right|thumb|500px|Estaos confesionales:
Un Estáu confesional ye'l que se xunta a una relixón específica, llamada relixón oficial (ilesia estatal o ilesia establecida). Esta situación puede ser a cencielles resultáu de los usos y costumes o tradición, o reflexase na so llexislación, especialmente na Constitución del país. El que l'Estáu reconoza una relixón oficial, nun significa qu'otres relixones nun se dexen prauticar con llibertá, bien públicamente o bien acutaes al ámbitu priváu. Esa situación ye la de tolerancia relixosa o intolerancia, respeutivamente.
Historia
Antes de la Edá Contemporánea, la situación de confesionalidad del Estáu yera la condición natural de cualesquier sistema políticu. Nel Imperiu romanu, el cultu al emperador foi una forma de conciliar el politeísmu incluyente de too tipu de relixones cola unidá política, y lo que convirtió al cristianismu (de fechu a cualquier monoteísmu que nun aceptara'l cultu imperial) nuna relixón disolvente y polo tanto escorrida. L'Edictu de Milán de Constantín (que daba una especie de llibertá relixosa) y el posterior edictu de Tesalónica de Teodosio convirtieron al cristianismu na relixón oficial del Imperiu y establecieron el Papáu y la Ilesia como instituciones paraleles al propiu Estáu. La desapaición del Imperiu romanu d'Occidente abrió la Edá Media, que supunxo una separación de fechu del cristianismu occidental (católicu) y oriental (ortodoxu), que se fixo oficial col Cisma d'Oriente (1054). Mientres nel Imperiu bizantín la figura del emperador imponse sobre la Ilesia (cesaropapismu, iconoclasia), na Europa Occidental el dominium mundi ye más apostáu pola teocracia (agustinismu políticu, teoría de los dos espaes, querella de les invistidures).
Les monarquíes del Antiguu Réxime supunxeron un control sobre les sos ilesies católiques nacionales, ente que la Reforma luterana establez ilesies nacionales nos países del norte d'Europa. El principiu de la cuius regio eius religio (propuestu na Dieta de Augsburgu qu'aldericaba la Confesión de Augsburgu, y definitivamente impuestu na Paz de Augsburgu) impon que la relixón del príncipe, va ser la relixón de los súbditos del so territoriu. va imponer nuna era de guerres de relixón que va acabar col tratáu de Westfalia. Ente los escasos llugares d'Europa que caltienen la tolerancia relixosa (anque se caltengan como Estaos confesionales) destáquense los Países Baxos y la República de Venecia, y parcialmente l'Imperiu otomanu.
El primer Estáu que proclamó la so independencia de les relixones foi Estaos Xuníos, influyíu pola ideoloxía de la Ilustración francesa, anque nel articuláu de la so Constitución, faise referencia inherentemente y implícitamente al cristianismu, con referencia direuta a Xesucristu (el nuesu Señor). Más bien, lo que la Constitución d'EE.XX. determina, ye que nenguna de les diverses relixones cristianes, tendría preponderancia sobre les demás, como asocedía cola relixón Anglicana antes de la independencia, pero asumiendo que EE.UU ye cristianu.La Revolución francesa, qu'en dalgún momentu intentó instaurar un cultu descristianizado a la diosa Razón, foi reconducida por Napoleón a un Concordatu col papa (rei de Roma y cabeza de la Ilesia católica). Nun sería hasta la III República Francesa que Francia, la fille aînée de l'Église (‘fía mayor de la Ilesia') y sede de los Reyes Cristianísimos, incorporara a les sos señes d'identidá'l llaicismu y la separación Ilesia-Estáu.
Dellos países europeos caltienen na actualidá venceyos especiales cola so relixón tradicional, especialmente Inglaterra ―que la so reina sigui siendo la cabeza de la Ilesia d'Inglaterra― y ostenta el títulu de Defensor Fidei (defensor de la fe) que llogró Enrique VIII.
Los países musulmanes, onde la identificación de la comunidá político y relixoso (Umma) ye bien fuerte, sufrieron procesos de dalguna manera similares: nel casu de Turquía, la conversión nuna república llaica con Mustafa Kemal Atatürk, y en Siria, Iraq o Exiptu cola ideoloxía árabe-socialista del movimientu Baaz o figures como Nasser. El casu d'Irán sol sah Reza Pahlavi ye daqué distintu y bastió el resurdimientu del fundamentalismu islámicu (República islámica del ayatolá Khomeini), que dende los años ochenta ta imponiéndose con distintes variantes (salafismu sunní de les monarquíes árabes), anque siempres nel sentíu de consiguir una vida pública sometida a les normes relixoses (xaria o códigu xudicial islámicu).
