El ye una especie de marsupial dasiuromorfo de la familia Dasyuridae. Na actualidá namái s'atopa n'estáu montés na islla de Tasmania, al sur d'Australia.
Ye'l marsupial carnívoru de mayor tamañu esistente na actualidá, tres la estinción del llobu marsupial. El so tamañu ye como'l d'un perru pequeñu, con un cuerpu robusto y musculoso y la so piel ta cubierta de pelo negru. Carauterízase pol so desagradable golor, pol so berru bien fuerte y esmolecedor, según pola so ferocidá cuando s'alimenta. Puede cazar les sos propies preses pero tamién s'alimenta de carnuezu, lo mesmo que de productos domésticos si hai humanos viviendo cerca. Polo xeneral ye un animal solitariu, pero dacuando aliméntense en grupos. A diferencia de la mayor parte de los demás dasiúridos, se termorregulan con eficacia y son activos a plenu día ensin sobrecalentarse. A pesar del so aspeutu trabáu, puede desenvolver una velocidá sorprendente, y puede xubise a los árboles y nadar pelos ríos.
Créese que los antiguos marsupiales emigraron dende lo que güei ye América del Sur a Australia decenes de millones d'años tras, mientres la dómina de Gondwana, y qu'evolucionaron cuando Australia fíxose más greba. Atopáronse fósiles d'especies similares a los demonios modernos, pero nun se sabe si yeren antepasaos de les especies contemporánees, o si los diaños actuales coesistieron con estes especies. Desconozse la fecha en que s'escastó llocalmente nel continente australianu; la mayoría de les evidencies suxeren qu'amenorgaren a tres poblaciones relictas hai alredor de 3000 años, y que la so estinción nel continente foi alredor de esa dómina. Suelse culpar d'esta desapaición a los dingos, ausentes en Tasmania.
Nun ye una especie monógama, y el so procesu reproductivu ye bien contundente y competitivu. Los machos lluchen ente sigo poles femes y depués vixilen a les sos pareyes pa evitar la infidelidá femenina. Les femes pueden ovular tres veces n'otres tantes selmanes mientres la dómina d'apareyamientu, y el 80% de les femes de dos años d'edá acaben preñaes mientres la temporada d'apareyamientu añal. Les femes promedian cuatro temporaes de cría na so vida y dan a lluz a trenta críes vives tres una xestación de tres selmanes. Los naciellos son roses, escarecen de pelame y de traces faciales distintivos y pesen alredor de 0,20 g. Como solo disponen de cuatro pezones nel marsupiu, la competencia ye feroz y pocos naciellos sobreviven. Los mozos crecen rápido y son espulsaos del marsupiu dempués d'alredor de 100 díes, con un pesu averáu de 200 g, ya independícense alredor de los nueve meses, polo que la fema pasa la mayor parte d'esi añu n'actividaes rellacionaes col partu y la crianza.
Fueron consideraos una amenaza pal ganáu, y cazaos poles sos pieles hasta llevalos en cantu de la estinción. En 1941 pasaron a tener la considerancia d'especie protexida y recuperaron la so población; los científicos argumentaron que la esmolición de que los demonios yeren una amenaza significativa pal ganáu yera inxustificada. Sicasí, dende finales de los años 1990, un contaxosu cáncer facial amenorgó drásticamente la so población y agora amenacia la sobrevivencia de la especie, qu'en 2008 declaróse como en peligru d'estinción; el gobiernu de Tasmania entamó diversos programes p'amenorgar l'impautu de la enfermedá, incluyida una iniciativa pa criar grupos de diaños sanos en cautividá. Delles poblaciones alcontraes d'estos animales tamién se vieron severamente amenorgaes por choques con automóvilessobre manera cuando se tán alimentando nes carreteres d'animales que fueron atropellaos. Debíu les restricciones establecíes a la so esportación y los fracasos a la de reproducilo nel estranxeru, práuticamente nun hai diaños fora d'Australia.
Ye'l emblema animal de Tasmania, un símbolu icónico d'esti estáu y munches organizaciones, grupos y productos acomuñaos al mesmu utilizar nos sos logotipos. Ta consideráu como un importante curiosu de turistes escontra la islla y fíxose mundialmente conocíu gracies a Taz, personaxe de la popular serie d'animación Looney Tunes y la so secuela The Looney Tunes Show.
