thumb|270px|Tarxeta de salutación pa Rosh Hashaná (Añu Nuevu Xudíu), Montevideo, 1932. Inscripción en calteres hebreos: LeShaná Tová Tikatevu (hebréu: "Pa un bon añu sían [ustedes] inscriptos"); Montevideo (n'ídish) y l'añu (espresáu en calteres hebreos).
El nome según la Torá ye Yom Terúah y según la tradición xudía denominar Rosh Hashaná (, rosh hai-shanah, ‘cabeza del añu’) ye l'añu nuevu xudíu, que ye conmemoráu pola mayoría de los xudíos uquier que s'atopen, el primeru y el segundu día de tishrei (séptimu mes del calendariu hebréu).Invitación a xunta pa conmemorar l'Añu Nuevu xudíu añu 2016:ROSH HASHANÁ, sitiu dixital 'Aish Llatín'.Natán Skigin, nuevu-judio-comíes-xuntes-y-festexos-rosh-hashana/ Empezó l'Añu Nuevu xudíu: comíes, xuntes y festexos de Rosh Hashaná, sitiu dixital 'Infobae', 13 de setiembre de 2015.Fernando Romero, Empieza'l Rosh Hashaná, añu nuevu xudíu, sitiu dixital 'Axencia de Noticia San Luis', 24 de setiembre de 2014.
Orixe de Yom Terúah según la Torá Ye la fecha de la Fiesta de les Trompetes ( Zikron Teru'ah, conmemoración con sonar de trompetes), establecida en Levítico 23:24. Esta fiesta celebrar nel mes séptimu.
Orixe de Rosh HaShanah Conforme a la Torá, el mes d'Abib o Nisán (per marzu-abril) ye'l primeru de los meses del añu, en que'l so primer día'l caraísmo conmemora l'añu nuevu. Según el xudaísmu rabínicu, l'añu nuevu cai nel mes hebréu de Tishréi (per setiembre-ochobre), cuando se festexa'l Añu Nuevu Xudíu o Rosh Hashaná, que conmemora'l día en que Elohim creó'l mundu, o según el rabín Eleazar ben Shammua, el día de la creación del home; y ye a partir d'esti día cuando se cunten los años.
Hai de solliñar que los xudíos, a la torna del so exiliu en Babilonia, empezaron a denominar a los meses según el nome qu'ellos conocieron nel destierru. Asina, al cuartu mes empezaron a llamalo Tammuz, nome d'un dios de Babilonia. Los Babilonios celebraben l'añu nuevu casi nos mesmos díes que la fiesta de Yom Teruah.https://www.nehemiaswall.com/yom-teruah-day-shouting-became-rosh-hashanah
Celebración La celebración empieza al anochecer de la viéspora. El shofár tocar mientres la plegaria matutina. El soníu d'esti cuernu, casi siempres de carneru, llama a los xudíos a la meditación, al autoanálisis y a retomar el camín de xusticia (Teshuvá). Ye'l primeru de los díes del regresu ya introspeición, de balance de los actos y de les aiciones realizaes, de plegaria y sensibilidá especiales (Aseret Yemei Teshuva) que terminen col Yom Kippur (Día del Perdón).
En sonando'l cuernu, conforme a la tradición, enciéndense veles los dos nueches de celebración y hai comíes festives, amás evítase realizar actividaes como trabayar, conducir y usar electrodomésticos.
Tamién se conoz como'l Día del Toque del Shofár y como'l Día del Xuiciu porque esi día Dios xulga a los homes, abriendo tres llibros: unu, colos malos (quien queden inscritos y sellaos pa la muerte); otru, colos bonos (quien queden inscritos y sellaos pa la vida), y el terceru, pa quien van ser xulgaos en Yom Kippur.
Rosh Hashaná (Empiezu del añu), xunto con Yom Kippur (Día del perdón), formen na tradición xudía una unidá llamada Yamim Noraim (Díes tarrecibles), por ser el momentu en que Elohim xulga al mundu y decreta lo que va asoceder nel intre del nuevu añu.
El 1º de tishrei nun ye solo'l primer día del añu, sinón tamién el so "Cabeza". Según la cabeza comanda al restu del cuerpu, de la mesma nesti día se predestinan tolos fechos que van asoceder mientres l'añu.
Fecha Añu hebréu Empieza dende la puesta del Sol del día en referencia hasta la tarde del siguiente día57718 de setiembre de 2010577228 de setiembre de 2011577316 de setiembre de 201257744 de setiembre de 2013577524 de setiembre de 20145776 13 de setiembre de 201557772 d'ochobre de 2016577820 de setiembre de 201757799 de setiembre de 2018578029 de setiembre de 2019578118 de setiembre de 202057826 de setiembre de 2021578325 de setiembre de 2022578415 de setiembre de 202357852 d'ochobre de 2024578622 de setiembre de 2025578711 de setiembre de 202657881 d'ochobre de 2027578920 de setiembre de 20285790 9 de setiembre de 2029
Tabla de celebraciones en Tishrei Mes séptimu: Tishrei. 1 Yom Teruah2 Yom Teruah345678910 Yom Kippur1112131415 Sucot16 Sucot17 Sucot18 Sucot19 Sucot20 Sucot21 Sucot22 Sucot2324252627282930
Rosh Hashaná nel imaxinariu coleutivu
Tarxetes de salutación N'hebréu conocer como "tarxetes de bendición" (כרטיסי ברכה—kartisei-brajá).:he:כרטיס ברכה La tradición d'unviar tarxetes de salutación y bonos badagüeyos probablemente se remonte a Europa y los Estaos Xuníos nes acabadures del sieglu XIX. Sicasí, difícil resulta determinar con certitud si tratar d'una usanza inspirada nuna llargamente espublizada costume cristiana o si esta postrera provién d'una tradición xudía.Esiste a lo menos un diseñu cristianu concebíu como una xilografía qu'arreya un deséu de bonos badagüeyos pal añu nuevu; el mesmu foi impresu en Schawen, Alemaña, hacia 1470. L'exemplu en cuestión ye una xilografía teutona cola inscripción "Un bien bon añu" (n'alemán); Bibliothèque nationale de France, París: Sía como fora, lo cierto ye que la coesistencia de comunidaes cristianes y xudíes na Europa decimonónica de xuru arreyó influencies recíproques. Ye precisamente nesa dómina que tuvo llugar la Emancipación de bona parte de les comunidaes xudíes europees,Sicasí tien de recordase que les comunidaes xudíes más numberoses atopábense espuestes al prexuiciu y la opresión de la Rusia zarista nel este européu, particularmente na asina-llamada Zona d'Asentamientu, área onde nenguna Emancipación xudía tuvo llugar hasta la Revolución d'Ochobre, en 1917. dando ello llugar non solo a l'asimilación y la aculturación, sinón tamién a un enclín escontra la integración de los xudíos nes sociedaes europees y americanes.
Ver tamién Samaritanismo Caraísmo Referencies
Enllaces esternos
Guía de Rosh Hashana Sephardic Pizmonim Project- "pizmonim" pa Rosh Hashana Recursos educativos sobre Rosh Hashaná (proyeutos pedagóxicos, artículos, xuegos, actividaes, etc.) en morim-madrijim.org. Rosh Hashaná - Pninei Halajá (Español)
Categoría:Festividaes xudíes
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos