300px|thumb|Ried fan de Fryske Beweging O Ried fan de Fryske Beweging (RfdFB – Consello d'o Movimiento Frisón) ye una organización de chent amant de Frisia y que refirma a suya cultura y o idioma frisón. O Consello ye una organización independient, refirmata por voluntarios. O Ried fan de Fryske Beweging ye una fundación, con a-saber-las organizacions miembros y mas de 500 donants.
Historia A fundación Ried fan de Fryske Beweging fue establita en 1945 como organización matriz para cuantas chicotas organizacions frisonas. A ideya yera tener una organización a traviés d'a cual se podese parlar con o gubierno, os politicos y as institucions que s'heban formato dimpués d'a fin d'a Segunda Guerra Mundial (It Selskip foar Fryske Tael en Skriftekennisse, It Kristlik Frysk Selskip, It Roomsk Frysk Boun y It Frysk Boun om Utens). En primerías un d'os prencipals obchectivos estió a protección legal de l'idioma frisón aintro d'as leis neerlandesas. O gubierno d'os Países Baixos teneba muit poqueta lechislación sobre o frisón dica l'inte. Ista estructura permitió a la chent colaborar dreitament (como donant) u indreitament convertindo-se en miembro d'una d'as organizacions representatas en o consello. O suyo consello d'administración se composa d'as organizacions miembros y de chent que ye esleita por os donants. O Ried fan de Fryske Beweging prencipió a enamplar o numero de organizacions miembros dimpués de 2005.
Miembros As siguients organizacions son miembros de Ried fan de Fryske Beweging:
De Fryske Rie FBU = Frysk Boun om Utens Federaasje = Federaasje fan Fryske Studinteferienings FFE = Feriening foar in Federaal Europa FFOF = Freonen fan Omrop Fryslân FFU = Feriening foar Frysk Underwiis IFAT = It Frysk Amateur Toaniel Ons Bildt = Stichting 'Ons Bildt' Jong Fryske Mienskip Krúspunt = It eardere Kristlik Frysk Selskip Selskip 1844 = It Selskip foar Fryske Taal- en Skriftekennisse Stellingwarver Schrieversronte
Bi ha cientos de donants.
Actividaz O prencipal obchectivo d'o consello ye creyar una serie de dreitos fundamentals ta o frisón. Os esfuerzos d'os suyos cinco primers anyos d'existencia se centroron en conseguir:
1 ora de frisón en as escuelas primarias (dende 1980 guaranciato por lai). En 1993 o frisón se convirtió en una asignatura obligatoria en as escuelas secundarias. Que as cartas ninviatas a las institucions gubernamentals puedan estar escritas en frisón y haigan d'estar responditas en frisón. Que os politicos puedan parlar en frisón en as institucions oficials. En a provincia de Frisia, se permite charrar en os trebunals siempre en frisón. O fablant de frisón tien o dreito de emplegar un traductor si bi ha belún que no entiende o frisón. O dreito d'emplegar o frisón en os documentos oficials (dende 2005).
Desarrollo Mientres os anyos 1990, o consello prencipió a refirmar l'uso d'o frisón en a vida cutiana. Beluns d'os prochectos ta promover l'uso d'o frisón en a carrera son:
Prochectos actuals Swingel – revista d'o consello con articlos sobre l'idioma y a cultura frisona y información sobre a organización. De Fryske Reklamepriis – ta promover o falcas comercials en frisón en a radio y a televisión. Fear yn ’e Broek – premio anyal ta personas individuals u organizacions que han feito bella cosa important ta promover a luenga frisona. Boletín – o consello distribuye un boletín cuatre vegatas a l'anyo, con interesants articlos sobre a luenga y a cultura frisona. A pachina web www.goedfrysk.nl – ta chent que quiere escribir en frisón, pero tien problemas ta fer-lo. Se pueden ninviar-ie textos en frisón y grupos de voluntarios corrichen gratis os textos. Euregua – un chuego de mesa ta ninos y adultos. S'ha feito en colaboración con representants d'atras luengas minoritarias. Lecturas – o concello organiza a sobén lecturas en idioma frisón. www.itnijs.nl – una pachina web de noticias en frisón.
Antigos prochectos Ragnarock – un chicot evento de pop ta grupos y artistas frisón que son prencipiando en o mundo d'a musica. Mear Frysk on-line – iniciatiba ta promover l'uso d'o frisón en Internet. Distribución de pegallos con a frase Me cuaca parlar frisón
Present O consello promueve l'uso d'o frisón en toz os ambitos. O consello mantiene contacto con o gubierno, as institucions, companyías, sociedaz y personas individuals. Os donants y miembros refirman a promoción de l'idioma frisón. O consello quiere transmitir a la chent a valura y riqueza d'a suya luenga, y aspera que a chent emplegue l'idioma en toz os ambitos d'a vida, tanto familiar como en a sociedat. L'uso d'o frisón por a población ye un d'os prencipals obchectivos en l'actualidat. En caso de discriminación o consello coopera con una organización antidiscriminación dita Tûmba. Asinas a chent puet denunciar cualsiquier tipo de discriminación relacionata con a luenga a lo Ried fan de Fryske Beweging u dreitament a Tûmba
O consello treballa con diferents comites. Cadagún tiene os suyos propios quefers: Comité de Contactos Internacionals – ta mantener contacto con atras minorías y organizacions minoritarias europeas. Media – promueve l'idioma frisón en Internet. Comité politico Comité interfrisón – ta dar a conoixer a Frisia Norte y Oriental en Frisia Occidental. Promoción – ta promover a organización
Bibliografía Sjoerd van der Schaaf, Skiednis fan de Fryske Beweging. Ljouwert 1977.
Links www.fryskebeweging.nl www.itnijs.nl
Categoría:Idioma frisón