Casablanca (n'amazig, Anfa ⴰⵏⴼⴰ ; n'árabe clásicu, الدار البيضاء, ad-Dār al-Baīḍaʾ, «La Casa Blanca» ; en dialeutu marroquín Casa o Casa Blanca) ye una ciudá nel oeste de Marruecos, capital de la rexón del Casablanca-Settat. Ta asitiada na mariña del océanu Atlánticu, 80 km al sur de Rabat, la capital alministrativa. Ye la mayor ciudá de Marruecos, según el so principal puertu; tamién ye la mayor ciudá de la rexón del Magreb. Nel censu de 2012 rexistró una población de habitantes. Haut-commissariat au Plan. Recensement général de la population et de l'habitat de 2004 : Population légale du Maroc. p 20. Consultáu'l 14 d'agostu de 2012 Ta considerada'l centru económico y comercial de Marruecos, ente que la capital política ye la ciudá de Rabat.
Casablanca acueye la sede y les principales instalaciones industriales marroquines, lo mesmo que de empreses internacionales con sede en Marruecos. Les estadístiques industriales amuesen que Casablanca caltién la so posición histórica como la principal zona industrial del país. El puertu de Casablanca ye unu de los puertos artificiales más grandes del mundu y el puertu más grande del norte d'África . Tamién ye la base primaria naval pa la Marina Real Marroquina.
La ciudá tien un patrimoniu arquiteutónicu modernu importante, por cuenta de la diversidá arquitectónica qu'esperimentó mientres el sieglu XX.
Orixe del nome Casablanca debe la so denominación al fechu de que, d'antiguo, los marinos portugueses que costeaban esti llugar identificar por una pequeña casa blanca asitiada sobre la llomba d'Anfa, «a casa branca». Que'l topónimu actual, Casablanca na mayoría d'idiomes, tea n'español, paez debese al periodu en que dambes corones tuvieron xuníes. Habitual y coloquialmente los paisanos llamen Casa a la ciudá.
Anfa ye'l nome orixinal autóctonu y significa "llomba" en llingua bereber. Esti nome emplégase agora pa referise a los barrios antiguos de la ciudá histórica.
Historia thumb|left|315px|Casablanca en 1572, cuando inda se conocía como Anfa.
Anfa o Anafé El nome Anfa atópase en testos del sieglu XI, lo que remonta la so fundación (polos zenetes) a esa dómina. Lleón l'Africanu mentar igualmente como una pequeña ciudá nel sieglu XV.
En 1770, el Sultán Mohámed Ben Abadía decide reconstruyir esti llugar pa caltenelo d'un desembarque de portugueses qu'acababen de perder la ciudá de Mazagán (El Jadida), "Casa blanca" (traducíu "Dar El Beida" n'árabe). El sultán dotar tamién d'una mezquita, d'una madraza y de un hammam.
A partir del sieglu XIX, la ciudá desenvuélvese gracies a la puxanza de la industria testil, que la asitia como una de les grandes productores de llana. En 1860, cuenta con 4.000 habitantes, y 9.000 habitantes a la fin de los años 1880. La ciudá decide entós construyir un puertu modernu, con ayuda de Francia, y destrona a Tánxer como primer puertu marroquín a partir de 1906. La población va ser en 1921 de 110.000 habitantes.Pennel, CR: Morocco from Empire to Independence, Oneworld, Oxford, 2003, p 149
Protectoráu francés right|thumb|225px|Roosevelt y Churchill na conferencia de Casablanca. En xunu de 1907, los franceses desenvuelven la rede ferroviaria cerca del puertu, pero esta postrera pasaba al traviés d'un campusantu musulmán, lo que provocó disturbios ente los trabayadores franceses y los residentes. Francia unvia tropes pa restablecer l'orde, y toma control de la ciudá y establez un protectoráu. Mientres los años 1940 y los años 1950, tuvieron llugar varios disturbios antiocupación, ente ellos, un atentáu nel mercáu central de Casablanca nel día de la Navidá en 1953 (18 muertos).
