Doświadczalnie wykazano, że osoby poważnie traktujące teorie spiskowe łatwiej wierzą nawet w informacje całkowicie absurdalne, wymyślone przez badaczy, na przykład w wyrastanie szczurom skrzydeł po zażyciu napoju energetycznego. Taki system przekonań, niepodatny na dialog z innymi poglądami ani na krytykę, nosi nazwę monologicznego.
Opis Wobec powyższego postuluje się, że niektóre osoby cechują się po prostu ogólną skłonnością do wiary w spiski, jakie by nie były opisujące je teorie spiskowe. Osoby takie cechować się mają specyficzną mentalnością, nazwaną przez w 1978 zgeneralizowaną bądź uogólnioną mentalnością spiskową. Stanowi ona coś odmiennego od wiary w daną konkretną teorię spiskową. Traktuje się ją raczej jako rodzaj postawy politycznej. Grzesiak-Feldman porównuje ją do prawicowego autorytaryzmu i orientacji na dominację społeczną, jak też paranoję polityczną, odzwierciedlającą podobne poglądy, jakoby za wszystkim stał spisek. Wykazano silną korelację między mentalnością spiskową a paranoją polityczną, nie można wykluczyć nawet, że w istocie stanowią one ten sam konstrukt. Korzeniowski widzi paranoję polityczną jako jedną z cech mentalności.