Maximilien François Marie Isidore de Robespierre,Walter, Maximilien de Robespierre, p. 14: «Mme Robespierre met au monde un enfant de sexe masculin qui reçoit les prénoms de Maximilien-Marie-Isidore.» más conocíu como Maximilien RobespierreErnest Hamel, tome 1 (1865), p. 10. Il signale que les Robespierre (puisque bourgeois inscrits depuis plus d'un siècle, d'abord à Carvin puis à Arras) appartenaient au 3e Ordre ; que son grand-père et son père signaient « Derobespierre » (manière commune à tous les noms « à particule » de l'époque, celle-ci ne signifiant en aucun cas la noblesse) ; que ce nom, dans les actes de famille, est écrit tantôt en deux mots, tantôt nun seul. Selon lui, il aurait fait supprimer sa particule, parce que seule « la seconde partie de son [s'était gravée] dans la tête et dans le cœur du peuple ». En tout cas, nous ne connaissons aucun exemplaire d'époque où le nom figure écrit sans la particule (Robespierre signe ses premiers ouvrages (plaidoiries) sous son nom complet, notamment). Cette orthographe réduite est vraisemblablement posthume. (Arras, 6 de mayu de 1758-París, 28 de xunetu de 1794), foi un abogáu, escritor, orador y políticu francés moteyáu «l'Incorruptible». Foi unu de los más prominentes líderes de la Revolución francesa, diputáu, presidente de la Convención Nacional en dos oportunides, xefe indiscutible de la faición más radical de los xacobinos y miembru del Comité de Salvación Pública, entidá que gobernó Francia mientres el periodu revolucionariu conocíu como el Horror.
Robespierre, xurista d'oficiu, empecipió la so carrera como xuez penal de la diócesis d'Arras,Walter, Maximilien de Robespierre, páxs. 31-32. Composée d'un bailli et de cinq avocats, la Salle épiscopale d'Arras, ou Prévôté de l'évêché, assurait la haute, moyenne et basse justice dans la ville d'Arras, Le bourg de Vitry, Le village de Marcœuil et, en partie, 26 paroisses de la région. amás d'exercer como defensor llegal, especialmente de los sectores más quitaos, lo cual, xunto cola so entós fuerte oposición a la pena de muerte y la notoriedá qu'atropó como escritor, convirtióse nunu de los más bultables abogaos d'Arras. La so fama llueu lu llevó a la política, resultando eleutu diputáu pol Tercer Estáu nos Estaos Xenerales en 1789, empobinándose dende entós escontra un rápidu ascensu políticu, hasta algamar la presidencia de la Convención Nacional y tresformase nún de los más poderosos líderes de la Revolución.
Ente 1793 y 1794, lideró'l denomináu «Reinu del Terror», mientres el cual gobernó Francia de forma autocrática, sumiendo al país nun periodu de persecuciones polítiques, incertidume xeneralizada y continues execuciones por traición, sedición, combalechadura, ente munchos otros crímenes. Esti periodu presentó a un Robespierre firme, autoritariu y decidíu a purificar a Francia de cualquier opositor a la Revolución, llegando a xustificar na so defensa l'usu de la pena de muerte a la que tanto s'opunxo nel pasáu.
Finalmente, tres la muerte de Danton, desencadenáronse una serie de divisiones polítiques dientro de la Convención Nacional, y Robespierre reaccionó concentrando cada vez más poder nel Comité de Salvación Pública. Esto namái agravó entá más la situación, provocando qu'un cuerpu de soldaos opuestos a les sos polítiques asaltaren el Conceyu de París, onde él y dellos de los sos allegaos s'atopaben. Mientres l'asaltu, resultó mancáu nel quexal en circunstancies inciertes. Foi arrestáu y guillotináu'l 28 de xunetu de 1794 (10 de Termidor) xunto a ventiún siguidores.
Robespierre acabó venciendo a la so cayida política causada pola mesma inestabilidá qu'él mesmu xenerara. La so muerte foi siguida d'una reaición termidoriana que desmanteló'l réxime del Horror y fixo añicos el gobiernu puramente revolucionariu, que foi reemplazáu pol Direutoriu, de calter más conservador.