Descripción El demoniu de Tasmania ye'l carnívoru marsupial de mayor tamañu esistente na actualidá. Tien un cuerpu robusto y achaparrao, con un centru de mases relativamente baxu,Owen y Pemberton, p. 52. pescuezu curtiu, cabeza grande y una cola que ye aproximadamente la metá del llargor del cuerpu. Les sos pates delanteres son llixeramente más llargues que les traseres, daqué escepcional ente los marsupiales, y pueden correr a una velocidá de 13 km/h en distancies curties. La piel ye polo xeneral negra, con manches blanques irregulares nel pechu y el llombu (anque'l melanismu ye relativamente frecuente, produciéndose aproximadamente nel 16% d'individuos).Owen y Pemberton, páxs. 46–47. Los machos son xeneralmente de mayor tamañu que les femes, con un llargor mediu del cuerpu y la cabeza de 652 mm, 258 mm la cola y un pesu mediu de 8 kg, y 570 mm, 244 mm y 6 kg respeutivamente, nel casu de les femes; en Tasmania occidental suelen ser más pequeños.Owen y Pemberton, p. 118. Tienen cinco llargos deos nes sos pates delanteres, cuatro escontra'l frente y unu que sale de llau, carauterística que-yos dexa sostener la comida coles pates; les traseres tienen cuatro dedos. Nun tienen garres retráctiles. Tán dafechu desenvueltos a los dos años d'edá, y pocos viven más de cinco años na naturaleza.
left|thumb|Dos demonios, unu d'ellos ensin les sos carauterístiques marques blanques. Aproximao'l 16% de diaños selvaxes escarez de marques. La cola ye en gran parte non prensil y ye importante na so fisioloxía, comportamientu social y locomoción. Usar como contrapesu p'ayudar a estabilizase cuando cuerren.Owen y Pemberton, p. 46. Utilicen una glándula odorífera anal-xenital asitiada na base de la so cola pa marcar el suelu tres ellos col so golor acre y fuerte. Como la mayoría de los marsupiales, almacenen grasa na so cola (una cola gruesa suel identificar a los individuos sanos).
El machu tien testículos esternos nuna estructura similar a una bolsa formada por plegues ventrocrurales llaterales del abdome, que los escuende y protexe parcialmente. Los testículos son de forma subovoide, con unes dimensiones medies de 3,17 × 2,57 cm. El marsupiu de les femes ábrese escontra tras y ta presente mientres tola so vida, a diferencia d'otros dasiúridos nos que namái s'aprecia en dómines de cría.Guiler (1970), p. 64.
thumb|upright|La so gran cabeza y pescuezu déxen-y xenerar la taragañada más fuerte por unidá de masa corporal de cualquier mamíferu de la Tierra. Tien una mordedura escepcionalmente fuerte pal so tamañu, con un cociente de fuercia de taragañada (BFQ) de 181 (el xaguar o'l tigre, por casu, tienen una mayor fuercia de taragañada, pero son muncho más grandes, con un coeficiente de 137 y 127, respeutivamente), la taragañada más fuerte por unidá de masa corporal de cualquier mamíferu viviente del mundu. El quexal puede abrir ente 75–80 graos, lo que-y dexa xenerar una gran fuercia pa resgar carne y esmagayar los güesos (una fuercia abondo como pa dexar que muerda al traviés d'alambre metálicu gruesu). Owen y Pemberton, p. 20. El poder de los sos quexals deber en parte a la so cabeza comparativamente grande. Los sos dientes y quexales son similares a los de les hienes, un exemplu d'evolución converxente. Los dientes de los dasiúridos paecer a los de los marsupiales primitivos y, como tolos dasiúridos, el diañu tien molares y canils prominentes; tien trés pares d'incisivos inferiores y cuatro pares d'incisivos cimeros, asitiaos a lo cimero de la parte delantera de la boca.Tyndale-Biscoe, páxs. 142–143. Como los perros, tien 42 dientes, que nun se sustitúin dempués de la nacencia, pero crecen de cutio mientres tola vida a un ritmu lentu.Owen y Pemberton, p. 64. El so dentición ye fundamentalmente carnívora, con adautaciones trófiques pal consumu de güesos.Owen y Pemberton, p. 44.
