Słowo filozofia zmieniało znaczenie i w latach 20. XXI wieku pozostaje wieloznaczne: w starożytnej Grecji, gdzie pojawił się po raz pierwszy, był on synonimem nauki; w średniowieczu filozofię kontrastowano z teologią, prawoznawstwem i medycyną, uznając za synonim sztuk wyzwolonych Jan Woleński, Filozofia i nauka. Konflikt czy symbioza?, filozofuj.eu, 8 września 2016 [dostęp 2023-03-18].; najpóźniej w czasach nowożytnych filozofia zaczęła być kontrastowana z naukami empirycznymi, a czasem z nauką w ogóle.
Filozofia powstała najpóźniej w starożytności, przed naszą erą i niezależnie na co najmniej trzech obszarach Eurazji: w basenie Morza Śródziemnego, na subkontynencie indyjskim oraz w Chinach, przez co wyróżnia się trzy tradycje filozoficzne: zachodnią i dwie wschodnie: indyjską oraz chińską. Nazwy wszystkich trzech tradycji opisują obszar występowania tylko w przybliżeniu, ponieważ: filozofia zachodnia występowała nie tylko w Europie i w Nowym Świecie, ale też na innych obszarach kultury greckiej, , rzymsko-bizantyjskiej oraz islamskiej; myśl indyjską – związaną z hinduizmem i buddyzmem – rozwijano także w innych miejscach Azji; idee chińskie jak konfucjanizm i taoizm dotarły też do innych obszarów Azji Wschodniej.