Infancia y mocedá Maximilien Robespierre yera'l fíu mayor de Maximilien-Barthélémy-François de Robespierre, nacíu en 1732, abogáu ante'l Conseyu Supremu d'Artois, y de Jacqueline-Marguerite Carraut, trés años menor y fía d'un cerveceru d'Arras. Dempués de conocese en 1757, los dos nuevos casáronse'l 2 de xineru de 1758.
Robespierre, que nació n'Arras el 6 de mayu del mesmu añu, foi concebíu antes de la celebración del matrimoniu de los sos padres.
El so padre yera descendiente d'una familia de xuristes de Artois. El so güelu, Maximilien (1694-1762) tamién foi miembru del Conseyu Supremu de Artois. El so bisagüelu Martín (1664-1720) foi fiscal en Carvin y el so tatarabuelo Robert (1627-1707) notariu en Carvin y bayle d'Oignies.
La pareya tuvo cuatro fíos más: Charlotte, en 1760, Henriette-Eulalie-Françoise en 1761 y Agustín en 1763. El más nuevu nació'l 4 de xunetu de 1764, pero la madre morrió ocho díes dempués, a la edá de ventinueve años, y el naciellu, de siguío. Robespierre tenía entós seis años.
Según les Mémoires de Charlotte, François de Robespierre abandonaría a los sos fíos dempués de la muerte de la so esposa. Sicasí, según l'historiador Gérard Walter, esisten buelgues de la so presencia n'Arras en marzu y n'ochobre de 1768. Amás, dos cartes sos unviaes dende Mannheim confirmen que vivía n'Alemaña en xunu de 1770 y ochobre de 1771. Al añu siguiente, según el rexistru del Conseyu de Artois, ocupar de quince litigio ente'l 13 de febreru y el 22 de mayu. Finalmente, en marzu de 1778, a la muerte del so güelu, atopábase ausente, yá que se fixo representar nun xuiciu ante'l Escabinado d'Arras. A partir d'ende, si da creitu a esti documentu, piérdese'l so rastru.Walter, Maximilien de Robespierre, páxs. 15-17.
L'abá Proyart, qu'afirmó conocer personalmente al padre de Maximilien, cuenta que, en viviendo dalgún tiempu en Colonia, comunicaría-y el so deséu de viaxar a Londres y, dende ellí, al Caribe. Esta hipótesis, aldericada por Albert Mathiez,, quien, de la mesma, cita a . ye refugada por Gérard WalterWalter, Maximilien de Robespierre, p. 15-17, 629-630 y 668. y Auguste Paris.Paris, La jeunesse de Robespierre [...], páxs. 8-16.
Una acta d'enterramientu afayada por Irmgard Hörl en 1956 indica que'l padre de Maximilien finó en Múnich el 6 de payares de 1777, onde fuera profesor d'idiomes (Sprachmeister). Asina lo almiten Catherine FouquetPa y Henri Guillemin.Quien afirma François Robespierre «fundaría na capital bávara una pequeña escuela de francés». Vide. Sía que non, tres la muerte de la so madre, los dos neñes fueron acoyíes poles sos tíes paternes y los dos neños pol so güelu maternu, Jacques Carraut (1701-1778).
En 1765 foi matriculáu nel Colexu d'Oradores d'Arras. En 1769 llogró una beca pa estudiar nel Llicéu Louis-le-Grand de París, onde destacó académicamente (n'especial en filosofía y derechu) y foi compañeru d'escuela d'otros futuros líderes revolucionarios, ente ellos Camille Desmoulins y Georges Danton. Una lleenda bien espublizada sostién que, en xunu de 1775, Robespierre foi escoyíu d'ente tolos alumnos del Louis-le-Grand pa recita-y unos versos en llatín al acabante coronar Lluis XVI, y que ésti, dempués d'escuchar ensin el menor interés al nuevu, colaríase rápido, ensin siquier baxase del so carruaxe, pa evitar moyase cola agua. Robespierre graduar de la Escuela de Lleis en 1781 y exerció la práutica privada na so natal Arras, con moderáu ésitu.
Principios na política thumb|Maximilien Robespierre en 1785. Oleu de Pierre Roch Vigneron.
Robespierre decidió presentase a les eleiciones a los Estaos Xenerales d'abril de 1789, faciéndose conocíu na so llocalidá pol so panfletu Adresse à la nation artésienne. Magar los principales terratenientes de la provincia presentar pa la eleición, el 26 d'abril Robespierre foi escoyíu como'l quintu diputáu del Tercer Estáu.