Nos países asiáticos non islámicos, les situaciones son tan distintes como los sos sistemes políticos: Estaos oficialmente ateos como China, situaciones como Xapón, que la so familia imperial sigui calteniendo funciones relixoses, o India, que la so independencia facer nun ambiente de lluches relixoso-étniques ente musulmanes ya hinduistes que forzaron la separación de Paquistán y Bangladex (que'l Partíu del Congresu de Gandhi, Nehru y Indira Gandhi quixeron evitar). Na actualidá hai un fuerte movimientu que defende la hinduización del Estáu indiu.
Casos
Relixón d'Estáu cristiana
Inglaterra N'Inglaterra la relixón oficial ye'l cristianismu anglicanu institucionalizáu pola Ilesia d'Inglaterra, por cuenta de que la reina d'Inglaterra ye de la mesma xefa suprema de la ilesia. La considerancia del anglicanismu como relixón oficial nun s'aplica al restu de los territorios pertenecientes al Reinu Xuníu.
Dinamarca La Ilesia Evanxélica Luterana de Dinamarca ye la ilesia estatal de Dinamarca. El parllamentu danés ye l'autoridá llexislativa de la ilesia, anque los sos miembros son llibres de prauticar. El Ministru d'Asuntos Eclesiásticos, anguaño Birthe Rønn Hornbech, ye la máxima autoridá alministrativa, ente que la Reina Margarita ye la cabeza de la Ilesia Danesa.
Islandia
A mediaos del sieglu XVI, Cristián III de Dinamarca empezó a imponer el luteranismu a tolos sos súbditos. L'últimu obispu católicu del país, Jón Arason, foi degolláu en 1550 xunto con dos de los sos fíos. Darréu, el país convirtióse totalmente al luteranismu, que dende entós ye la confesión dominante.
Grecia En Grecia la relixón oficial ye'l cristianismu ortodoxu griegu representáu pola Ilesia Ortodoxa Helénica, que solo ye mayoritariu nesti país. Primeramente, Grecia tando so la opresión otomana, formaba parte del Patriarcáu Ortodoxu de Constantinopla, pero cola guerra d'independencia Griega, el Patriarca dexa los territorios del sur de Grecia al Patriarcáu d'Atenes, quedando'l Norte y el Monte Athos so xurisdicción del Patriarca de Constantinopla
Ciudá del Vaticanu L'Estáu de la Ciudá del Vaticanu ye, por definición, oficialmente una monarquía católica so soberanía de la Santa Sede, siendo gobernada pol papa.
Costa Rica La Constitución de la República de Costa Rica establez que:
Na actualidá ta vixente una llei que dexa donaciones d'empreses a la Ilesia pal arreglu y caltenimientu de templos, pero dalgunos sectores de la sociedá costarricana aboguen pola abolición del Estáu confesional, argumentando que Costa Rica ye un país occidental en desenvolvimientu, polo que consideren que si esta nación caltuviera una confesionalidad relixosa, sería contradictoriu cola pluralidá de creencies.
El principal argumentu de los críticos ye que, según una encuesta de la Universidá de Costa Rica, el númberu de católicos non prauticantes creció del 13% en 1988 al 27% en 2006En 18 años, la cantidá de católicos que dexaron de prauticar la so relixón aumentó un 108%, y la cantidá de persones irrelixoses aumentó un 200%, según un artículu nel diariu La Nación (San José de Costa Rica) del 20 de mayu de 2007. y la cantidá de persones que se declaren ensin relixón xubió al 9% en 2006 en rellación al 3% de 1988, lo que, afirmen, demuestra un cambéu nes creencies d'una nación tradicionalmente católica na que menos de la metá de los sos ciudadanos practiquen güei esi creu relixosu. El Movimientu llaicu de Costa Rica promueve a que'l país convertir nun Estáu llaicu, yá que hubo banciar# ente diputaos y ministros pa modificar l'artículu 75 ―tal como asocedió n'otros países llatinoamericanos― y que cuntó col sofitu de los presidentes Óscar Arias Sánchez y Laura Chinchilla Miranda, quien tuvo a favor del llaicismu. Sicasí, hai grupos ―como la Conferencia Episcopal de Costa Rica y diputaos católicos― que s'oponen al cambéu de dichu artículu.
