right|thumb|250px| Nadia Boulanger con Lili Boulanger, 1913. right|thumb|250px| Nadia Boulanger con Ígor Stravinski. right|thumb|250px|1925. Nadia Boulanger , foi una compositora, pianista, organista, direutora d'orquesta, intelectual y profesora francesa que formó y enseñó a munchos de los grandes compositores del sieglu XX. Según el compositor Ned Rorem «foi la pedagoga musical más importante qu'enxamás esistió».
Biografía Fía del compositor Ernest Boulanger y la so esposa Raissa (1856-1935), y nieta de la cantante Julie Boulanger, Nadia nació en París el 16 de setiembre de 1887 nel senu d'una familia con una llarga tradición musical: la so güela Marie-Julie Hallinger estudio violonchelu nel Conservatoriu Real onde conoció a Fréderic Boulanger qu'estudiaba'l mesmu preséu. Ernest Boulanger, el so fíu entró a los dieciséis años al Conservatoriu estudiando pianu y composición. Siendo bien nuevu, Nadia ganó'l Gran Premiu de Roma, la máxima distinción que podía recibir un músicu. Tanto Nadia como la so hermana Lili crecieron so la severa mirada materna. Según Leonie Rosenstiel, el calter eslavu de Raissa Myschetsky imprimió-y un fuerte carís a la educación de les sos fíes. Entró ceo al Conservatoriu y prontó demostró talentu como pianista y organista. Ganó dellos concursos de solféu, órganu, acompañamientu al pianu y fuga. Estudiu con Gabriel Fauré y Charles-Marie Widor. De primeres dio clases de pianu elemental y acompañamientu al pianu. Depués d'harmonía, contrapuntu, fuga y órganu. Pero nunca llegó a dictar el cursu de composición nel Conservatoriu de París.
En 1918 dexó de componer tres la prematura muerte de la so hermana Lili, tamién compositora de talentu.
Como direutora d'orquesta, foi una de les primeres en recuperar les obres de Monteverdi (na década de 1930), y foi la primer muyer que dirixó un conciertu pa la Royal Philharmonic Society de Londres (1937), la Orquesta Sinfónica de Boston (1938) y la Orquesta Filarmónica de Nueva York (1939).
En 1921 Nadia apuerta a profesora nel «American Conservatory of Music» en Fontainebleau y dende 1950 como direutora del conservatoriu. Fixo xires per Estaos Xuníos, Inglaterra y Europa. Boulanger enseñó en Juilliard School, Yehudi Menuhin School, Longy School, Royal College of Music, Royal Academy of Music, y mientres siete décades nel so apartamentu, onde cada miércoles axuntaben alumnos ya intelectuales.
Hasta la so muerte a los 92 años llamar "Mademoiselle", morrió soltera, yera devota católica prauticante y calcúlase que tuvo más de 1200 alumnos.
Los sos herederos fueron la so antigua estudiante Cécile Armagnac y el so asistente personal, la compositora y profesora Annette Dieudonné, que donó parte de les sos posesiones. El so apartamentu parisín en 36 rue Ballu (güei 1 Place Lili Boulanger) foi donáu a l'Academia de Belles Artes.
