Abies balsamea, abetu balsámicu o abetu de Navidá ye una especie arbórea perteneciente a la familia de les pinacees, orixinaria d'Estaos Xuníos y la mayor parte de les rexones del este y centru de Canadá.

Carauterístiques thumb|Detalle de la xamasca. Ye una conífera de tamañu ente pequeñu y medianu (de normal 14-20 m, raramente 27 m), de copa columnar cónica bien estilizada y col ápiz apuntiáu. La corteza nos árboles nuevos ye llisa, de color gris y con abuitaes angüeñes resinoses, volviéndose rugosa y sedada o escamosa nos exemplares vieyos. Les fueyes son aciculares daqué fendíes nes punta, d'ente 1,5 a 3 cm, de color verde escuru brillante pol fexe y con dos bandes llonxitudinales de color plateáu pol viesu. Broten n'espiral apretadamente, cola base de les fueyes retorcigañao y dispuestu pa formar dos fileres más o menos horizontales. Los conos son erectos, de 4-8 cm de llongures, púrpura escuros de mozos y marrones al maurecer en setiembre, cuando se desfacer pa lliberar les granes alaes.

Ecoloxía En cuetos y fasteres espuestes del monte, los exemplares d'abetu balsámicu desenvuelven de xemes en cuando ondes del abetu.

Usos La resina utilizar pa producir el "Bálsamu de Canadá" o aguarrás, (en bioloxía usar pa caltener muestres microscópiques) y en silvicultura pa la fabricación de papel. Esti elementu yera tamién l'elementu que sirvía pa pegar lentes usaes nos preseos ópticos dempués de ser sometíu a una evaporamientu de los aceites que contién; el so índiz de refraición averáu a 3/2 y la so alta tresparencia facer ideal pa correxir les aberraciones cromátiques. Esti procesu trai ciertos problemes de caltenimientu de la unión de lentes, una y bones esti elementu orgánicu ye malváu poles bacteries a lo llargo de los años, provocando'l deterioru de les imáxenes. Foi sustituyíu, fundamentalmente, por polímeros basáu en pegamentos epoxis siendo la lluz azul l'activador del procesu de polimerización.

thumb|Conos y fueyes thumb|Vista del árbol

Taxonomía Abies balsamea describióse por (L. Mill. y espublizóse en The Gardeners Dictionary: . . . eighth edition non. 3. 1768. EtimoloxíaAbies: nome xenéricu que vien del nome llatín de Abies alba.En Nomes Botánicos

balsamea: epítetu llatín que significa "como bálsamu".N'Epítetos Botánicos Variedaes Esisten dos variedaes: Abies balsamea var. balsamea - bráctees escamoses curties, invisibles nos conos zarraos. La mayoría de les especies. Abies balmasea var. phanerolepis - bráctees escamosa más llargues, visibles nos conos zarraos. Les especies del sureste, dende'l sur de Quebec a Virginia occidental. Dellos botánicos consideren esta variedá como un híbridu natural ente Abies balsamea y Abies fraseri que'l so hábitat atopar más al sur, nos Apalaches.

Sinonimia Abies balsamea var. brachylepis Willk. Abies balsamea f. hudsonia (Bosc ex Jacques) Fernald & Weath. Abies balsamea var. longifolia Loudon Abies balsamifera Michx. Abies fraseri var. hudsonia (Bosc ex Jacques) Carrière Abies hudsonia Bosc ex Jacques Abies minor Duhamel ex Gordon Peuce balsamea (L.) Rich. Picea aromatica Carrière Picea balsamea (L.) Loudon Picea fraseri var. hudsonia (Bosc ex Jacques) Knight & Perry Pinus abies var. balsamea (L.) Münchh. Pinus balsamea L. basónimu Pinus balsamea var. longifolia (Loudon) Endl. Pinus taxifolia Salisb. en PlantList

Ver tamién Planta melecinal Fitoterapia Usos melecinales de los raigaños Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les pinacees

Referencies

Bibliografía Bailey, L. H. & E. Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, New York. Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., New York. Flora of North America Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. 2: i–xvi, 1–475. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York. Moss, E. H. 1983. Fl. Alberta (ed. 2) i–xii, 1–687. University of Toronto Press, Toronto. Porsild, A. E. & W. Cody. 1980. Vasc. Pl. Continental Northw. Terr. Canada i–viii, 1–607. National Museum of Natural Sciences, Ottawa. Scoggan, H. J. 1978 . Pteridophyta, Gymnospermae, Monocotyledoneae. 2: 93–545. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa. Voss, E. G. 1972. Gymnosperms and Monocots. i–xv, 1–488. In Michigan Fl.. Cranbrook Institute of Science, Bloomfield Hills, Michigan.

Enllaces esternos

Gymnosperm Database: Abies balsamea Flora of North America Karen Legasy, Shayna LaBelle-Beadman & Brenda Chambers. Forest Plants of Northeastern Ontario. Lone Pine Publishing / Queen's Printer for Ontario, 1995. Winter ID pictures Compiled images Interactive Distribution Map of Abies balsamea

balsamea Categoría:Plantes de Navidá Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes descrites en 1768 Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:Plantes descrites por Miller