230px|thumb|Jakob Fugger col so contador principal M. Schwarz. Como fondu apaecen los espedientes colos nomes de les sucursales de la Casa Fugger: Rusia, Venecia, Cracovia, Lisboa, Innsbruck, Núremberg, etc.
La contabilidá ye una caña de la contadoría pública que s'encarga de cuantificar, midir y analizar la realidá económica, les operaciones de les organizaciones, col fin de facilitar la direición y el control presentando la información, primero rexistrada, de manera sistemática y ordenada pa les distintes partes comenenciudes. Dientro de la contabilidá rexistren les transaiciones, cambeos internos o cualesquier otru socesu qu'afecte económicamente a una entidá.
La finalidá de la contabilidá ye suministrar información nun momentu dau de los resultaos llograes mientres un periodu de tiempu, que resulta d'utilidá a los sos usuarios, en tomar de decisiones, tantu pal control de la xestión pasada, como pa les estimaciones de los resultaos futures, dotando tales decisiones de racionalidá y eficiencia.
Anguaño la contabilidá ye regulada por dos axencies pa evitar el fraude. Les mesmes son Generally Accepted Accounting Principles, poles sos sigles GAAP, nos Estaos Xuníos y la Financial Accounting Standards Board, pola so sigles FASB, esta ye a nivel internacional.
Ye una disciplina que sigue'l método pa xenerar y dempués aplicar cierta teoría y tamién procesos, que son:
Teoría contable: Conxuntu conformáu por reglas, normes, principios, téuniques, procedimientos, criterios y preseos que son la base de la contabilidá.
Procesu contable: Conxuntu de pasos que formen parte del desenvolvimientu pal cumplimientu de les metes que tien una entidá, que son: sistematización, valuación, procesamientu, evaluación y d'últimes el resultáu en información.
Tipos de contabilidá
La contabilidá puede ser clasificada en dos rames, dependiendo del criteriu de división utilizáu. Acordies con el tipu d'unidá económica a la que se refier la información contable xenerada puede faese la siguiente clasificación:
Macrocontabilidad
La contabilidá nacional ufierta la representación numbérica sistemática de l'actividá económica d'un país, mientres un periodu determináu. Ye ellaborada polos Estaos, suministra información útil qu'empobina la política económica del país.
Microcontabilidad Ye la contabilidá de les pequeñes unidaes económiques. El so oxetivu ye suministrar información que se va utilizar en tomar de decisiones. Dientro de la microcontabilidad estrémase una contabilidá pública, executada poles distintes alministraciones públiques y una contabilidá privada, empobinada a la empresa.
Dientro de la contabilidá empresarial, los usuarios de la información contable pueden ser estremaos en dos usuarios, internos y esternos. El grupu d'usuarios internos entiende a toes aquelles persones o órganos qu'utilicen la información dende dientro de la empresa pa tomar de decisiones fayadiza na direición de la mesma. Per otru llau, los usuarios esternos utilicen la contabilidá pa la xestión de la empresa oxetu de la información, y entienden a toos aquellos entes que nun participen na xestión, como accionistes, acreedores, emprestadores, veceros, inversores, emplegaos y l'alministración pública, especialmente l'alministración tributaria, y que precisen básicamente de la información contable pa tomar tamién decisiones y controlar la empresa dende múltiples puntos de vista. En función de los usuarios de la contabilidá estremar ente contabilidá financiera y contabilidá direutiva o de xestión: Contabilidá financiera (esterna): apurre la información esencial del funcionamientu y estáu financieru de la empresa a tolos axentes económicos comenenciudos (veceros, inversores, provisores, alministraciones públiques, etc.). La llexislación de la mayoría de los países regula les normes de la contabilidá financiera pa homogeneizar la información resultante y da-y mayor fiabilidá y comparabilidad. La contabilidá financiera suel