Les garres son llargues, lo que-yos dexa cavar llurigues, buscar comida soterraña fácilmente y garrar preses o compañeros con fuercia. La fuercia de los sos dientes y garres déxen-y atacar inclusive a wombats d'hasta 30 kg de pesu. La so gran parte delantera del cuerpu y pescuezu, que dan al diañu la so fuercia, tamién fai qu'esta fuercia tienda escontra'l cuartu delanteru del so cuerpu, y atribúyese a esti fechu'l so pasu cojeante, cabileñu y abasnando los pies.Owen y Pemberton, p. 53.
Tien llargues vibrisas na cara y en grupos a lo cimero de la cabeza, que lu ayudar a alcontrar les preses buscando na escuridá y pa saber cuando otros diaños tán cerca mientres s'alimenta. Les vibrisas pueden estendese dende la punta del cazu hasta la parte posterior del quexal y pueden cubrir los costazos. L'oyíu ye'l so sentíu dominante, y tamién tien un olfatu escelente, qu'algama hasta un quilómetru de distancia. A diferencia d'otros marsupiales, tien un güesu ectotimpánico. Yá que los demonios cacen pela nueche, paez que la so visión ye meyor en blancu y negru; nestes condiciones pueden afayar oxetos móviles fácilmente, pero tienen dificultaes pa ver oxetos inmóviles.
Distribución y hábitat Los diaños atópase en tolos hábitats a la islla de Tasmania, incluyíes les contornes de les zones urbanes, y la so área de distribución estender por toles zones continentales tasmanas y a la pequeña isla de Robbins (asitiada al norte, y que se comunica con Tasmania mientres les marees baxes).
La población noroeste estender dende l'oeste del ríu Forth y escontra el sur llega hasta Macquarie Heads. La población esti suroeste cubre nueve zones del programa Save the Tasmanian Devil dende 2004. A principios del sieglu XIX taben presentes na islla de Bruny, al sureste de Tasmania, pero nun esisten rexistros de la so presencia dempués de 1900, ya introduciéronse na islla de Badger a mediaos de los años 1990, pero créese que morrieron escontra 2005.
El so hábitat principal asitiar na zona de precipitaciones ente baxes y moderaes del este y noroeste de Tasmania, con preferencia escontra los montes esclerófilos secos y zones montiegues costeres. Anque nun s'atopen nes zones de mayor altitú de la isla, y la so densidá de población ye baxa nes llanures yerbácees del suroeste del estáu, la so población ye alzada nos montes esclerófilos secos o mistos y gorbizales costeros. Prefieren el monte abiertu al monte trupu y los montes secos a los húmedos. Tamién s'atopen cerca de caminos o carreteres onde sía frecuente atopar animales atropellaos, a pesar de que de cutiu sían los mesmos demonios los que muerren víctimes de los vehículos mientres se tán alimentando de el carnuezu na carretera. Según el Comité Científicu d'Especies Amenaciaes, la so versatilidá implica que'l cambéu o destrucción del so hábitat nun se vea como una de les principales amenaces pa la sobrevivencia de la especie.
El demoniu de Tasmania atópase amestáu direutamente a Dasyurotaenia robusta, un céstodo clasificáu como «Raru» so la Llei de Proteición de Espacies Amenaciaes de Tasmania de 1995; esti parásitu acintado namái s'atopa nos demonios.
Ecoloxía y comportamientu thumb|Anque de vezos nocherniegos, gústa-yos folgar al sol. El demoniu ye una especie clave nel ecosistema de Tasmania.
Ye un cazador nocherniegu y crepuscular, y pasa les hores diurnes ente arbustos trupos o nun furacu. Especulóse sobre la posibilidá de qu'adoptara los sos vezos nocherniegos pa evitar la depredación per parte de les águiles y los humanos.Owen y Pemberton, p. 129. Los mozos son predominantemente crepusculares.Owen y Pemberton, p. 69. Nun esisten evidencies de qu'en dalgún momentu entren n'estáu de letargo.