Honores 1932: Caballeru de la Orde de la Lexón d'Honor (República Francesa)
1934: Orde del Polonia Restituyida (República de Polonia)
1962: Premiu Henry Howland Memorial (Estaos Xuníos d'América)
1975: Medaya d'Oru de l'Academia de Belles Artes Institut de France (República Francesa)
1977: Gran Oficial de la Orde de la Lexón d'Honor (República Francesa)
1977: Orde del Imperiu Británicu (Reinu Xuníu)
Orde de San Carlos (Principáu de Mónaco)
Orde de la Corona (Reinu de Bélxica)
Composiciones
Allons voir sur le lac d'argent (A. Silvestre), 1905 Ecoutez la chanson bien douce (Verlaine), 1905 -yos sirènes (Grandmougin), 1905 À l'aube (Silvestre), chorus, orchestra, 1906 À l'hirondelle (Sully Prudhomme), 1908 La sirène (Y. Adenis/Desveaux), 1908 Dnégouchka (G. Delaquys), 1909 30 cantares pa voz y pianu Extase (Hugo), 1901 Désepérance (Verlaine), 1902 Cantique de soeur Béatrice (Maeterlinck), 1909 Une douceur splendide et sombre (A. Samain), 1909 Larme solitaire (Heine), 1909 Une aube affaiblie (Verlaine), 1909 Prière (Bataille), 1909 Soir d'hiver (N. Boulanger), 1915 Au bord de la nuit, Chanson, -y couteau, Doute, L'échange (Mauclair), 1922 J'ai frappé (R. de Marquein), 1922
Pieces de cámara * 3 pièces, organ, 1911, arr. cello, pianu * 3 pièces, pianu, 1914 Pièce sur des airs populaires flamands, organ, 1917 Vers la vie nouvelle, pianu, 1917
Pieces orquestales Allegro, 1905 Fantaisie variée, 1912
con Raoul Puxo * -yos heures claires (Verhaeren),1909 La ville morte (d'Annunzio), opera, 1910–1913
Discografía En 2001 apaeció en Francia una reedición en CD, probablemente non oficial, d'un discu conteniendo'l Réquiem de Gabriel Fauré, y de madrigales de Monteverdi dirixíos por Nadia Boulanger. Nun hai identificación precisa de la fecha, nin del coru nin de la orquesta, nin tampoco númberu de serie. Esta grabación déxanos envalorar la calidá del trabayu de Nadia Boulanger. En Fauré, magar que la solista interpreta'l númberu cuatro (Pie Jesu) del Requiem con muncho portamento y con un vibrato esaxeráu, el coru, sicasí, apaez equilibráu y bien preparáu, magar una cuerda de tenores daqué exigua. La calidá de les voces ye correuta y los matices marcaos na partitura tán rigorosamente respetaos. Les cuerdes del coru son estenes y en tou momentu ye posible siguir cada cuerda ensin dificultá. El soníu ye natural, a la llende de voces abiertes, ensin portamento y ensin más vibrato que'l vibrato natural de cada voz. En Monteverdi, magar la probe calidá de tomar de soníu orixinal, apreciar nel coru les mesmes cualidaes; el fraseo ye estenu y l'interpretación tien muncha gracia y delicadeza.
Rexistros Tribute to Nadia Boulanger, Cascavelle VEL 3081 (2004) BBC Legends: Nadia Boulanger, BBCL 40262 (1999) Women of Note. Koch International Classics B000001SKH (1997) Chamber Music by French Female Composers. Classic Talent B000002K49 (2000) -y Baroque Avant -y Baroque. EMI Classics France B000CS43RG (2006)
Discípulos
Douglas Allanbrook José Antônio Rezende de Almeida Prau Ruth Anderson István Anhalt George Antheil Burt Bacharach Daniel Barenboim Leslie Bassett Marion Bauer John S. Beckett John Beckwith Robert Russell Bennett Arthur Berger Lennox Berkeley Vanraj Bhatia İdil Biret Diane Bish Easley Blackwood, Jr. Marc Blitzstein Cecilia Clare Bocard Christopher Bochmann Peter Brewis Mark Brunswick Walter Buczynski Donald Byrd Arturo Zeballos Oleg Caetani William Earl Caplin Elliott Carter Paul Chihara John Chowning Robert Cogan Joel Cohen David Conte Aaron Copland Jean Coulthard Noah Creshevsky Tan Crone Maria Curcio Clifford Curzon Gabriel Cusson
