Durón ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.
Xeografía miniaturadeimagen|Ermita de La nuesa Señora de la Esperanza. El pueblu se emplaza na confluencia de dellos cursos d'agua bien encaxaos en ribayos (con formes d'erosión cárstica, destacando la llamada Zangosta o Focete Angostu y el Granillo de Sal), na llende de contautu ente la Alcarria (entendida topográficamente, como pandu o llanura elevada, amás de denominar la comarca entera) y la ribera del ríu Tajo, na actualidá ocupada pol Banzáu de Entrepeñas que al construyise anubrió l'antigua ponte y la Ermita de La nuesa Señora de la Esperanza, treslladada a la Olla Espesa, un cuetu testigu próximu (1953).
La vexetación y los cultivos son los mesmos del clima mediterraneu del interior, acaldáu o estremáu pola disposición en solana o avesida de les cuestes o la cercanía al ríu, dándose dalgunos frutales (zrezales). Esiste una yesería (esplotación artesanal de yelsu) abandonada.
== Historia Dende reconquistar de la población, a principios del sieglu XII, l'aldega de Durón perteneció al alfoz de la villa d'Atienza y foi cabeza d'unu de los sos sexmo, al que pertenecíen otres poblaciones güei más habitaes, como la vecina Budia (ver la trayeutoria histórica común nesi artículu).
El rei Xuan II de Castiella esgazó la so xurisdicción el 24 d'abril de 1437 pa dona-y la al so conseyeru Gómez Carrillo y a la so esposa María, nieta del rei Pedru I el Cruel.
Caltiénense delles cases blasonadas de los sieglos XVI al XVIII, ente elles la de los Baquero de Lirueña, familia d'escribanos qu'ocupó altos cargos nel Santu Oficiu y nes Audiencies, sita na cai Mesones, 13.
Ye tradición qu'esistió un conventu de templarios nes ruines de la Ermita de Santu Domingu de Guzmán.
Los acontecimientos históricos con más trescendencia documental fueron probablemente los socesivos milagros que siguieron a l'apaición de la Virxe María sobre una encina al vecín Fernando Villafaña, socesu asocedíu en 1350, no más crudo de la crisis demográfica de la Peste Negro y que dio orixe a la ermita citada. L'edificiu actual ye obra de Juan García Ochaíta (1629) y Pedro Villa Monchalian (1700). La ilesia parroquial tamién ye del sieglu XVII y d'estilu barrocu (hai una inscripción na torre del añu 1693Arte y hestoria de Durón, artículu d'Antonio Herrera Casado, Cronista Provincial, en Henares al día Boletín 0, añu 1985), como una fonte con mazcarón de bronce. Caltiénse una picota del sieglu XVI.
Les respuestes de la villa de Durón al Catastru d'Ensenada (realizaes pol párrocu José Marcos de Utrilla, Juan Tamayo, alcalde ordinariu del estáu noble, Juan Antonio Alamea, alcalde ordinariu del estáu xeneral, rexidores, síndicos, diputaos y capitulares del conceyu) confirmen qu'a 31 de xunetu de 1752 la población yera bien cimera a la del sieglu XX. Teniendo en cuenta que'l conceutu de vecín tien de multiplicase por tolos miembros de la familia pa topar los habitantes, había "cientu setenta y cinco vecinos estantes y habitantes nella de dambos sexos [esto ye, tamién les muyeres cuando estes sían cabeza de familia] y toos estaos y de trés ausentes de casa abierta n'ella", dos d'ellos exentos d'impuestos por ser fidalgos, y unu de vecindá aldericada (residente en Budia); "toos que los sos vecinos son seculares y cabeces de familia". Contabilizábense "doscientes sesenta y cuatro cases y prediales, a saber cientu sesenta y tres arrendaes, trenta y seis desalquiladas y ensin habitar, siete arruinaes, cincuenta y cinco bodegues y tres pajar... nel pagu de la Nava, un predio rústicu inhabitable".Documentu orixinal de les respuestes al Catastru
L'escudu de Durón Ensin haber constancia de nengún usu antiguu d'escudu de la villa, nin esistir en nengún documentu nin edificiu, la renovación de la vida municipal cola democracia aguiyó la busca de signos identificativos, y pidióse un informe (el documentu ye de 1985) pa la creación d'un escudu que representara la hestoria del pueblu. Escoyéronse les armes del marqués de Canete (que xune les de la familia de Mendoza y les de La Cerda, que son les reales de Francia).
Demografía El conceyu, que tien una superficie de 23,32 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con habitantes y una densidá de hab./km².
La evolución demográfica dende'l sieglu XIX ye la siguiente:Institutu Nacional d'Estadística
CensuPoblación de fechuPoblación de derechuLlares1842 ... 479 1491857 464 ... 1321860 426 ... 136 1877 449 426 131 1887 424 449 1511897 417 424 143 1900 502 417 1501910 428 422 119 1920 461 441 1351930 417 460 115 1940 431 438 1141950 394 427 123 1960 272 342 89 1970 131 139 46 1981 87 90 39 1991 125 117 49 2001 ... 141 622011 ... 118 65
Alministración
Evolución de la delda viva El conceutu de delda viva contempla solo les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.
La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 202,65 €.División de la delda viva de 2014 (datu del Facienda y Alministraciones Públiques, Delda Viva de les Entidaes Llocales ) ente'l númberu d'habitantes del conceyu d'esi mesmu añu (datu del Institutu Nacional d'Estadística, Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional).
Ver tamién Castiellu de Durón Conceyos de Guadalaxara
Bibliografía CABRERIZO PAREDES, Enrique (1987) La Virxe de la Esperanza y el so santuariu na villa de Durón, con introducción de José María Bris Gallego. Inclúi un poema d'Álvaro López de la Vega (sieglu XVIII). Guadalaxara: Nueva Alcarria, ISBN 84-85386-16-7 GARCÍA LÓPEZ, Aurelio (2002) Historia de Durón y los sos fidalgos Conceyu de Durón
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Conceyos de Guadalajara Categoría:Llocalidaes de la provincia de Guadalajara Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial