Un embalse ye l'acumuladura d'agua producida por una construcción nel llechu d'un ríu o regueru que cierra parcial o totalmente el so calce. N'España emplégase dacuando'l términu embalse con esti significáu. La construcción del embalse puede asoceder por causes naturales como, por casu, el derrumbe d'una fastera nun tramu estrechu del ríu o regueru, l'acumuladura de plaques de xelu o les construcciones feches polos castores, y por obres construyíes pol home pa tal fin, como son les preses.
Embalses por causes naturales thumb|300px|right|Presa realizada por castores en Yellowstone.
Derrumbe de fasteres Nesti casu trátase, de embalses totalmente incontrolaos, que xeneralmente tienen una vida curtia, díes, selmanes o hasta meses. Al enllenase'l embalse con apurrir del ríu o regueru, provóquense filtraciones al traviés de la masa de tierra ensin amacerar, y arramaos pol puntu más baxu de la corona, que lleven a la rotura más o menos rápida y abrupta de la presa, pudiendo causar grandes daños a les poblaciones y árees cultivaes asitiaes agües embaxo.
Un fenómenu d'esti tipu producir na paraxa conocida como La Josefina nel ríu Paute, n'Ecuador.
Acumuladura de xelu L'acumuladura de xelu (embancadures) nos grandes ríos asitiaos en zones fríes produzse xeneralmente en puntos nos cualos el calce presenta dalgún estrechamientu, yá seya natural, como la presencia de roques, o artificial, como los pilastres d'un ponte.
Situaciones d'esti tipu pueden dase, por casu, nel ríu Danubiu. Pa prevenir los daños qu'esto puede causar los servicios de prevención utilicen barcos especiales denominaos ruempexelos.
Preses construyíes por castores Les preses construyíes por castores dar en pequeños regueros, xeneralmente n'árees pocu habitaes y, poro, los eventuales daños causaos pola so rotura son xeneralmente llindaos.
Embalses artificiales Los embalses xeneraos al construyir una presa pueden tener la finalidá de: regular el caudal d'un ríu o regueru, almacenando l'agua de los periodos húmedos pa utilizalos mientres los periodos más secos pal riego, pal suministru d'agua potable, pa la xeneración d'enerxía llétrica, pa dexar la navegación o pa esleir poluentes. Cuando un embalse tien más d'un fin, llámase-y d'usos múltiples; contener los caudales estremos de les aveníes o crecíes. Laminación d'aveníes; crear una diferencia de nivel pa xenerar enerxía llétrica, por aciu una central hidroeléctrica; crear espacios pa esparcimientu y deportes acuáticos.
Carauterístiques de los embalses Les carauterístiques físiques principales d'un embalse son les curves cota-volume, la curva cota-superficie anubierta y el caudal regularizáu.
Dependiendo de les carauterístiques del valle, si esti ye ampliu y abiertu, les árees inundables pueden ocupar zones densamente poblaes, o árees fértiles pa l'agricultura. Nestos casos, antes de construyir la presa tien d'evaluase bien oxetivamente les ventayes ya inconvenientes, por aciu un Estudiu d'impautu ambiental, cosa que non siempres se fixo nel pasáu.
N'otros casos, especialmente en zones altes y abruptas, el embalse ocupa tierres despoblaes, y nesi casu los impautos ambientales son llindaos o inesistentes.
El caudal regularizáu ye quiciabes la carauterística más importante de los embalses destinaos, xustamente, a regularizar, a lo llargo del día, del añu o periodos tresañales o quiciabes pasen sieglos primero que esti seya evacuáu pola mano humana, el caudal que puede ser retiráu en forma continua pal usu pal cual construyóse el embalse.