Ingolf Dahl Isabelle Delorme Robert Nathaniel Dett Liam Devlin David Diamond John Woods Duke
Cecil Effinger Donald Erb Julio Estrada Yona Ettlinger Beatriz Ferreyra Scott Fields Irving Fine Ross Lee Finney Charles Fox Arthur Frackenpohl Jean Françaix
John Eliot Gardiner Kenneth Gilbert Egberto Gismonti Peggy Glanville-Hicks Philip Glass Jay Gottlieb Donald Grantham Gerardo Guevara
Alexei Vasilievich Haieff Adolphus Hailstork Gerre Hancock Donald Harris Roy Harris Stephen Hicks Peter Hill H. Wiley Hitchcock Joseph Horovitz Mary Howe Gordon Hughes Susan Hurley Karel Husa
Andrew Imbrie
Grant Johannesen Richard Johnston Quincy Jones Maurice Journeau
Robert Kapilow Vitezslava Kapralova Tina Katz Harrison Kerr Hidayat Inayat Khan Noor Inayat Khan Vilayat Inayat Khan Wojciech Kilar Jerry Kirkbride Ralph Kirkpatrick Peter Paul Koprowski Stefan Kozinski Leo Kraft Zygmunt Krauze Gail KubikTMToni
John La Montaine Philip Lasser Noël Lee Denoe Leedy Michel Legrand Robert D. Levin Gilbert Levine Anthony Lewis Dinu Lipatti Normand Lockwood
Judith Malafronte Marcelle de Manziarly Igor Markevitch Sylvia Marlowe Roger Matton Nicholas Maw Boyd McDonald Joyce Mekeel Gian Carlo Menotti Jeremy Menuhin Pierre Mercure Krzysztof Meyer Yvar Mikhashoff Robert Moevs Pierre Mollet Errol Morris Douglas Moore Thea Musgrave Zygmunt Mycielski
Emile Naoumoff Ginette Neveu
David Ohanian Albert Alan Owen
Thomas Pasatieri Don Paterson Michel Perrault Astor Piazzolla Julia Perry Daniel Pinkham Walter Piston Marta Ptaszynska
Priaulx Rainier Joe Rapiegu Willard Rhodes John Donald Robb Hugh Robertson Robert Xavier Rodríguez Bernard Rogers Joseph Willard Roosevelt Carol Rosenberger Laurence Rosenthal
Ricu Saccani Avi Schönfeld Carl Schurtz Roger Sessions Harold Shapero Allen Shawn Robert Sherlaw Johnson Elie Siegmeister Stanisław Skrowaczewski William Sloane Coffin Richard Stoker Maurine Stuart Soulima Stravinsky Charles Strouse Howard Swanson Henryk Szeryng
Louise Talma Nell Tangeman Bob Telson Virgil Thomson Lester Trimble David Tunley Geirr Tveitt
David Ward-Steinman Elinor Remick Warren Beveridge Webster Richard Westenburg George Balch Wilson Antoni Wit Russell Woollen
Stavros Xarchakos
James Yannatos Christopher Yavelow Narciso Yepes Rolv Yttrehus
Ronald Zollman Francisco Zumaque
Bibliografía
Alan Kendall, The Tender Tyrant: Nadia Boulanger, A Life Devoted to Music, Lyceum Books, 1977 Stanley Sadie, The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Macmillan, 1980 Jerome Spycket, Nadia Boulanger, Pendragon Press, 1992 Caroline Potter: Nadia And Lili Boulanger. Ashgate Publishing Limited (2006). ISBN 978-0-7546-0472-3
Referencies
Enllaces esternos www.nadiaboulanger.org Centro Nadia y Lili Boulanger The American Conservatory at Fontainebleau Nadia, maestra del sieglu Ned Rorem y Nadia Nadia, the woman down the hall Tributu
Categoría:Compositores de música clásica de Francia Categoría:Directores d'orquesta de Francia Categoría:Pianistes de Francia Categoría:Organistes Categoría:Pedagogos y pedagogues de Francia Categoría:Persones de París