Askospory jasnobrązowe do ciemnobrązowych, gładkie, elipsoidalne, głównie z wąsko zaokrąglonymi końcami, o rozmiarach 18 (–20) × 6,5–10 (–11) μm, z porą rostkową w postaci szczeliny na całej długości bardziej wypukłej strony zarodnika.
Wyhodowana na pożywce OA anamorfa po 1–1,5 tygodnia osiąga średnicę 9 cm. Powierzchnia biała, filcowata, z rozproszonym obrzeżem. Podczas zarodnikowania staje się coraz ciemniejsza, w końcu czarna. Konidiofory nierozgałęzione, lub rozgałęzione dichotnomicznie, hialinowe, o długości 50–120 μm i średnicy 2,5–3,5 μm z jedną lub dwoma komórkami konidiotwórczymi na końcu. Komórki konidiotwórcze cylindryczne, hialinowe, o długości 13–22 μm i średnicy 2,5–4 μm. Konidia hialinowe, gładkie, prawie kuliste lub jajowate, o rozmiarach 7–8 × 4,5–5,5 μm.
Podobny jest próchnilec maczugowaty (Xylaria polymorpha).
Występowanie i siedlisko Znane jest jego występowanie tylko na półkuli północnej, głównie w Europie. Początkowo znany był w Niemczech i Szwecji, potem w Danii, Hiszpanii i Anglii, a także w USA i Chinach.