El puertu de Casablanca ye consideráu'l principal puertu de Marruecos dende 1920, tamién se convirtió na primer parada de les llinies aérees Latécoère que coneuta Toulouse a Dakar.Casablanca, premier port du Maroc El minador Plutón españa na ciudá portuaria de 13 de setiembre de 1939, destruyendo'l barcu y matando a 186 persones.(en francés) 19 histoire de navires construits à Lorient ou ayant servi à Lorient, arsenaux.fr. Consultáu'l 15 d'abril de 2012
La ciudá tamién foi un puertu estratéxicu mientres la Segunda Guerra Mundial, cuando foi sede de la Conferencia de Casablanca (cume anglo-norteamericana). La conferencia celebrar nel hotel Anfa, del 14 al 24 de xineru de 1943. Esta conferencia ye dacuando llamada conferencia de Anfa, por cuenta del allugamientu del hotel nel que tuvo llugar. Les decisiones tomaes na conferencia fueron sobre la invasión de Sicilia (operación Husky), según a apurrir ayuda material a la URSS. Otru oxetivu yera conciliar el xeneral De Gaulle y Henri Giraud.
Historia contemporánea El 2 de marzu de 1956, cuando Francia reconoz la independencia de Marruecos, la ciudá desenvuelve la industria y conviértese nun polu económicu del país.
Esisten numberosos planes y proyeutos pal desenvolvimientu futuru de la ciudá. Ente estos proyeutos hai dellos destinaos a la erradicación de los barrios marxinales, la construcción d'un bon sistema de tresporte (incluyendo un sistema de metro) y l'ampliación de la rede de carreteres.
La hestoria recién de la ciudá ta marcada por una serie d'atentaos islamistes. Ente los más mortales fueron los de mayu de 2003, que provocaron 45 muertos y un centenar de mancaos.(en francés) « Arrestation d'un Marocain soupçonné d'être impliqué dans les attentats de Casablanca et Madrid », Le Monde, 09/03/2007 En 2007, una serie d'atentaos suicides cuten de nuevu a Casablanca provocando una víctima mortal (un policía) y dellos mancaos., Le Monde, « Casablanca, de nouveau la cible de kamikazes », 10/04/2007, AFP
Xeografía y urbanización Center|thumb|Vista aérea. thumb|Bazar marroquín en Habous. thumb|Patiu del Mahkama Pacha. La metrópolis ta delimitada pel océanu al oeste, pero estiéndese cada vez más al norte, al este y al sur. Sufre tamién d'una aglomeración de barrios de chabolos na so periferia, fenómenu que'l gobiernu ta intentando esaniciar totalmente dende 2012.
La urbanización y l'arquiteutura tán marcaes por distintos estilos, que van dende'l neo-moriscu al art-deco, yá que foi mientres munchos decenios una ciudá llaboratoriu » de los grandes arquiteutos del mundu. Per otra parte, la ciudá foi testigu de grandes proyeutos, como la mezquita de Hassan II, la Marina de Casablanca y el « Twin Center », y atrai cada vez más a los inversores inmobiliarios.
Divisiones alministratives
Casablanca ye una comuña que forma parte de la rexón de Casablanca-Settat. La ciudá ta estremada n'ocho distritos o prefeutures, que s'estremen en 16 subdivisiones propies o barrios y un conceyu. Los 8 distritos son los siguientes:
Aïn Chock (). Aïn Sebaâ - Hai Mohammadi (). Anfa (). Ben M'Sick (). Sidi Bernoussi (). Al Fida - Mers Sultan (). Hai Hassani (). Moulay Rachid ().
Barrios
Demografía Según el censu de setiembre de 2014, la población de Casablanca ye d'unos 7.950.805 habitantes. La rexón de Gran Casablanca, incluyendo les ciudaes de Mohammédia, Ain Harrouda nes provincies de Mediuna y Nouaceur, componen una población de 7 millones d'habitantes (2004).