Según una encuesta de 2013 el 47 % de la población preferiría vivir nun Estáu llaicu, ente que quien defenden l'Estáu confesional menguaron, pasando del 27 % (ochobre de 2011) a un 23 %.http://www.larepublica.pe/31-03-2013/costa-rica-el-47-de-los ciudadanos-piden-ser-un estáu llaicu
Malta El catolicismu ye la relixón oficial en Malta por cuenta de la so vinculación cola tradicional Orde de Malta, que protexó la islla del ataque de los otomanos.http://wvw.nacion.com/ln_ee/2009/setiembre/07/opinion2080966.html
Mónacu El Principáu de Mónaco ye oficialmente católicu, según establecer la so constitución.
Estaos islámicos Nun confundir col grupu terrorista yihadista Estáu Islámicu.thumb|400px| Países con mayoría musulmana y separación ilesia-estáu:
El términu Estáu islámicu referir a los Estaos qu'adoptaron l'islam, específicamente la Sharia (llei musulmana), como la fundamentación ideolóxica pa les sos instituciones polítiques. Los exemplos inclúin:
Un Califatu nel islam sunita Un Imamah nel Islam chiíta Un Wilayat al-Faqih pal chiísmu n'ausencia d'un Imamah Una República islámica, un términu xeneral pa munches naciones estáu qu'oficialmente tienen un sistema republicanu y adopten l'islam como la relixón del Estáu.
Mauritania
Afganistán
Paquistán
Yeme
Omán
Reinu de Marruecos Anque oficialmente Marruecos defínese como una monarquía constitucional y produciéronse significatives meyores escontra una mayor separación de poderes, cola recién aprobación d'una reforma constitucional, el rei de Marruecos sigue concentrando atributos políticos y relixosos, siendo'l máximu líder espiritual del país, ente que l'Estáu defínese como islámicu.https://www.elmundo.es/elmundo/2011/06/17/internacional/1308341227.html
Teocracies
Una teocracia ―‘gobiernu divín', del griegu θεοσ (theos, /zeós/, ‘Zeus, dios'), y κράτοσ (krátos, ‘gobiernu')― ye una forma de gobiernu na que los xefes gubernamentales coinciden colos líderes de la relixón dominante, y les polítiques de gobiernu son idéntiques o tán bien influyíes polos principios de la relixón dominante. De normal el gobiernu afirma gobernar «en nome de Dios o d'una fuercia cimero», tal como especifica la relixón local.
El Diccionario de la lengua española de la Real Academia Española define la teocracia como'l gobiernu exercíu direutamente por Dios', y nuna segunda acepción, como una sociedá en que l'autoridá política, considerada emanada de Dios, exercer polos sos ministros'.
L'usu más antiguu rexistrada del términu “teocracia” atópase en Josefo, quien aparentemente la acuña al esplicar a los llectores xentiles la organización de la comunidá xudía de la so dómina. Al contraponer ésta con otres formes de gobiernu ―monarquíes, oligarquíes y repúbliques― añade:
El nuesu llexislador Moisés nun tuvo en cuenta nenguna d'estes formes, sinón qu'ordenó'l nuesu gobiernu a lo que, con espresión forzada, podría llamase una teocracia, al atribuyir el poder y l'autoridá a Dios, y persuadir a tol pueblu de que lo tuviera en cuenta como autor de toles coses bones.|Flavio Josefo (Contra Apión, llibru 2, 16).
Exemplos de teocracies actuales son les siguientes:
Ciudá del Vaticanu
El gobiernu de la Ciudá del Vaticanu, que ye exercíu pol Papa direutamente,Artículu 26 del Tratáu de Laterano (n'italianu) nel sitiu Peduto.Organigrama gubernamental de la Ciudá del Vaticanu.Códigu de Derechu Canónicu (llibru 2, parte 2, seición 1, capítulu 1). siendo esti gobernante políticu del Estáu vaticanu y, al empar, sumu pontífiz de la Ilesia católica.
Irán