tener poco detalle porque contién una información bien amestada. Contabilidá de xestión o contabilidá direutiva (interna): que engloba a la contabilidá de costos. Ye la contabilidá ellaborada con una finalidá interna o de autoconsumo na mesma empresa y utilízase pal cálculu de los costos, estaos económicos y granibles nel interior de la empresa que van sirvir pa tomar decisiones tocantes a producción, organización, mercadotecnia, etc. Carauterizar por ser más flexible, yá que se basa na autorregulación, ta sometida namái a les normes que se autoimponga la mesma empresa y non a normes llegales, suel ser más detallada que la contabilidá financiera y tamién ye más inmediata qu'esta, porque hai de sirvir pa decisiones bien próximes. Pela so parte, la contabilidá de costos ye una ferramienta bien útil pal usu internu de los direutivos de les empreses pal desenvolvimientu de les funciones de planificación, control y toma de decisiones . En resume, la contabilidá de costos ye una ferramienta bien útil pa la xestión de la empresa, y puede tener una incidencia bien importante nel procesu de toma de decisiones estratéxiques. Sicasí, la contabilidá financiera ye bien importante porque tien l'oxetivu de suministrar información a persones o entidaes ayenos a la sociedá sobre situación d'ésta, Alministración Pública, inversores, entidaes rectores de mercaos, etc.
Historia 300px|thumb|Tabla de folla de 2040 e.C. Puede ser consideráu unu de los rexistros contables más antiguos que se caltienen, contién el balance d'una esplotación agrícola en Ur, na antigua Sumeria, con una descripción detallada de les materies primes y díes de trabayu utilizaos. Ta redactáu en escritura cuneiforme. La historia de la contabilidá y de la so téunica ta amestada al desenvolvimientu del comerciu, l'agricultura y la industrialización como actividaes económiques. Dende'l so empiezu, buscóse la manera de caltener el rexistru de les transaiciones y de los resultaos llograes na actividá comercial. Los arqueólogos atoparon nes civilizaciones del Imperiu inca, del Antiguu Exiptu y de Roma variaes manifestaciones de rexistros contables, que d'una manera básica constitúin un rexistru de les entraes y salíes de productos comercializaos, según del dineru. L'usu de la moneda foi importante pal desenvolvimientu de la contabilidá, yá que nun cabía una evolución asemeyada nuna economía de trueque.
Contabilidá na Antigua Roma
Esistía dificultá p'apurrir datos oxetivos sobre'l desenvolvimientu de la contabilidá nel Mundu Antiguu, especialmente en Roma, pola escasez de documentos calteníos sobre la materia y pol so desconocimientu formal sobre ésta. Si conozse que gociaba d'un papel relevante, asina s'almitía como mediu xurídicu de prueba la inscripción de préstamos nel llibru contable del acreedor (Codex rationum) y nel llibru d'ingresos y gastos, (xacies acceti et expensi). Catón el Vieyu, na so obra De re rustica (o Res rustica), inclúi los datos fundamentales que se riquir pa la contabilidá y el so usu como ferramienta pa evaluar la xestión de los negocios polos "factores" frente a los propietarios agrícoles que solíen morar nes ciudaes.
Dellos historiadores creyeron reparar nos fragmentos incompletos que se caltienen de contabilidá un primer desenvolvimientu del principiu de la partida doble, anque esiste muncha diversidá d'opiniones sobre esta tesis, hai delles cites de grandes autores, como Cicerón, que paecen sofitar tal fechu, pero son demasiáu confuses como pa establecer la tesis de que'l métodu de la partida doble yera conocíu na Antigüedá.
Periodu medieval Les práutiques contables más o menos evolucionaes habituales nel mundu antiguu sumieron, por cuenta de la cuasi completa estinción del comerciu n'Europa nos sieglos posteriores a la cayida del Imperiu romanu. La contabilidá tuvo que desenvolvese partiendo de cero, especialmente al compás de la puxanza comercial, que tuvo'l so primera gran impulsu coles cruzaes.