Evolución demográfica de Casablanca y de Gran Casablanca 1994 2004 Gran Casablanca 3.126.785 3.728.824 Prefeutura de Casablanca 2.717.125 2.949.805 Prefeutura de Mohammédia 257.001 322.286 Provincia de Nouaceur 90.050 236.119 Provincia de Mediuna 62.609 122.851 <small>Fonte: Censu de 2004
Economía
Casablanca ye la fuercia líder nel desenvolvimientu económicu de Marruecos, y representa el nodo clave de les negociaciones económiques pa la rexón africana-europea, ye con muncho el centru industrial de Marruecos, con más de la metá de les fábriques, la inversión y operaciones de comerciu del país. La metá de toles transaiciones de banca comercial de Marruecos producir en Casablanca. Sicasí, la vena de la economía de la ciudá atópase na industria de la esportación de fosfatos, pal cual ye unu de los principales puertos del mundu, según el centru alministrativu del so comerciu. Les cifres publicaes en 2010 pola previsión financiera y la división d'investigación de Marruecos confirmen que les disparidades ente les rexones destáquense cuando se trata de PIB per cápita nos ingresos.Economic disparities estrema Morocco
La rexón de Gran Casablanca ye considerada como la llocomotora del desenvolvimientu de la economía marroquina. Atrai a un 32% de les unidaes de producción del país y el 56% de mano d'obra industrial. La rexón utiliza un 30% de la producción nacional d'electricidá. Con 93 mil millones de dírhams, la rexón contribúi col 44% de la producción industrial del Reinu. 33% de les esportaciones industriales nacionales, 27 mil millones de dírhams, lo cual ye comparable a 3,6 mil millones de dólares, provienen de la Gran Casablanca. 30% de la rede bancaria marroquina concentrar en Casablanca. Una de les esportaciones más importantes de la ciudá ye'l fosfatu. Otres industries son la pesca, conserves de pexe, aserraderos, fabricación de muebles, materiales de construcción, vidriu, testiles, electrónica, alimentos procesaos, cerveza, llicores, bebíes non alcohóliques y pitos. L'actividá de los puertos marítimos de Casablanca y Mohammedia representen el 50% de los fluxos comerciales internacionales de Marruecos.
Bolsa
La Bolsa de Casablanca (BVC) ye'l mercáu oficial d'aiciones en Marruecos. Foi fundada'l 7 de payares de 1929 col nome de Office de compensation des Valeurs Mobilières. La Bolsa de Casablanca sufrió trés reformes socesives: la primera en 1967, la segunda en 1986 y la tercera y postrera en 1993. Trátase d'una de les bolses más dinámiques d'África y ye la primera del Magreb, la tercera del continente tres les de Johannesburgu, en Sudáfrica, y El Cairo, n'Exiptu, y del mundu árabe tres la de Riad, n'Arabia Saudita, y la d'El Cairu, con una capitalización de 90.000 millones de dólares d'Estaos Xuníos. Na Bolsa de Casablanca coticen 77 sociedaes y ye propiedá de 17 sociedaes bursátiles.
Tresporte
thumb|right|200px|Estación de tren na ciudá. La ciudá ye bultable pola so circulación caótica y pola conxestión de les sos arteries y bulevares principales. El tresporte coleutivu (sirvíu principalmente por autobuses urbanos y taxis) representa'l 14%, contra 18% en 1976, problema imputáu a les autoridaes llocales que nun teníen una política destinada a combatir la crecedera vertixinosa y desorganizado de la ciudá.
El Plan de Tresporte Urbanu, rematáu en 2006, preve, nel marcu del Proyeutu Casa 2010, la creación d'una llinia de metro de 30 km, de 3 llinies de tranvía y de una llinia de trenes de cercaníes.
Casablanca ta tamién comunicada por Al Bidaoui, un tren ferroviariu de cercaníes con siete estaciones.
Un TNR (Tren “Navette” rápidu) comunica igualmente los suburbios d'Aïn Sebaa, Zenata, Mohammedia y Bouznika a partir de Sidi Maarouf, Bouskoura y Berrechid. Casablanca ta comunicada pol aeropuertu más importante del Magreb, l'Aeropuertu Internacional Mohammed V – Nouasseur, asitiáu a 30 km del centru de la ciudá. Sirvíu por 45 compañíes aérees y comunicáu con 70 destinos internacionales, pol aeropuertu pasaron 5 millones de viaxeros en 2006. Una nueva terminal dexó aumentar la capacidá del aeropuertu a 11 millones de pasaxeros a partir de 2007.
Taxis
Nel área metropolitana de Casablanca los taxis son un mediu de tresporte públicu. El parque de taxis cunta con unos 15 000 vehículos en total, que tresporten cerca de 1,2 millones de pasaxeros acaldía.
Hai dos tipos de taxis:
Los taxis coloraos», llamaos taxis pequeños, que son usaos como mediu de tresporte pa los trayectos nel interior del perímetru urbanu. Acepten hasta trés pasaxeros coles mesmes. Son los únicos que cunten con taxímetru y el preciu mínimu por trayeutu ye de 7,50 dírhams. Los taxis coloraos circulen permanentemente na ciudá y formen una parte importante del tráficu en Casablanca.