Niveles carauterísticos de los caudales de los embalses thumb|Nivel d'agua nun embalse El nivel de l'agua nun embalse ye siempres mayor que'l nivel orixinal del ríu. Dende'l puntu de vista de la operación de los embalses, defínense una serie de niveles. Los principales son (n'orde creciente): Nivel mínimu minimorum: ye'l nivel mínimu que puede algamar el embalse; coincide col nivel mínimu de tomar asitiada na menor cota. Nivel mínimu operacional: ye'l nivel per debaxo del cual les estructures acomuñaes al embalse y la presa nun operen o operen en forma desaparente. Nivel mediu. Ye'l nivel que tien el 50 % de permanencia nel ralu del ciclu de compensación del embalse, que puede ser d'un día, pa los pequeños embalses, hasta periodos tresañales pa los grandes embalses. El periodu más frecuente ye d'un añu. Nivel máximu operacional: al llegase a esti nivel empezar a vertir agua coles mires de caltener el nivel pero ensin causar daños agües abaxo. Nivel del vertideru. Si la presa dispón d'un solu vertideru llibre, el nivel de la solera coincide col nivel máximu operacional. Si'l vertideru ta forníu con compuertes, el nivel de la solera ye inferior al máximu operacional. Nivel máximu normal: al llegase a esti nivel la operación camuda d'oxetivu y la prioridá ye garantizar la seguridá de la presa. Nesta fase pueden asoceder daños agües abaxo; sicasí, va intentase embrivir los mesmos. Nivel máximu maximorum: nesti nivel yá la prioridá absoluta ye la seguridá de la presa, yá que una rotura sería catastrófica agües embaxo. Caltiénse'l nivel de toes toes; el caudal descargáu ye igual al caudal qu'entra nel embalse.
Volúmenes carauterísticos d'un embalse Los volúmenes carauterísticos de los embalses tán acomuñaos a los niveles; d'esta forma tiense: Volume muerto, definíu como'l volume almacenáu hasta algamar el nivel mínimu minimorum. Volume útil, l'entendíu ente'l nivel mínimu minimorum y el nivel máximu operacional. Volume de laminación, ye'l volume entendíu ente'l nivel máximu operacional y el nivel máximu normal. Esti volume, como'l so nome indica, utilizar p'amenorgar el caudal arramáu nes aveníes, pa llindar los daños agües abaxo.
Caudales carauterísticos d'un embalse Caudal roble. Ye'l caudal máximu que puede retirase del embalse nun periodu críticu. Si'l embalse foi dimensionado pa compensar los caudales a lo llargo d'un añu hidrolóxicu, xeneralmente considérase como periodu críticu al añu hidrolóxicu nel cual rexistróse el volume apurríu mínimu. Sicasí, esisten otres definiciones pal periodu críticu tamién aceptaes, como, por casu, el volume añal d'apurra hídricu superáu nel 75 % de los años, que ye una condición menos crítica que l'anterior. Caudal regularizáu. Ye'l caudal que puede retirase del embalse mientres tol añu hidrolóxicu, acomuñáu a una probabilidá.
Vida útil del embalse La vida útil del embalse, pa efeutos de les evaluaciones económiques, del mesmu envalórense ente 30 y 50 años, sicasí, los embalses potencialmente pueden tener una vida útil muncho más llarga. Los factores que pueden influyir na vida útil del embalse pueden mentase: Problemes de degradación de la represa; Sedimentación del embalse, col so consecuente amenorgamientu del volume útil del mesmu. La combinación de suelos empinaos, agües intenses, el tipu de suelu y l'usu que se-y da a los mesmos faen que les tases d'erosión y sedimentación sían bien altes nos llugares onde s'asitien los embalses. L'altu acarretu de sedimentos de dellos cursos d'agua y el desarrollu desatamañáu nes árees cercanes a los embalses, según la falta de control preventivu de ls erosión aceleren el procesu de sedimentación de los embalses. En cuenques con embalses, los ríos y quebraes tresporten los sedimentos erosionaos escontra los embalses onde son "atrapaos".Informe Ambiental. Xunta calidable Ambiental de Puertu RicuLa forma más precisa pa midir sedimentación nos embalses ye por aciu estudios de batimetría. Tómense elevaciones del fondu del embalse pa xenerar la topografía del fondu del mesmu. D'esta manera determinar el volume disponible del embalse y compárase col volume de diseñu del mesmu. Cola información llevantada de los estudios de batimetría determinar la capacidá esistente del embalse y la tasa de perda de capacidá añal basada nuna carga específica de sedimentos.