Dos grandes órdenes militares, la de los templarios y la de los caballeros teutónicos, desenvolvieron mientres los sieglos XII y XIII sistemes de contabilidá perfeccionaos, influyíos probablemente poles práutica de los comerciantes libaneses colos que dambes órdenes tuvieron contautu nos sos principios.
Los caballeros teutónicos treslladaron la so actividá a les rexones báltiques y ellí caltuvieron contautu coles ciudaes comerciales de la Lliga Hanseática. Esta Lliga desenvolvió con profecía la contabilidá de factor», esto ye, la del comisionista que tien de rindir cuentes a la so comitente. En cuantes que los mercaderes italianos presentaron mayor atención a una contabilidá de calter patrimonial, más afecha al contratu del comerciante sobre los sos emplegaos.
Les repúbliques comerciales italianes y los Países Baxos seríen mientres los últimos sieglos de la Edá Media les rexones europees en que la vida comercial diba ser más intensa. De resultes natural, la práutica contable diría desenvolviendo nuevos métodos nestos países, y poro, sería en toes estes repúbliques italianes onde surdiría la moderna contabilidá.
De los primitivos memoriales, nos que los comerciantes anotaben ensin nengún orde particular les diverses operaciones que precisaben recordar, foise evolucionando adulces escontra un sistema contable de partida simple; a midida que el gran númberu d'anotaciones necesaries aconseyó a los comerciantes y emprestadores dir desglosando del memorial diverses cuentes, nes qu'anotaben grupos d'operaciones posesores de dalguna carauterística común, tales como dir referenciaes a una determinada mercadería o bien a una mesma persona. La manera de faer les anotaciones foi perfeccionándose cada vez más y anició el progresivu desenvolvimientu de ciertes regles práutiques, hasta que nun momentu ensin determinar con exactitú polos historiadores apaeció, na zona d'influencia económica italiana, el métodu de la partida doble.
Orixe de la partida doble
La partida doble tuvo'l so orixe probablemente na rexón de la Toscana antes de finales del sieglu XIII, l'exemplu más antiguu del so usu son les cuentes públiques de la ciudá de Xénova del añu 1340.Amanda Alicia Godoy-Orlando Greco. Diccionariu Contable y Comercial Nel sieglu XV, paez ser que los banqueros y comerciantes toscanos disponíen d'una téunica contable tan desenvuelta o más que la emplegada polos venecianos, y distintu en dellos puntos importantes de la d'estos. Sicasí foi la contabilidá a la veneziana la que s'impunxo, gracies a la imprenta, que dexó'l so espardimientu primero que nenguna otra.
La Renacencia Nel Renacimientu, l'apaición del conceutu de capital granible y el desenvolvimientu del creitu, sentaron los fundamentos necesarios pa la ellaboración d'un sistema contable. Surde en primer llugar les cuentes que reflexaben los creitos y les débedes de les persones. Por estensión, pensar en llevar una cuenta pal conxuntu de los bienes teníos y otra que presentara les ganancies o les perdes. Esti conxuntu de cuentes condució a la ellaboración del sistema contable de partida doble.
La nacencia de la contabilidá por partida doble Los historiadores envaloren que la contabilidá por partida doble apaeció escontra 1340 en Xénova (Italia). La invención de la imprenta xeneralizó esti métodusobremanera dende la publicación de los trataos de Luca Pacioli, que la so primer obra, editada en 1494 sol títulu Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalitá, enuncia los principios fundamentales nel capítulu relativu a les cuentes y llibros.Romero López Álvaro Javier, "Principios de contabilidá", Ed.McGraw Hill, 5ta edición.
El primer autor del que tenemos noticia qu'estableció claramente l'usu del métodu de la partida doble foi Benedetto Cotrugli (n'eslavu, Kotruljević), nacíu na actual Dubrovnik en Croacia, entós una ciudá comercial adriática del área d'influencia veneciana, llamada Ragusa.