Al axuntase los Estaos Xenerales en Versalles el 5 de mayu de 1789, la pasión de Robespierre empezó a rescamplar. Mirabeau dixo d'él: «Esti nuevu home cree no que diz: va llegar lloñe». Fervosu partidariu de les idees de Rousseau, yá lu empezar a dar forma propia nos sos discursos na asamblea, que yeren tachaos d'estremistes pola mayoría.
Gran orador na Asamblea Constituyente, a la que dirixó unos 150 discursos hasta 1791, foise perfilando como unu de los líderes del pequeñu grupu d'estrema izquierda denomináu despectivamente por Mirabeau como «Los trenta voces».
Dende la dómina de los Estaos Xenerales, Robespierre participara nel club de «Los amigos de la Constitución», que al treslladar la so cortil al edificiu de los monxos xacobinos (dominicos) seríen reconocíos como los «xacobinos». Arrodiáu de persones del orixe social paecíu, y al volvese cada vez más un club bien acutáu, Robespierre foi ganando terrenal hasta convertise nel líder del movimientu nel branu de 1792.
La fuga del rei y la so detención en Varennes arruinó les posibilidaes d'una monarquía constitucional vidable. Magar Robespierre guardó aparente procuru, miles de manifestantes decidieron pidir l'abdicación del rei nel Campu de Marte el 17 de xunetu de 1791, pero fueron esvalixaos a balazos pol batallón al mandu de La Fayette. Los líderes d'esquierda tarrecieron pola reaición, Marat pasó a la clandestinidá, Danton a Inglaterra y Robespierre caltener en París, abellugáu na casa de Maurice Duplay, un ebanista que moraba na Rue Saint-Honoré y simpatizante xacobín, lo que reforzó la so posición al caltenese en París y col so club mientres esta grave situación.
El 30 de setiembre, na disolución de l'Asamblea Constituyente, Pétion y Robespierre, que gociaben d'un terrible sofitu popular, convertir en dos de les figures más representatives del momentu.
El Horror thumb|Bustu de terracota de Robespierre, por Deseine, 1792 (castiellu de Vizille)
Denunció la guerra de Francia contra Austria (1792) por considerar que Francia nun taba preparada pa un conflictu de tal magnitú. Formó parte de la Convención Nacional, que s'escoyó por sufraxu universal, y na que se sentó ente los montañeses, llamaos asina por tener los sos escaños na parte alta del hemiciclu de l'Asamblea Nacional. El sofitu de los revolucionarios de París (los sans-culottes) nes asamblees de cada distritu y conceyu de la rexón parisina, llevó a Robespierre al poder: primero como miembru de la Comuña revolucionaria (el conceyu) qu'ostentaba'l poder llocal; depués como representante de la ciudá na Convención Nacional qu'asumió tolos poderes, y na que Robespierre apaeció como vocera del partíu radical del Monte (xunto con Danton y Marat). Foi nesti momentu cuando Robespierre manifestó abiertamente'l so republicanismu. Lluchó firmemente contra los girondinos, el grupu de diputaos moderaos procedentes de la rexón de Burdeos, la Gironda, grupu de calter conservador qu'abogaba por un Estáu descentralizáu ya inclinábase por caltener la monarquía constitucional o, sía que non, llevar a cabu una revolución moderada. Yá antes, Robespierre taba en desalcuerdu colos girondinos sobre la conveniencia de la guerra contra les monarquíes europees, que los girondinos defendíen col argumentu de llevar la llibertá a los súbditos de los reis. Robespierre taba en contra, convencíu de que «naide quier a los misioneros armaos». Los girondinos constituyíen un grupu de presión políticu bien fuerte na Asamblea Nacional pero al oponese a la llinia de firmeza republicana radical que representaben los xacobinos y tres el so refugu a la execución de Lluis XVI (que consideraben escesiva), Robespierre nun cesó d'atacalos xabazmente nos sos discursos. Finalmente, en 1793, Robespierre, sofitáu por unes mases populares convenientemente empobinaes, dio un golpe d'Estáu y desmanteló el grupu girondino, arrestando a tolos dirixentes principales que pudo prindar.