Esisten una variedá d'alternatives pal manexu de sedimentación en embalses. Nun embalse puede utilizase más d'una téunica y distintes téuniques pueden ser más apropiaes en distintos momentos a lo llargo de la vida del embalse. Les estratexes de manexu pueden catalogase en cuatro tarrezas básicos: (1) amenorgar l'apurra de sedimentos escontra'l embalse, (2) manexu hidráulicu del embalse pa embrivir el depósitu de sedimentos, (3) remover los sedimentos una vegada depositaos, y (4) remanar les consecuencies ensin remanar el procesu de sedimentación como tal. De siguío un resume d'estratexes pal manexu de sedimentos: Amenorgar l'apurra de sedimentos. Esto puédese llograr por aciu trampes de sedimentu, les que pueden ser tanto estructurales como non estructurales, dientro o fuera del ríu. Otra manera p'amenorgar l'apurra de sedimentu ye por aciu controles d'erosión superficial de los suelos, favoreciendo la formación d'una proteición vexetal de los mesmos. Embrivir l'asentamientu de sedimentos. Esta estratexa encontar na esviadura de sedimentos. Esto puédese llograr por aciu la esviadura de corrientes d'agua turbio o la esviadura de crecíes, ente otres. Una estratexa pa la esviadura de sedimentos que s'enllantó en dellos países, ye la construcción de embalses fuera del calce. Recuperar el volume d'almacenamientu. Una manera de llograr esto ye por aciu escavación, yá seya hidráulica o mecánica. Otra manera ye por aciu la redistribución de sedimentos, por casu depositandolos nel volume muerto. Esta postrera puede llograse tamién con cambeos estructurales o xubiendo'l nivel operacional.
Efeutos d'un embalse thumb|280px|Embalse de Los Peares, Galicia, España. Los embalses tienen un importante influxu na redolada; dalgunos de los sos efeutos pueden ser consideraos positivos y otros pueden ser consideraos negativos.
Xenerales Los embalses de grandes dimensiones amiesten un pesu bien importante al suelu de la zona, amás d'amontar les infiltraciones. Estos dos factores xuntos pueden provocar lo que se conoz como seísmos inducíos. Son frecuentes mientres los primeros años dempués del enllenáu del embalse. Magar estos seísmos inducíos son cafiantes, bien escasamente algamen intensidaes que puedan causar daños serios a la población.
Agües arriba Agües arriba d'un embalse, el nivel freáticu de los terrenos vecinos puede modificar fuertemente, pudiendo traer consecuencies na vexetación circunlacustre.
Agües abaxo Los efeutos d'un embalse agües abaxo son de dellos tipos; pueden mentase: Aumentu de la capacidá de erosionar el llechu del ríu. Amenorgamientu de los caudales medios arramaos y, consecuente, facilidá por qu'actividaes antrópicas ocupen parte del llechu mayor del ríu. Amenorgamientu del apurra de sedimentos a les costes, incidiendo na erosión de les sableres y deltes.
Usu de los embalses Básicamente un embalse creáu por una presa, qu'ataya'l calce natural d'un ríu, pon a disposición del operador del embalse un volume d'almacenamientu potencial que puede ser utilizáu pa múltiples fines, dalgunos d'ellos complementarios y otros conflictivos ente sigo, pon a disposición del operador del embalse tamién un potencial enerxéticu deriváu de la elevación del nivel de l'agua.
Pueden estremase los usos que pal so maximización requiern que'l embalse tea lo más lleno posible, garantizando un caudal regularizáu mayor. Estos usos son la xeneración d'enerxía llétrica, el riego, el suministru d'agua potable o industrial, la dilución de poluentes. Otra manera, pal control d'aveníes el embalse va ser tantu más eficiente cuanto más vacíu atópese nel momentu que recibe una avenida.
Dende'l puntu de vista de la so capacidá reguladora, el embalse puede tener un ciclu diariu, mensual, añal y, inclusive, en dellos pocos casos, tresañal. Esto significa que'l embalse atropa l'agua mientres, por casu, 20 hores per día, pa descargar tou esi volume pa la xeneración d'enerxía llétrica mientres les 4 hores de picu de demanda; o atropa les agües mientres el periodu d'agües, 3 a 6 meses según la rexón, pa usalo en riego nel periodu secu.
Embalse d'usos múltiples