientu de la pista, estúdiase que dientro poco tiempu la pista seya sustituyida por una de meyor calidá.
Terminal y sales thumb|Mapa de la terminal del Aeropuertu de Denver.
Terminal Jeppesen thumb|right|Ponte piatonal que coneuta la terminal Jeppesen cola Sala A. La terminal Jeppesen, foi nomada pola pionera en seguridá aérea Elrey Jeppesen, ye'l llau tierra del aeropuertu. El tráficu apuerta al aeropuertu direutamente dende'l Peña Boulevard, que de la mesma ye alimentáu pola Interestatal 70 y la carretera Y-470. Dos árees d'aparcamientu cubiertes y descubiertes tán xuníes direutamente a la terminal - trés garaxes y un aparcamientu de baxu costu nel llau este; y cuatro garaxes y un llote de baxu costu nel llau oeste.
La terminal estrémase terminales este y oeste pa recoyida y dexada de pasaxeros. De siguío ufiértase un mapa de les llinies aérees asociaes a les terminales.
L'área central del aeropuertu alluga dos árees de control de seguridá y salíes del sistema de tren soterrañu. El llau norte de la terminal Jeppesen contién una tercer área de control de seguridá y un área d'inmigración y aduanes segregáu.
La terminal principal tien seis pisos oficiales, coneutaos por ascensores y escaleres llétriques. Los pisos 1-3 entienden los niveles más baxos de los garaxes d'aparcamientu, según los llotes de baxu costu de dambos llaos de la terminal. El pisu 4 ye pa la recoyida de pasaxeros, según los aparcamientos de curtiu plazu y llargu plazu. El pisu 5 utilizar pal aparcamientu, según pa dexaes y recoyíes de taxis y autobuses a llotes d'autos d'arriendu y aparcamientos esternos. El quintu pisu tamién contién les bandes d'equipaxe y los controles de seguridá. El sestu pisu utilizar pa la documentación de pasaxeros y mostradores de facturación.
Los pasaxeros diríxense primero a los mostradores de documentación d'aereollinies o quioscos nel sestu pisu pa documentar. Como toles puertes en Denver tán nes escampaes perifériques, los pasaxeros tienen de pasar seguridá n'unu de los trés puestos de control: una en cada estremu de la terminal principal, cada unu de los cualos tien les sos propies escaleres llétriques que lleven hasta los trenes; según una más pequeña nel estremu de la ponte piatonal de la Sala A.
Dempués de salir de la terminal principal al traviés de la ponte piatonal o del tren, los pasaxeros pueden aportar a 95 puertes de serviciu completu en 3 Sales separaes (A, B y C), amás de puertes pa vuelos rexonales.
La piedra utilizada nes parés de la terminal foi suministrada por Yule Marble Quarry, quien tamién la utilizó pa a Tumba de los desconocíos y el Monumentu a Lincoln.
Hotel y Centru de Tránsitu L'Hotel y Centru de Tránsitu del DIA componer de tres árees funcionales integraes: hotel, tresporte terrestre públicu y plaza pública.